III SA/Gl 599/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 marca 2024 r. sprawy ze skargi "O" Sp. z o.o. w R. na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w Katowicach z dnia 17 maja 2023 r. nr KT.PPR-B.621.21.2023 w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę.

Zaskarżonym postanowieniem z 2 maja 2023 r., nr rej.; KT.PPR-B.621.21.2023 Okręgowy Inspektor Pracy w Katowicach (dalej też: OIP), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2000; dalej K.p.a.) oraz art. 23 § 4 pkt. 1 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 479; dalej: P.e.a.), po rozpoznaniu zażalenia zobowiązanego: O sp. z o.o. z siedzibą w R. (poprzednia firma: I sp. z o.o. w G.) – postanawił utrzymać w mocy pierwszoinstancyjne postanowienie z 1 marca 2023r., nr [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco: Pierwszoinstancyjnym postanowieniem z 1 marca 2023r. organ nakłożył na Stronę grzywnę w kwocie 3.000,00 zł i wezwał do wykonania obowiązku pouczając, że w przypadku jego niewykonania w terminie, nakładane będą grzywny w tej samej lub wyższej kwocie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że kontrola przeprowadzona w lutym 2023 r. wykazała, iż pomimo upomnienia z 25 października 2022 r. o nr rej. [...], doręczonego 28 października 2022 r., zobowiązany nie wykonał obowiązków z zakresu wypłaty świadczeń pieniężnych ze stosunku pracy wskazanych w ostatecznej decyzji inspektora pracy nr [...] i [...] nakazu nr [...], podlegającej natychmiastowemu wykonaniu. Zatem nakładając grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 3.000,00 zł, inspektor pracy wziął pod uwagę kwotę zobowiązań należnych pracownikom oraz fakt, iż niewykonane decyzje dotyczą świadczeń ze stosunku pracy należnych za okres od stycznia do grudnia 2021 oraz za luty i marzec 2022 r. Nadto podkreślił, iż nałożona grzywna w celu przymuszenia mieści się w dolnych granicach ustawowych. Wysokość grzywny została ustalona z uwzględnieniem przepisów art. 121 P.e.a. tak by stanowić dla zobowiązanego skuteczny bodziec do wykonania egzekwowanych obowiązków. W wyniku rozpatrzenia zażalenia zobowiązanego OIP utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ powołał się na art. 2 § 1 pkt 11 P.e.a. wskazując, że w tej sprawie pracodawca winien wykonać podstawowe obowiązki w postaci wypłaty świadczeń finansowych ze stosunku pracy. Nadto ustosunkowując się do treści zażalenia Strony wyjaśnił, że nie wskazała żadnych okoliczności, które mogłyby stanowić przesłankę do uchylenia postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Zaakcentował, że w świetle obowiązujących przepisów prawa pracy, ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej obciąża pracodawcę, a brak płynności finansowej, choćby chwilowy i niezawiniony przez samego pracodawcę, nie stanowi usprawiedliwienia dla niewypłacenia pracownikom ich wynagrodzeń, czy innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy. W przypadku niewykonania nałożonych na pracodawcę obowiązków wszczynane jest postępowanie egzekucyjne, mające na celu ich przymusowe wyegzekwowanie. Podkreślił, iż nałożona grzywna w celu przymuszenia mieści się w granicach ustawowych i jest adekwatna do ciążących na zobowiązanym obowiązków oraz jego sytuacji finansowej. Nadto w orzecznictwie akcentuje się, iż trudności finansowe pracodawcy w żaden sposób nie mogą stanowić okoliczności usprawiedliwiających niespełnianie obowiązków ciążących na pracodawcy, w szczególności zaś obowiązków wypłaty świadczeń pieniężnych pracownikom Kwestionując to postanowienie ostateczne Spółka złożyła skargę, nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem, które rażąco narusza prawo i wniosła o jego uchylenie. W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy w Katowicach podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wskazał, że w sprawie nie wystąpiły żadne okoliczności, któ[?]re mogłyby stanowić przesłankę do uchylenia postanowienia o nałozeniu grzywny w celu przymuszenia z dnia 1 marca 2023 r., dlatego wnosi o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 poz. 1634; dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone tylko wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub procesowego, jeżeli naruszenie to miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżone postanowienie według powyższych kryteriów sąd uznał, że nie narusza ono prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Materialnoprawną podstawę wydanych w niniejszej sprawie postanowień organów administracji publicznej stanowił w szczególności art. 119. P.e.a. regulujący przesłanki nałożenia grzywny. Zgodnie z § 1 grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Natomiast z mocy 11 pkt 7 ustawy z 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 97, dalej: ustawa o PIP) w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione odpowiednio do nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi; nakazy w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu. Stosownie zaś do treści art. 33 ust. 1 w/w ustawy w wyniku ustaleń dokonanych w toku kontroli właściwy inspektor pracy wydaje decyzje, o których mowa w art. 11 pkt 1-4 i pkt 6-7 oraz art. 11a. Z treści art. 11 pkt 7 ustawy o PIP wynika zatem, że aby mógł być wydany nakaz wypłaty wynagrodzenia, wynagrodzenie to musi być "należne". Okoliczność ta wynika z faktu, że pomimo upomnienia z 25 października 2022 r. skarżąca Spóka nie wykonała obowiązków z zakresu wypłaty świadczeń pieniężnych ze stosunku pracy wskazanych w ostatecznej decyzji inspektora pracy nr [...] i [...] nakazu nr [...], podlegającej natychmiastowemu wykonaniu. W konsekwencji organ nałożył sporną grzywnę. W orzecznictwie podkreśla się, że grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku, która ma na celu skłonienie zobowiązanego, przez dolegliwość finansową, do określonego zachowania się. W postępowaniu egzekucyjnym, nie dokonuje się więc merytorycznej oceny decyzji będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego. Organ egzekucyjny, ani sąd administracyjny nie są więc uprawnione do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Celem bowiem nałożenia grzywny jest doprowadzenie do pełnego wykonania obowiązków wynikających już z wydanego nakazu, a nie podjęcie kroków które mają dopiero doprowadzić do takiego wykonania. Przenosząc powyższe rozważania na niwę niniejszej sprawy należy wskazać, że w wyniku kontroli przeprowadzonej przez organ w lutym 2023 r. z jednoznacznym wykazaniem, że pomimo upomnienia z 25 października 2022 r. zobowiązany nie wykonał obowiązków z zakresu wypłaty świadczeń pieniężnych należnych ze stosunku pracy, a wskazanych w ostatecznej decyzji inspektora pracy strona skarżąca nadal nie wypełniła nałożonej na nią powinności. Zatem dopóki ciążący na zobowiązanym obowiązek nie zostanie w pełni wykonany organ zobowiązany jest do prowadzenia postępowania przymuszającego i egzekucyjnego. Skala niewykona-nych obowiązków nie jest zatem okolicznością istotną dla stwierdzenia, że organ powinien mobilizować stronę do ich realizacji. O terminie wykonania obowiązków przesądzono w ostatecznej decyzji co oznacza, że nie od strony skarżącej zależy kiedy będzie je realizowała. Tym samym póki strona skarżąca nie wykaże zrealizowania w pełnym zakresie nałożonego na nią obowiązku póty jej zarzuty nie mogą mieć wpływu na ocenę legalności zaskarżonego postanowienia. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku. ----------------------- 4