III SA/Gl 647/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Protokolant referent - stażysta Magdalena Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2023 r. sprawy ze skargi Z. sp. z o.o. w B. na czynność Prezydenta Miasta G. w przedmiocie zwrotu przyznanej dotacji postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z dnia 10 lipca 2022 r., Z Sp. z o.o. w B. (dawniej K Sp. z o.o. w K.) reprezentowana przez G.J. (dalej: skarżący, spółka) - wniosła skargę na czynność Prezydenta Miasta G. (dalej: organ administracji, organ) z zakresu administracji publicznej, z dnia 22 czerwca 2022 r. (rozwiązanie umowy nr [...]), w przedmiocie zwrotu dotacji w łącznej wysokości 353.760,00 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych. Z akt sprawy wynika, że organ pismem z dnia 14 czerwca 2022 r., zawiadomił skarżącego iż, na podstawie § 10 ust. 1 lit. b) umowy nr [...] rozwiązuje ww. umowę ze skutkiem natychmiastowym. Organ administracji przeprowadził kontrolę u skarżącego w następstwie licznych skarg zgłaszanych przez rodziców/opiekunów dzieci na pobieranie przez skarżącego opłat w nadmiernej wysokości. Następnie zawezwał kilkukrotnie skarżącego do przesłania dokumentów dotyczących ww. opłat oraz umów zawartych z rodzicami/opiekunami dzieci dotyczących kosztów wyżywienia podopiecznych, czego skarżący nie wykonał. Skarżący ustosunkował się do zarzucanych nieprawidłowości. Organ administracji przekazał dotychczas skarżącemu kwotę dotacji w łącznej wysokości 311.520,00 zł W związku z powyższym z uwagi na nienależyte wykonywanie ww. umowy przez skarżącego, a w szczególności niezachowania warunku określonego w § 1 ust. 11 umowy oraz warunku określonego w § 1 ust. 8 umowy, w którym zobowiązał się skarżący wykonać zadanie zgodnie z ofertą i szczegółową kalkulacją kosztów z uwzględnieniem jej aktualizacji tj. § 1 ust. 11 pkt 1) umowy odnośnie niepobierania od rodziców/opiekunów dzieci świadczeń pieniężnych i rzeczowych w wysokości wyższej niż było to, wskazane w ofercie i jej aktualizacji oraz do niepobierania świadczeń niewskazanych w tych dokumentach. Także naruszenie warunku określonego w § 1 ust. 11 pkt 2) umowy dotyczącego umieszczenia w umowie zawartej z rodzicem/opiekunem dziecka informacji o wysokości pobieranych świadczeń pieniężnych i rzeczowych zgodnie z informacją zawartą w ofercie i jej aktualizacji. Natomiast skarżący w aktualizacji oferty oraz w umowach z rodzicami zawarł zapisy niezgodne z powołaną wyżej umową tj. m.in.: - określenie opłaty startowej w wysokości 400 zł., - wskazanie, że opłata miesięczna nie obejmuje kosztów wyżywienia dziecka, zajęć i innych imprez okolicznościowych, - wprowadzenie waloryzacji opłaty miesięcznej. Z uwagi na niewywiązanie się skarżącego z ww. warunków umowy organ pismem z dnia 14 czerwca 2022 r., zawiadomił skarżącego iż, na podstawie § 10 ust. 1 lit. b) umowy nr [...] rozwiązuje ww. umowę ze skutkiem natychmiastowym. Wobec powyższego, skarżący wystąpił do sądu administracyjnego ze skargą na wspomnianą wyżej czynność organu. Zaskarżonemu aktowi zarzucił naruszenie prawa procesowego i materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: 1.naruszenie prawa materialnego, a to § 1 ust. 8, w zw. z § 10 ust. 1 lit.b) umowy w zw. z art. 150 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tj. Dz.U. z 2021 r., poz. 305 ze zm., dalej: ufp) poprzez wskazanie tego zapisu jako podstawowego do rozwiązania umowy ze skutkiem natychmiastowym, podczas gdy § 10 umowy nie wskazuje naruszenia § 1 ust 8 umowy jako przesłanki do jej rozwiązania ze skutkiem natychmiastowym; 2. naruszenie prawa materialnego, a to § 10 ust. 1 lit.b), umowy w zw. z art. 150 ufp poprzez rozwiązania umowy ze skutkiem natychmiastowym, pomimo niewykazania przez organ nieterminowego i nie należytego wykonywania umowy przez zleceniobiorcę; 3. naruszenie prawa materialnego, a to § 10 ust. 2, umowy w zw. z art. 150 ufp w zw. z art. 252 ufp poprzez brak uzasadnienia wysokości kwoty dotacji podlegającej zwrotowi oraz ustalenia w jakiej części dotacja została wydatkowana niezgodnie z przeznaczeniem; 4. naruszenie prawa materialnego, a to § 5, umowy w zw. z art. 150 ufp poprzez dokonanie arbitralnych ustaleń, iż umowa wykonywana jest nienależycie, pomimo braku przeprowadzenia kontroli, niezbadania dokumentów, nieuzyskania od zleceniobiorcy wyjaśnień oraz nieprzekazania zleceniobiorcy wniosków i zaleceń po kontroli; 5. naruszenie przepisów postępowania, a to art. 39 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2021 r., poz.735 ze zm., dalej k.p.a.) poprzez niedoręczenie zleceniobiorcy pism, o których mowa w treści uzasadnienia czynności. Wobec powyższych zarzutów, skarżący wniósł o wstrzymanie przez Sąd wykonania zaskarżonej czynności w całości. Wniósł o uznanie przez Sąd za bezskuteczną czynność wypowiedzenia umowy i nakazania zwrotu dotacji w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący w uzasadnieniu skargi wskazał, że zaskarżona przez niego czynność należy do katalogu czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej p.p.s.a.). W dalszej części uzasadnienia wskazał, że pisma, o których mowa w treści uzasadnienia podjętej czynności nie zostały mu doręczone, a tym samym organ dopuścił się naruszenia art. 39 k.p.a., ponieważ skarżący udzielał odpowiedzi na każde pismo i zapytanie doręczone mu przez organ. Według skarżącego organ administracji nie dopełnił obowiązków wynikających z § 5 umowy, albowiem nie wszczął postępowania kontrolnego, nie umożliwił wypowiedzenia się skarżącemu w sprawie, ani też nie wydał jakichkolwiek zaleceń pokontrolnych, a tym bardziej nie wyznaczył skarżącemu terminu do usunięcia ewentualnych nieprawidłowości. Nadto wskazał, iż organ nie wykazał w jakim trybie skontrolował skarżącego, a rozwiązując umowę wskazał jedynie na rzekome nieprawidłowości w jej wykonaniu. Dodatkowo, nie uzasadnił w żaden sposób wartości kwoty dotacji do zwrotu, żądając arbitralnie całości dotacji. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie, wskazując na brak właściwości w tej sprawie sądu administracyjnego. Wyjaśnił, że pismem z dnia 14 czerwca 2022 r. zawiadomił Skarżącego, iż na podstawie § 10 ust. 1 lit. b) umowy z dnia 26 sierpnia 2021 r. rozwiązuje ww. umowę ze skutkiem natychmiastowym. Podał, że powyższe wynikało z nienależytego wykonywania umowy przez skarżącego, w szczególności warunków określonych w § 1 ust. 8 i ust. 11 umowy, mówiących o zobowiązaniu się skarżącego w wykonywania zadania zgodnie z ofertą i szczegółową kalkulacją kosztów, z uwzględnieniem jej aktualizacji. Podkreślił, że przeprowadzona w sposób prawidłowy, z zachowaniem należytej staranności oraz na podstawie przepisów prawa przez organ kontrola, przeprowadzona została po powzięciu wiedzy o zaistniałych nieprawidłowościach, których źródłem były również liczne skargi zgłaszane bezpośrednio przez rodziców/opiekunów dzieci. Dodatkowo, pomimo dwukrotnego wezwania skarżącego do przesłania dokumentów potwierdzających zwrot opłat pobranych od rodziców w nadmiernej wysokości i umów dotyczących kosztów wyżywienia dzieci, skarżący nie przedstawił tych dokumentów. Organ administracji podkreślił, że wszelka korespondencja w sprawie ww. umowy przekazywana była z zachowaniem powszechnie obowiązujących przepisów prawa, w tym przede wszystkim zasad określonych w art. 39 k.p.a. Ponadto organ wskazał, że oświadczenie woli o rozwiązaniu umowy cywilnoprawnej ze skutkiem natychmiastowym nie stanowi zarówno aktu jak i czynności z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt.4 p.p.s.a., zatem skargę złożono przedwcześnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: W ocenie Sądu przedmiotowa skarga podlega odrzuceniu. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt. 4 w zwz. z art. 52 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne kontrolują akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Skargę zaś wnosi się do sądu administracyjnego po wyczerpaniu środków zaskarżenia za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi w terminie trzydziestu dni od doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Z akt sprawy wynika że w dniu 10 lipca 2022r skarżąca wniosła skargę na czynność z zakresu administracji publicznej Prezydenta Miasta G. z dnia 14 czerwca 2022 r. (znak: [...]) w przedmiocie wystąpienia pokontrolnego w zakresie pobranych dotacji. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy wniesionej do sądu administracyjnego, sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest do oceny dopuszczalności skargi. Zgodnie bowiem z regulacjami objętymi zakresem unormowania ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z art. 3 § 2 p.p.s.a. wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego k.p.a., postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, ze zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 508 ze zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. A zatem sprawy dotyczące aktów lub czynności niewymienionych w tym katalogu nie są objęte właściwością sądu administracyjnego. W konsekwencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Jak wyjaśniono powyżej, przedmiot skargi do sądu administracyjnego jest ściśle określony przepisami prawa. Natomiast w niniejszej sprawie należy zauważyć, że skarga, której przedmiotem są czynności podejmowane przez Prezydenta Miasta G., dotyczące rozwiązania umowy ze Skarżącym i zobowiązujące do zwrotu dotacji, nie należą do żadnej z kategorii aktów prawnych lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., które mogą być zaskarżone do sądu administracyjnego. Zgodnie z powyższym, umowa określająca prawa i obowiązki jw. została zawarta ze Stroną skarżącą i umowa ta reguluje jednocześnie wysokość dotacji, okres jej obowiązywania, zasady przekazywania dotacji oraz jej rozliczania, kontrole realizacji zadania, odstąpienie od umowy i jej rozwiązanie (§ 10 umowy). Udzielenie dotacji Skarżącemu nastąpiło zatem na podstawie umowy regulowanej przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia1964 r. Kodeks cywilny (tj. Dz.U. z 2020 r., poz. 1740, ze zm.) zawartej z Miastem G., do której Skarżący przystąpił, godząc się jej postanowienia. Zgodnie z § 10 ust. 1 lit. b umowy mogła być ona rozwiązana ze skutkiem natychmiastowym w przypadku nieterminowego i nienależytego wykonywania umowy, a w szczególności niezachowania warunku określonego w § 1 ust. 11. Z uwagi na rozwiązanie powyższej umowy, o czym poinformowano Skarżącego pismem z dnia 14 czerwca 2022 r., został on zobowiązany do zwrotu w terminie 14 dni otrzymanej dotacji w łącznej kwocie 353.760,00 zł. Zdaniem Sądu w składzie orzekającym, zaskarżona czynność Prezydenta Miasta G. nie jest indywidualnym władczym aktem organu administracji, rozstrzygającym sprawę danego, konkretnego adresata – strony. Bowiem z ugruntowanego już stanowiska odnoszącego się do określonych przepisem art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. przesłanek warunkujących właściwość sądów administracyjnych w sprawach z tego rodzaju skarg wynika, że za akty lub czynności, o których w nim uznaje się te, które: 1) w rozumieniu przepisów prawa materialnego i procesowego nie są decyzją lub postanowieniem; 2) mają charakter indywidualny, co wynika z określenia ich przedmiotu, a mianowicie uprawnień lub obowiązków, których dotyczą; 3) podejmowane są na podstawie przepisów prawa, które nie wymagają ich autorytatywnej konkretyzacji, a jedynie potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów powszechnie obowiązującego prawa, co oznacza również, że stanowią one przejaw wiedzy organu wykonującego administrację publiczną; 4) są podejmowane w zakresie administracji publicznej, charakteryzując się, między innymi, jednostronnością działania; 5) są podejmowane przez podmiot wykonujący administrację publiczną (zob. B. Adamiak, Z problematyki właściwości sądów administracyjnych, art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ZNSA 2006 nr 2, s. 18 – 19). Reasumując, niniejsza sprawa nie mieści się we wskazanym na wstępie rozważań katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego. Zatem Sąd uznał skargę, jako niepodlegającą jurysdykcji sądów administracyjnych za niedopuszczalną i podlegającą odrzuceniu. Z tego względu, działając na podstawie z art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł jak w sentencji postanowienia.