III SA/Gl 614/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędzia WSA Adam Gołuch, Protokolant Starszy referent Weronika Leśniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi D. S., Z. G. na uchwałę Rady Miasta Jastrzębie - Zdrój z dnia 27 lutego 2025 r. nr II.22.2025 w przedmiocie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla publicznych i niepublicznych szkół, przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, placówek oświatowych, prowadzonych przez osoby fizyczne lub prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz trybu przeprowadzenia kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z 30 maja 2025 r. skarżące D.S. i Z.G., prowadzące wspólnie działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej A, której przedmiotem jest prowadzenie niepublicznych przedszkoli, złożyły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na uchwałę nr II.22.2025 Rady Miasta Jastrzębie Zdrój z 27 lutego 2025 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji budżetu miasta publicznych i niepublicznych szkół przedszkoli innych form wychowania przedszkolnego placówek oświatowych prowadzonych przez osoby fizyczne lub osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego funkcjonujące na terenie miasta Jastrzębie - Zdrój oraz trybu przeprowadzenia kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania. Podstawą prawną wydanej uchwały był art. 12 pkt 11, art. 92 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 107, dalej: u.s.p.), art. 18 ust. 2 pkt 15 , art. 40 ust. 1, art. 41 i art. 42 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 1465 ze zm.), oraz art. 38 ustawy z dnia 27 października o finansowaniu zadań oświatowych (t.j. Dz. U. z 2024r. poz. 754 ze zm.) w zw. z art. 251-253 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 1530 ze zm.). W uzasadnieniu skarżące stwierdziły, że w ramach wspólnej działalności gospodarczej prowadzą dwa niepubliczne przedszkola i dlatego są zobowiązane do rozliczania dotacji oświatowej i poddania się kontroli jej wydatkowania na zasadach określonych w uchwale. Omawianej uchwale zarzuciły, że Rada Miasta poprzez szereg jej regulacji (szczegółowo wskazanych w skardze) przekroczyła delegację ustawową, bowiem nałożyła na podmioty dotowane szereg przewidzianych w uchwale obowiązków, które nie znajdują oparcia w art. 38 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. W oparciu o wskazane i uzasadnione zarzuty, skarżące wniosły o stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonym zakresie i zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Rada Powiatu wniosła o uznanie skargi za bezzasadną podnosząc, że kwestionowane zapisy są prawidłowe i zgodne z prawem uzasadniając swe stanowisko powołanym orzecznictwem sądów administracyjnych. Na rozprawie 14 tycznia 2026r. pełnomocnik skarżących podtrzymał stanowisko prezentowane w skardze. Natomiast pełnomocnik organu oświadczył, że częściowo podziela zarzuty skargi i powołał się na wyrok tut. Sądu z 18 grudnia 2025r. o sygn. akt III SA/Gl 425/25, wydany w sprawie ze skargi innego skarżącego na tę samą uchwałę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, w myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m.in. skargi na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest taki właśnie akt prawa miejscowego, tj. uchwała nr II.22.2025 Rady Miasta Jastrzębie-Zdrój z dnia 27 lutego 2025 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji budżetu miasta publicznych i niepublicznych szkół przedszkoli innych form wychowania przedszkolnego placówek oświatowych prowadzonych przez osoby fizyczne lub osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego funkcjonujące na terenie miasta Jastrzębie - Zdrój oraz trybu przeprowadzenia kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania. Stosownie do art. 87 ust. 1 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz. U. z 2025r., poz. 1684) – dalej powoływana jako u.s.p., każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Analogiczną regulację zawiera art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2025., poz. 1153) – określana jako u.s.g., stanowiący, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Powyższe regulacje stanowią zawężenie legitymacji skargowej w stosunku do zasady ogólnej, wyrażonej w art. 50 p.p.s.a. Sąd jest zatem zobligowany do zbadania legitymacji procesowej strony skarżącej poprzez ustalenie, czy będąca przedmiotem skargi uchwała (zarządzenie) narusza jej prawem chroniony interes lub uprawnienie w sprawie z zakresu administracji publicznej, przy czym chodzi tu o własny interes podmiotu skarżącego, wynikający z przepisu prawa. Skarga uregulowana w art. 87 ust. 1 u.s.p. i art. 101 ust. 1 u.s.g. nie jest bowiem skargą powszechną (nie ma charakteru actio popularis), a zatem dopiero wykazanie takiego naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia przez wnoszącego skargę na uchwałę (zarządzenie) organu otwiera drogę do merytorycznego jej rozpoznania, przy czym naruszenie to nie może mieć charakteru przyszłego i niepewnego, ale powinno być realne i aktualne. Krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi winien być weryfikowany w okolicznościach danej sprawy. (Por. wyrok WSA w Krakowie z 27 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1654/22). W ocenie Sądu, skarżące posiadają interes prawny w zaskarżeniu uchwały. Prowadzą bowiem wspólnie dwa przedszkola niepubliczne i w związku z tym, uprawnione są do uzyskania dofinansowania tej działalności z budżetu gminy, a tryb udzielania i rozliczania dotacji oraz kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania określa wskazana uchwała, co oznacza, że treść podjętej uchwały ściśle oddziałuje na prawa i obowiązki skarżących. W tej sytuacji został zidentyfikowany aktualny, realny i indywidualny interes skarżących w zaskarżeniu uchwały. Jednakże należy mieć na względzie, że zgodnie z art. 87 ust. 2 u.s.p. przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli w sprawie orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił. Również u.s.g. zawiera tożsamą regulację w art. 101 ust. 2, gdyż stanowi, że przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli w sprawie orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił. Regulacje te dotyczą zatem przypadku, kiedy doszło już do merytorycznego rozpoznania sprawy czyli oceny zgodności z prawem uchwały, gdyż w takiej sytuacji uznać należy powagę rzeczy osądzonej. Taka regulacja (art. 87 ust. 2 u.s.p. i 101 ust. 2 u.s.g.) oparta jest na założeniu, że sąd administracyjny oddalając wcześniejszą skargę, dokonał już oceny legalności skarżonego aktu, nie ma więc ani potrzeby, ani możliwości dokonywania ponownej kontroli. Zasadę jednokrotnego badania legalności uchwał potwierdzają też ogólne zasady działania sądów administracyjnych. Sąd nie jest związany granicami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), a więc w razie zaskarżenia do sądu danego aktu, kontroli sądowej podlega cały zaskarżony akt, niezależnie od tego, jakie zarzuty co do jego niezgodności z prawem powołał w skardze skarżący. Natomiast zaskarżona uchwała była już przedmiotem orzekania przez tut. Sąd, który wyrokiem z 18 grudnia 2025 r., o sygn. akt III SA/Gl 425/25 w związku ze skargą innego skarżącego w części stwierdził nieważność tej uchwały, a w części oddalił skargę. W ocenie Sądu fakt, że tamta skarga nie została oddalona w całości a tylko w części nie uniemożliwia odrzucenia skargi w sprawie niniejszej. Wynika to z wspomnianego wcześniej braku związania sądu administracyjnego granicami skargi, co oznacza, że legalność uchwały została już oceniona w pełnym zakresie i obecnie jest objęta powagą rzeczy osądzonej. Na zakończenie wspomnieć można, że w znacznej części zarzuty obu skarg w stosunku do konkretnych jednostek redakcyjnych uchwały pokrywają się. W szczególności dotyczy to § 5 ust. 3 i 5, § 6 ust. 8 pkt 2 i 4, § 6 ust. 12 i 16, § 6 ust. 15 uchwały i Sąd orzekł o nich w sprawie III SA/Gl 425/25. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 87 ust. 2 u.s.p. i 101 ust. 2 u.s.g., skargę – jako niedopuszczalną - odrzucił.