Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Gl 62/26

Wyrok WSA w Gliwicach z 11 sierpnia 2026 r., III SA/Gl 62/26 – funkcjonariusze Policji

Wynik

Uchylono decyzję I i II instancji

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia
11 sierpnia 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędzia WSA Beata Machcińska, Protokolant Antonina Karmańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia 4 listopada 2025 r. nr F-ZWO/26/O/25/AT w przedmiocie odmowy zapłaty wyrównania zaległego wynagrodzenia oraz świadczeń związanych z przejściem na emeryturę 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji w S. z 18 września 2025 r., nr [...]; 2) umarza postępowanie administracyjne; 3) zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z 4 listopada 2025r., nr F-ZWO-1208-135/2622/2025, Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach (dalej: KWP, organ drugiej instancji), po rozpatrzeniu odwołania J. S. (dalej: strona, skarżący) od decyzji Komendanta Miejskiego Policji w S. (dalej: organ pierwszej instancji), nr [...], z 18 września 2025 r. w sprawie odmowy wypłaty wyrównania zaległego wynagrodzenia za miesiąc styczeń i luty 2023 r. - utrzymał w mocy ww. decyzję w części dotyczącej odmowy wypłaty wyrównania kwoty 595,20 zł brutto tytułem niewypłaconego wyrównania zaległego wynagrodzenia za styczeń i luty 2023 roku, kwoty w wysokości 3571,20 zł brutto tytułem wyrównania odprawy emerytalnej, kwoty, w wysokości 878,63 zł brutto tytułem wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, kwoty w wysokości 54,92 zł brutto tytułem wyrównania nagrody rocznej, - uchylił ww. decyzję w części dotyczącej odmowy wypłaty ustawowych odsetek za opóźnienie od kwoty 595,20 zł brutto tytułem niewypłaconego wyrównania zaległego wynagrodzenia za styczeń i luty 2023 roku, od kwoty w wysokości 3571,20 zł brutto tytułem wyrównania odprawy emerytalnej, od kwoty, w wysokości 878,63 zł brutto tytułem wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, od kwoty w wysokości 54,92 zł brutto tytułem wyrównania nagrody rocznej - i w tym zakresie umorzył postępowanie pierwszej instancji. W podstawie prawnej powołano się na art. 138 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 107 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.; dalej: k.p.a.). W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne. W dniu 18 sierpnia 2025 r. do Komendy Miejskiej Policji w S. wpłynęło pismo skarżącego reprezentowanego przez fachowego pełnomocnika nazwane wezwaniem do zapłaty z żądaniem zapłaty w terminie 7 dni na rzecz skarżącego określonych kwot wraz z odsetkami tytułem wyrównania zaległego wynagrodzenia za styczeń i luty 2023 r., wyrównania odprawy emerytalnej, wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop oraz wyrównania nagrody rocznej. W wezwaniu do zapłaty wskazano, że skarżący jest emerytowanym funkcjonariuszem Policji, który odszedł ze służby z dniem [...] r. na podstawie rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w S. o zwolnieniu ze służby z dnia 23 stycznia 2023 r. Skarżący odszedł na emeryturę w czasie obowiązywania art. 41 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz. U. poz. 2666 z późn. zm.). W styczniu i lutym 2023 r. skarżący otrzymywał świadczenia płacowe ujęte w wezwaniu jako wymagające wyrównania, na skutek przyjęcia jako podstawy naliczenia kwoty bazowej z 2022 r., to jest 1 614,69 zł. Tymczasem przy zastosowaniu kwoty bazowej ustalonej w ustawie budżetowej na 2023 r. w kwocie 1 740,64 zł skarżący powinien otrzymać świadczenia płacowe powiększone o dochodzone wezwaniem kwoty. W związku z zakończeniem służby skarżący otrzymał odprawę, nagrodę roczną oraz ekwiwalent za niewykorzystany urlop, dodatkowe uposażenie roczne w wysokości 1/12 uposażenia zasadniczego, które obliczane były przy zastosowaniu kwoty bazowej w wysokości 1.614,69 zł, gdy tymczasem powinny być naliczone przy zastosowaniu kwoty bazowej ustalonej w ustawie budżetowej na 2023 r. w kwocie 1.740,64 zł. Organ pierwszej instancji, wszczął w sprawie postępowanie administracyjne, o czym poinformował pełnomocnika strony 25 sierpnia 2025 r. Pismem z 26 sierpnia 2025 r. zawiadomił stronę o zgromadzeniu w toczącym się postępowaniu administracyjnym niezbędnego materiału dowodowego oraz poinformował o możliwości wypowiedzenia się w sprawie, co do zebranych dowodów i materiałów z czego pełnomocnik strony nie skorzystał. W dniu 18 września 2025 r. Komendant Miejski Policji w S. decyzją nr [...] odmówił stronie wypłaty: 1) kwoty w wysokości 595,20 zł brutto tytułem niewypłaconego wyrównania zaległego wynagrodzenia za styczeń 2023 roku wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 2 stycznia 2023 roku do dnia zapłaty, 2) kwoty 595,20 zł brutto tytułem niewypłaconego wyrównania zaległego wynagrodzenia za łuty 2023 roku wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 28 lutego 2023 roku do dnia zapłaty, 3) kwoty w wysokości 3571,20 zł brutto tytułem wyrównania odprawy emerytalnej wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 28 lutego 2023 roku do dnia zapłaty, 4) kwoty w wysokości 878,63 zł brutto tytułem wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 28 lutego 2023 roku do dnia zapłaty, 5) kwoty w wysokości 54,92 zł brutto tytułem wyrównania nagrody rocznej wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 28 lutego 2023 roku do dnia zapłaty. W podstawie prawnej powołał art. 99, art. 100, art. 101, art. 102, art. 104 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 636) - zwanej dalej ustawą o Policji, w związku z art. 9 ust. 1 pkt 2 ppkt d ustawy budżetowej na rok 2023 z 15 grudnia 2022 roku (Dz. U. z 2023 r, poz. 256) - zwanej dalej ustawą budżetową na rok 2023, art. 41 ust. 1 ustawy z 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz. U. z 2022 r. poz. 2666 z późn. zm.) - zwanej dalej ustawą okołobudżetową, art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy budżetowej na rok 2022 z 17 grudnia 2021 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 270) - zwanej dalej ustawą budżetową na 2022 rok oraz art. 104 § 1, art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania Komendant Wojewódzki Policji wydał zaskarżoną decyzję z 4 listopada 2025 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdził prawidłowość ustaleń faktycznych i zastosowania przez organ pierwszej instancji zasad postępowania oraz przepisów materialnych. Uznał, że należne uposażenie skarżącego za styczeń i luty zostało naliczone oraz wypłacone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz w terminie określonym i zgodnym z ustawą o Policji. W skardze na tę decyzję skarżący zarzucił Komendantowi Wojewódzkiemu naruszenie przepisów procesowych: 1. Art. 1 oraz art. 63 § 1 k.p.a. w zw. z art. 20 k.p.a. przez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że wezwanie do zapłaty świadczeń stanowi żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy: - przedmiotem żądania są roszczenia o wyrównanie świadczeń, a kwestia ta nie została uregulowana w pragmatyce służbowej - ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, - sprawa jest ściśle powiązana z roszczeniem ze stosunku służbowego w rozumieniu Kodeksu pracy, - sprawa nie może zostać zakwalifikowana jako sprawa administracyjna ze względu na brak podstaw do jej załatwiania w drodze decyzji administracyjnej, - brak jest podstaw prawnych do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie, ze względu na brak jakiegokolwiek stosunku prawnego (służbowego) ze Skarżącym. 2. Art. 1 k.p.a. w zw. z art. 104 § 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 6 k.p.a. przez wszczęcie postępowania administracyjnego wskutek skierowania przez Skarżącego wezwania do zapłaty oraz wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy w postaci decyzji administracyjnej, w sytuacji gdy nie istniały podstawy prawne do wszczęcia postępowania administracyjnego, a tym bardziej wydania decyzji w niniejszej sprawie, co jednocześnie stanowi naruszenie zasady praworządności poprzez działanie bez podstawy prawnej. 3. Art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, polegające na braku wydania przez organy I i II instancji postanowienia o umorzeniu postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość. Naruszenie przepisów prawa materialnego: 1. Art. 41 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz.U. z 2022 r. poz. 2666) przez ich niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji, gdy przepis prawa utracił moc z dniem 31 grudnia 2023 r., a więc nie może stanowić podstawy prawnej wydania decyzji. 2. Art. 99-101, art. 110, art. 114, art. 115-115a ustawy o Policji przez ich błędne zastosowanie w sprawie, w sytuacji, gdy przepisy te nie dotyczą i nie odnoszą się stricte do kwestii możliwości przyznania wyrównania świadczeń na rzecz funkcjonariuszy Policji. Stawiając te zarzuty skarżący wniósł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. w Dz.U. z 2026 r. poz. 143, w skrócie jako "p.p.s.a.") o: - uchylenie decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Miejskiego Policji w S., - na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. o dopuszczenie dowodu z załączonych do skargi dokumentów: rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w S. z 23 stycznia 2023 r. o zwolnieniu ze służby z dniem [...] r. oraz decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA o ustaleniu prawa do emerytury i jej wysokości z 15 marca 2023 r., - na podstawie art. 200 p.p.s.a. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm prawem przepisanych, z uwzględnieniem zwrotu kwoty 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, - rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Komendant Wojewódzki wniósł o oddalenie skargi. Odpowiadając na zawarte w niej zarzuty stwierdził, że świadczenia, których domaga się skarżący, mają swe źródło w stosunku służbowym policjanta i ich uregulowań materialno-prawnych należy upatrywać w przepisach ustawy o Policji i przepisach wykonawczych wydanych na mocy upoważnień ustawowych zawartych w tej ustawie. Dopuszczalność drogi administracyjnej w tego rodzaju sprawach została potwierdzona w orzecznictwie tak sądów powszechnych, jak i administracyjnych. Przyznanie świadczeń należnych policjantowi następuje w drodze czynności materialno-technicznej przez wypłatę pieniędzy, a odmowa ich przyznania w drodze decyzji administracyjnej. Postępowanie w tym przedmiocie toczy się według reguł wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego. W tym zakresie Organ odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych. W pozostałej części odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki ustosunkował się do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego tj. ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143; dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Spór w sprawie dotyczy kwestii przeliczenia i wypłacenia skarżącemu wyrównania uposażenia za miesiące styczeń i luty 2023 r. ze składowymi zobowiązań finansowych przysługujących przy przejściu na emeryturę wraz z zaległymi odsetkami ustawowymi. Przy czym strona skarżąca stała na stanowisku, że ów spór nie powinien być rozpoznawany na drodze administracyjnoprawnej, lecz w postępowaniu cywilnym, tj. przed sądem powszechnym, z uwagi na to, że dotyczy byłego funkcjonariusza Policji. Na wstępie należy wskazać, że zasady ustalania wysokości uposażenia przysługującego policjantowi określają przepisy rozdziału 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2023 r., poz. 171 ze zm., dalej: "ustawa o Policji"). Stosownie do treści art. 99 ust. 2 ustawy o Policji policjant otrzymuje uposażenie i inne świadczenia pieniężne określone w ustawie z tytułu pełnienia służby. Przepis art. 100 ustawy o Policji zawiera wyliczenie składników uposażenia policjanta, stanowiąc, że uposażenie policjanta składa się z uposażenia zasadniczego i z dodatków do uposażenia. Przeciętne uposażenie policjantów stanowi wielokrotność kwoty bazowej, której wysokość ustaloną według odrębnych zasad określa ustawa budżetowa (art. 99 ust. 3 ustawy o Policji). Przez przeciętne uposażenie, o którym mowa w ust. 3, należy rozumieć uposażenie wraz z miesięczną równowartością nagrody rocznej (art. 99 ust. 3a ustawy o Policji). Wielokrotność kwoty bazowej, o której mowa w ust. 3, określa Rada Ministrów w drodze rozporządzenia (art. 99 ust. 4 ustawy o Policji). Zgodnie z art. 105 ust. 2 ustawy o Policji uposażenie zasadnicze i dodatki do uposażenia o charakterze stałym są płatne miesięcznie z góry w pierwszym dniu roboczym każdego miesiąca, z zastrzeżeniem ust. 3 i 5. Zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy o Policji, wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat. Ustawa okołobudżetowa na rok 2023 weszła w życie 1 stycznia 2023 r., przewidując w art. 41 ust. 1, że kwoty bazowe ustalone w ustawie budżetowej na rok 2023 dla żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej będzie stosować się do obliczenia ich uposażeń w okresie od dnia 1 marca 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. Na mocy wskazanego przepisu do uposażeń od dnia 1 marca 2023 r. zastosowanie miały więc podwyższone kwoty bazowe ustalone na mocy art. 9 ustawy budżetowej na rok 2023 (która weszła w życie w dniu 8 lutego 2023 r. z mocą wsteczną od 1 stycznia 2023 r.) w wysokości 1740, 64 zł dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy (art. 9 ust 1 pkt 2 lit. c ustawy budżetowej na rok 2023). Natomiast w art. 41 ust. 2 ustawy okołobudżetowej na rok 2023 przewidziano zasadę, że do obliczania uposażeń żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej należnych od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 28 lutego 2023 r. stosuje się kwoty bazowe ustalone w ustawie budżetowej na rok 2022 z dnia 17 grudnia 2021 r. (Dz. U. z 2022 r., poz. 270). Na mocy wskazanego przepisu do uposażeń za styczeń 2023 r. i luty 2023 r. zastosowanie miały więc kwoty bazowe jeszcze niepodwyższone, to jest ustalone na mocy art. 9 ustawy budżetowej na rok 2023 w wysokości 1614, 69 zł dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy (art. 9 ust 1 pkt 2 lit. c ustawy budżetowej na rok 2022). W ocenie Sądu kwestia szeroko rozumianej regulacji uposażeń – w tym także ewentualnego wyrównania ich wysokości – odnosi się wyłącznie do funkcjonariuszy Policji, a więc osób pozostających w tej formacji w służbie czynnej. Szczególnie dobitnie wyraża się to w treści art. 99 ust. 1 i art. 106 ust. 3 ustawy o Policji. W myśl pierwszego, prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe. Stosownie zaś do art. 106 ust. 3 ustawy o Policji, prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie policjanta ze służby lub zaistniały inne okoliczności uzasadniające wygaśnięcie tego prawa. Przepisy te jednoznacznie określają cezurę czasową, w ramach której istnieje prawna możliwość kształtowania stosunku służbowego policjanta, w tym co do jego uposażenia, w ramach form władczych związanych z wydawaniem wobec niego decyzji, w tym w postępowaniu administracyjnym. Ramy te ograniczają się zatem do okresu czynnej służby policjanta, tj. od mianowania na stanowisko służbowe do dnia zwolnienia ze służby (por. m.in. wyrok NSA z 24 września 2014 r. sygn. akt I OSK 1317/13). Z chwilą zwolnienia ze służby były funkcjonariusz nie traci roszczeń z tytułu prawa do uposażenia, czy powiązanych z tym świadczeń, o jakich mowa w rozdziale 9 ustawy o Policji, ale ich rozpoznanie nie następuje w ramach postępowania administracyjnego, lecz przed sądami powszechnymi (uchwała SN z 26 stycznia 2006 r. sygn. III PZP 1/05; wyrok NSA z 12 czerwca 2014 r. sygn. akt I OSK 1293/14). A zatem należy stwierdzić, że skoro stosunek służbowy wygasł wraz ze zwolnieniem ze służby, to w istocie brak jest po stronie organów Policji niezbędnych podstaw prawnych, aby kwestie związane z uposażeniem i świadczeniami pochodnymi móc kształtować wobec byłego policjanta na ścieżce administracyjnoprawnej. Ta powiązana jest z bowiem z trwaniem stosunku służbowego, a ten w niniejszej sprawie wygasł – skarżący przeszedł na emeryturę z dniem [...] r. Formy takiej nie można zatem domniemywać, zwłaszcza że ilekroć ustawodawca chce, aby właśnie na drodze administracyjnej wpływać na relacje odnoszące się wprost do uprawnień/obowiązków byłego policjanta, czyni tak wprost. Mając powyższe na względzie należy wskazać, że organy obu instancji błędnie przyjęły, że pismo skarżącego z 11 sierpnia 2025 r. stanowiło wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie wyrównania uposażenia zasadniczego za okres od 1 stycznia 2023 r. do 8 lutego 2023 r. Treść samego pisma nie wskazuje na tego rodzaju zamiar jego autora, niemniej jednak, jeśli organy Policji miały wątpliwości lub uważały inaczej, to z uwagi na fakt, że miały do czynienia z żądaniem osoby, która od ponad dwóch lat nie pozostawała w służbie, powinny były ewentualnie wezwać skarżącego, na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., do sprecyzowanie istoty wniesionego żądania. Tymczasem organy zadziałały z urzędu, mimo braku ku temu niezbędnej podstawy prawnej. Nawet gdyby skarżący wprost domagał się wszczęcia postępowania administracyjnego, to powinnością organu Policji było wydanie postanowienia o zwrocie podania na podstawie art. 66 § 3 k.p.a., zgodnie z którym, gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Zdaniem WSA w Łodzi w sprawie właściwy jest sąd powszechny, jako że dotyczy ona uposażenia byłego funkcjonariusza. Należy przy tym zauważyć, że sprawy dotyczące odmowy wypłaty byłym funkcjonariuszom Policji wyrównania uposażenia oraz pozostałych świadczeń pieniężnych w związku wejściem w życie przepisów ustawy okołobudżetowej, nie były jednolicie rozstrzygane przez wojewódzkie sądy administracyjne, jak również przez sądy powszechne. Podkreślenia jednak wymaga, że rozbieżność w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych wynikała przede wszystkim z różnic w stanach faktycznych poszczególnych spraw, a nie z różnego postrzegania właściwej drogi dochodzenia tego rodzaju roszczeń. Wszystkie te sprawy wszczynane były na podstawie różnie formułowanych wniosków byłych funkcjonariuszy Policji. Niektóre wnioski zostały sformułowane jako wnioski o wyrównanie wynagrodzenia i wypłatę należnych środków pieniężnych. Natomiast w innych sprawach funkcjonariusze składali przedsądowe wezwania do zapłaty, jednoznacznie wskazując w toku postępowania przed organem, że ich intencją było dochodzenie roszczeń przed sądem cywilnym. W tych sprawach decyzje organów były uchylane bądź też była stwierdzana ich nieważność, jako skutek braku jednoznacznego wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego oraz ze wskazaniem na konieczność wyjaśnienia intencji strony w tym zakresie. W niniejszej sprawie, z pisma skarżącego z 11 sierpnia 2025 r., wynika wprost, że skarżący wystosował wezwanie do zapłaty w terminie 7 dni wyrównania uposażenia za miesiące styczeń i luty 2023 r. We wniosku wskazał, że w niniejszej sprawie nie ma żadnych podstaw prawnych do wydania decyzji w myśl przepisów k.p.a. Żądanie dotyczyło dobrowolnego wypłacenia przez organ wyrównania uposażenia we wskazanej wysokości. Z pisma tego wynika, że skarżący zmierzał do dochodzenia roszczeń przed sądem cywilnym. Przesądzające znaczenie ma w tym konkretnym przypadku sam tytuł pisma (wezwanie do zapłaty), jak i jego treść, w której skarżący nie domaga się wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie, lecz "wypłaty uzupełnienia uposażenia za wskazane okresy na moje konto". W tej konkretnej sprawie nie ma zatem wątpliwości, że pismo skarżącego nie stanowiło żądania wszczęcia postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 61 § 1 k.p.a. Z treści pisma wynika, że intencją skarżącego było rozwiązanie zaistniałego sporu w reżimie prawa cywilnego (prawa pracy). Okoliczność ta uszła uwadze organu, co w konsekwencji doprowadziło do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania administracyjnego bez stosownego wniosku. Nie jest rolą organu administracyjnego "dostosowywanie" oświadczeń woli podmiotu kierującego do niego określone żądanie. W szczególności organ nie jest upoważniony do determinowania administracyjnoprawnego trybu jego rozpoznania w sytuacji, gdy strona tego nie żąda i nie oczekuje. Przyjęta przez organ ocena co do tego, że do rozstrzygnięcia żądania wypłaty "uzupełnienia" uposażenia za styczeń i luty 2023 r. właściwa jest droga administracyjna nie mogła mieć wpływu na wolę skarżącego co do tego, że oczekuje on rozwiązania tego sporu w reżimie prawa cywilnego (prawa pracy). Organ nie był upoważniony do wszczęcia postępowania, w którym wydano zaskarżoną decyzję, z urzędu. Oceny tej nie zmienia okoliczność, że skarżący wniósł odwołanie, ponieważ aktywność skarżącego podjęta na etapie postępowania odwoławczego nie może wstecznie uzupełniać przesłanek determinujących dopuszczalność wszczęcia postępowania administracyjnego, a konkretnie wpływać na wykładnię oświadczenia woli wyartykułowanego w wezwaniu do zapłaty ( por. m.in. wyrok NSA z 16 lipca 2026 r., sygn. III OSK 718/26 , dostępny w bazie CBOiSA). W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję. Przepisy powyższe przewidują, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W stanie faktycznym niniejszej sprawy, w ocenie składu orzekającego, organy dokonały bowiem błędnej wykładni przepisów prawa materialnego, tj. przede wszystkim art. 99 oraz 100, 101 i 106 ust. 3 ustawy o Policji oraz art. 41 ustawy z 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023, przyjmując, że z przepisów tych wynikała kompetencja rozpoznania żądania skarżącego na drodze administracyjnoprawnej, podczas gdy ustawy te nie przewidywały w tym zakresie stosownej podstawy prawnej - sprawę tę powinien zatem rozpoznać właściwy sąd powszechny. W rezultacie powyższego organy nieprawidłowo wszczęły i prowadziły postępowanie administracyjne, naruszając tym sposobem art. 61a k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, tj. poprzez niewydanie postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania z uwagi na brak ku temu podstawy prawnej, co miało wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na ostatnią ze wspomnianych kwestii, prowadzącą do bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego przeprowadzonego przez organy Policji, sąd działając na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a., postępowanie to umorzył. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., ma które złożyło się wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w kwocie 480 zł powiększone o 17 zł tytułem poniesionej opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.

Informacje o sprawie

Data wpływu
12 stycznia 2026
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Sędziowie
Beata Machcińska Krzysztof Wujek /przewodniczący/ Małgorzata Herman /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny