III SA/Gl 694/18

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. zwolnić skarżącego z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającej kwotę 100 (sto) zł; 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy.

Wraz ze skargą na ww. decyzję, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z uzasadnienia wniosku wynika, że skarżący nie posiada żadnego wartościowego majątku, posiada jednak zadłużenie na kwotę około 600.000 zł (prowadzona jest przeciwko niemu egzekucja komornicza). Dochód wnioskodawcy pozwala mu jedynie na pokrycie podstawowych potrzeb a ponadto musi on korzystać z pomocy rodziny. Strona zaznaczyła, że jest także w trudnej sytuacji zdrowotnej. Z oświadczenia skarżącego wynika, że pozostaje w trzyosobowym gospodarstwie domowym razem ze swoją żoną B. i synem, B. ([...] lat). Na regularny miesięczny dochód wspólnego gospodarstwa składają się świadczenia emerytalne skarżącego (5.010 zł netto) oraz jego żony (1.400 zł netto). W tym stanie rzeczy, pismem z dnia [...]r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do nadesłania (w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania) szeregu dokumentów, mających zobrazować jego rzeczywisty i aktualny stan majątkowy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie wpłynęła część dokumentów, o które skarżący był wzywany. Z kolei w piśmie przewodnim z dnia [...] skarżący stwierdził, że podane kwoty świadczeń emerytalnych stanowiły kwoty brutto, a nie netto. Jego emerytura wynosi więc 2.840 zł netto, a emerytura jego żony zamyka się w kwocie 1.070 zł netto. Skarżący stwierdził również, że jego syn B. jest wprawdzie jeszcze zameldowany u rodziców, jednak od kilku miesięcy jednak faktycznie już z nimi nie mieszka. Obecnie mieszka razem z narzeczoną. Jednocześnie skarżący i jego małżonka nie posiadają kont bankowych, ani lokat. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku J. P., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Na wstępie stwierdzić należy, że w zakresie kompetencji referendarza sądowego nie znajduje się ustalanie wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawie sądowoadministracyjnej. Jednak na potrzeby postępowania wpadkowego w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy należy wartość tę ustalić. Przedmiotem sprawy jest odpowiedzialność osób trzecich za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług. W takiej sprawie pobierany jest wpis stały od skargi w kwocie 500 zł. Kwota ta obliczona jest na podstawie § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zmianami). W ocenie rozpoznającego wniosek, skarżący w dostatecznie jasny sposób wykazał swoją aktualną kondycję majątkową. Dano wiarę skarżącemu w jego stwierdzeniu, że aktualnie nie mieszka razem z nimi jego syn B.. Skarżący prowadzi wiec wspólne gospodarstwo domowe razem ze swoja żoną. Ich wspólny, łączny dochód miesięczny zamyka się w kwocie 3.910 zł. Z decyzji o waloryzacji emerytur wynika, że jest to kwota po stosownych potrąceniach w związku z egzekwowaniem należności pieniężnych: w przypadku B. P. (459,20 zł – kwota egzekwowana na podstawie tytułu wykonawczego), natomiast w przypadku skarżącego kwota 1.252,81 zł przekazywana jest do depozytu. Strona wykazała wysokość wydatków związanych z uiszczeniem opłaty za mieszkanie (737,93 zł) oraz opłatę za energię elektryczną (128 zł). Oszacowanie wydatków miesięcznych skarżącego oraz jego małżonki jest w ocenie rozpoznającego wniosek wiarygodne. Uwzględniając jednak łączny, regularny dochód małżonków P. i ich wydatki (część spośród nich – np. koszty lekarstw i wizyty u lekarza – nie jest stała, lecz wacha się od 100 zł do 500 zł) stwierdzić należy, że skarżący powinien być w stanie uiścić jednak część wpisu sądowego od skargi, tj. kwotę 100 zł, co stanowi 1/5 kwoty, którą musiałby uiścić w przypadku całkowitego nieuwzględnienia jego wniosku. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.