Sygnatura
III SA/Gl 56/21
III SA/Gl 56/21 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2021-04-14
Wynik
Uchylono decyzję I i II instancji
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
- Data orzeczenia
- 14 kwietnia 2021
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi I. R. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stypendium doktoranckiego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w C. z dnia [...] r. nr [...], 2) zasądza od Rektora Uniwersytetu [...] w C. na rzecz skarżącej kwotę 200 zł (słownie: dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Skargą z [...] r., wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, I.R. (dalej doktorantka, skarżąca) zaskarżyła decyzję Rektora Uniwersytetu [...] (U[...] ) w C. z [...] r. nr [...] , którą organ utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] r. nr [...] w sprawie przyznawania stypendium doktoranckiego na okres od 1 października 2020 r. do 30 września 2021 r. w kwocie 1 470 zł miesięcznie. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie prawnymi i faktycznym: Wnioskiem z [...] r. skarżąca wystąpiła o przyznanie stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2020/2021 (5 rok studiów doktoranckich). Decyzją z [...] r. Rektor przyznał skarżącej stypendium doktoranckie w roku akademickim 2020/2021 w kwocie 1470 zł miesięcznie. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 279, art. 280 i art. 285 ustawy z 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz.1669, dalej Przepisy wprowadzające) w zw. z art. 200 ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 2183, dalej Psw, ustawa uchylona) oraz art. 104 i art. 107 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 2183, dalej kpa), a także Regulamin przyznawania doktorantom stypendium doktoranckiego w U[...] stanowiący załącznik nr [...] do Zarządzenia Rektora z [...] r. nr [...] zmieniony Zarządzeniem wewnętrznym z [...] r. w sprawie wprowadzenia zmian do regulaminu przyznawania doktorantom stypendium doktoranckiego w U[...]. Jak wynika z uzasadnienia decyzji ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym stanowiła, ze uczestnik stacjonarnych studiów doktoranckich może otrzymać stypendium doktoranckie, którego minimalna wysokość, nie może być niższa niż 60% minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta ustalonego w przepisach o wynagrodzeniu nauczycieli akademickich. Decyzję o przyznaniu stypendium doktoranckiego, okresie jego pobierania oraz wysokości podejmuje rektor uczelni (art. 200 ust. 1-3). Zgodnie z art. 279 Przepisów wprowadzających ustawę studia doktoranckie rozpoczęte przed rokiem akademickim 2019/2020 prowadzi się na zasadach dotychczasowych, jednak nie dłużej niż do 31 grudnia 2023 r. Natomiast art. 285 tej ustawy stanowi, że uczestnicy stacjonarnych studiów doktoranckich rozpoczętych przed rokiem 2019/2020 mogą otrzymać stypendium doktoranckie, o którym mowa w art. 200 Prawa o szkolnictwie wyższym, w wysokości nie mniejszej niż 60% minimalnego wynagrodzenia asystenta, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 151 ust. 1 Psw. Decyzję w tej kwestii podejmuje rektor. Skarżąca odebrała decyzję [...] r. Pismem z 2 grudnia 2020 r. skarżąca wniosła odwołanie od decyzji z [...] r. decyzji o przyznaniu im stypendium doktoranckiego uznając, że jego wysokość jest zaniżona. Organ ustalając wysokość stypendium zastosował wadliwe przepisy jako podstawę jego obliczenia, co skutkowało przyznaniem stypendium w kwocie 1470 zł zamiast kwoty 1923 zł, która stanowi 60% aktualnego wynagrodzenia asystenta. W obszernym uzasadnieniu (6 kart) skarżąca przywołała obowiązujące przed wprowadzeniem ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce regulacje prawne oraz wprowadzone wskazaną ustawą w zakresie stypendiów i stypendiów doktoranckich. Przywołała także fragmenty wyroków sądów administracyjnych, z których wynika, że organ dokonał błędnej wykładni i zastosowania wskazanych przepisów. Wskazała również na § 5 ust. 2 Regulaminu przyznawania doktorantom stypendiów doktoranckich z 4 lutego 2019 r., z którego wynika, że wysokość stypendium w danym roku akademickim określa Rektor w zależności od posiadanych środków finansowych, przy czym minimalne stypendium nie może być niższe niż 60% mini. wynagrodzenia asystenta ustalonego w przepisach o wynagradzaniu nauczycieli akademickich. W zapisie tym nie ma odwołania do jakichkolwiek przyszłego poziomu wynagrodzeń. Racjonalna interpretacja tego zapisu wskazuje, że za podstawę określenia wysokości stypendium należy uznać wynagrodzenie asystenta w dniu wydania decyzji. Potwierdza słuszność powyższej tezy zarządzenie Rektora z [...] r. oraz informacja Ministra Nauki z 25 listopada 2020 r., której kopię załączono do skargi. Skarżąca podkreśliła, że stypendia nie maja stałej wysokości, gdyż do listopada 2014 r. wynosiły 1350 zł, od listopada 2014 r. 1440 zł a od lipca 2015 r. 1 470 zł. Dopiero rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 25 września 2018 r. w sprawie wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej, w § 1 stanowi, że: "Wysokość minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej wynosi 6 410,00 zł". Co oznacza, że minimalne wynagrodzenie asystenta wynosi 50% tej kwoty, czyli 3 205 zł. Zgodnie zatem z art. 285 ust. 1 ustawy wprowadzającej kwota stypendium doktoranckiego od 1 października 2018 r. wynosi 60% z 3 205 zł, czyli 1 923 zł. Odmienna wykładnia art. 285 ust. 1 Przepisów wprowadzających prowadziłaby do naruszenia art. 70 ust 4 Konstytucji, który gwarantuje powszechny i równy dostęp do kształcenia oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji zapewniający równe traktowanie. Dalej skarżąca podkreśliła, że wysokość kwoty obecnie przyznanego stypendium (1470 zł), opiera się na nieobowiązującym już rozporządzeniu z 2 grudnia 2016 r., które zostało uchylone. Uchylono również starą ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym z 2005 r. wraz z zawartym w niej przepisem upoważniającym ministra do wydania rozporządzenia. W konsekwencji, skoro uchylono podstawę do wydania rozporządzenia, to rozporządzenie straciło swoją moc prawną, nie obowiązuje i nie powinno być stosowane. Stosuje się zatem prawo nowe i tym samym wydane decyzje o przyznaniu stypendium doktoranckiego w zaniżonej kwocie należy skorygować i stworzyć podstawy prawne do wypłaty zaległych kwot zaniżonego stypendium również za rok akademicki 2020/2021, jak uczynił to Rektor [...] we W. Rozpatrując ponownie sprawę Rektor nie znalazł podstaw do zmiany wydanej decyzji. Uzasadniając swoje stanowisko powołał mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa, a w szczególności art. 279 ust. 1 Przepisów wprowadzających, który stanowi, że studia doktoranckie rozpoczęte przed rokiem akademickim 2019/2020 prowadzi się na zasadach dotychczasowych, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2023 r. Natomiast na podstawie art. 285 ust. 1 tej ustawy uczestnicy stacjonarnych studiów doktoranckich rozpoczętych przed rokiem akademickim 2019/2020 mogą otrzymywać stypendium doktoranckie, o którym mowa w art. 200 ust. 1 ustawy uchylanej w art. 169 pkt 3, czyli ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, w wysokości nie mniejszej niż 60% minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 151 ust. 1 tej ustawy. Decyzję o przyznaniu stypendium doktoranckiego, okresie jego pobierania oraz wysokości podejmuje w uczelni rektor, (...) (ust. 2). Na podstawie wskazanego wyżej art. 151 ust. 1 ustawy uchylonej zostało wydane rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 11 grudnia 2013 r. w sprawie warunków wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników zatrudnionych w uczelni publicznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1571), które w tabeli A stanowiącej załącznik nr 1 do rozporządzenia określa minimalną stawkę wynagrodzenia zasadniczego asystenta od 2015 r. w wysokości 2 450,00 zł. Zatem stypendium doktoranckie w wysokości nie mniejszej niż 60% minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta wynosi nie mniej niż 1 470 zł miesięcznie. Odnosząc się do zarzutów odwołania i wskazanych w nim wyroków podkreślił, że są one wydane w jednostkowych sprawach i nie podzielił przedstawionej w nich wykładni art. 285 ust. 1 Przepisów wprowadzających. W jego ocenie doktoranci, którzy rozpoczęli studia przed rokiem akademickim 2019/2020 mają nadal prawo starania się i otrzymywania stypendium doktoranckiego, mimo że art. 200 starej ustawy został uchylony. W tym samym przepisie przejściowym ustawodawca wskazał na konieczność wypłacania stypendium w wysokości ustalanej na podstawie przepisów uprzednio obowiązującego rozporządzenia. Przyjęcie bezzasadności brzmienia przepisu przejściowego skutkować musiałoby konstatacją, że takie stypendium nie może być przyznane. Tymczasem intencją ustawodawcy było rozdzielenie kształcenia doktorantów w Szkole Doktorskiej na podstawie nowej ustawy od kształcenia doktorantów, którzy rozpoczęli takie kształcenie na studiach doktoranckich przed rokiem akademickim 2019/2020 z obowiązkiem stosowania odpowiednich przepisów do poszczególnych doktorantów. Organ podkreślił, że kwestia stypendium skarżącej za rok 2019/2020 jest przedmiotem sporu przed NSA i stąd do wydania wyroku w sprawie organ nie widzie przesłanek do uznania racji skarżącej i zmiany obowiązujących regulacji w zakresie stypendiów doktoranckich. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca zarzuciła organowi w wydanie wadliwej decyzji w konsekwencji: a) błędnej wykładni zapisów art. 285 ust. 1 Przepisów wprowadzających- wykładni przyjmującej, że przepis ten nakazuje zastosowanie art. 151 Psw i wydanego na jego podstawie rozporządzenia MNiSW z 2 grudnia 2016 r. w sprawie warunków wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników zatrudnionych w uczelni publicznej do ustalenia wysokości minimalnego stypendium przyznawanego słuchaczom stacjonarnych studiów doktoranckich, podczas gdy poprawne odczytanie dyspozycji tego artykułu ujawnia, że przywołane rozporządzenie służy jedynie do sprecyzowania instytucji "minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta"; b) błędnej wykładni i odmowie zastosowania art. 137 Pswn, a także przepisów rozporządzenia MNiSW z 25 września 2018 r. w sprawie wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej, polegające na przyjęciu, że normy tych przepisów nie mogą być zastosowane dla określenia wysokości wynagrodzenia asystenta, które w dalszej kolejności jest wykorzystywane dla określenia minimalnej wysokości stypendium doktoranckiego udzielanego po 1 października 2018 r., podczas gdy ww. normy należało zastosować. Nadto naruszenia prawa materialnego skutkowało naruszeniem art.32 ust.1 w związku z art. 70 ust.4 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, doprowadzając do różnego traktowania grup charakteryzujących się tę samą cechą relewantną, tu uczestników studiów doktoranckich. Nie można uznać, że sam rok rozpoczęcia studiów znosi wspólną charakterystykę tychże grup. Konsekwencją wskazanych naruszeń było zaniżenie wysokości przyznanego skarżącej stypendium, przyznanie 1 470 złotych miesięcznie gdy najniższe dopuszczalne prawem stypendium winno wynosić 1 923 złote miesięcznie. W konsekwencji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości lub części i zwrot kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę z [...] r. organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Podkreślił, że podziela stanowisko wyrażone w wyroku WSA w gdańsku, który prezentuje wykładnię spornych przepisów potwierdzających prawidłowość działania organu. Wskazał również na wyjaśnienia MNiSW dotyczące doktorantów, które jednoznacznie wskazują, że stypendium doktoranckie doktoranta sprzed 2019 r. nie może być niższe niż 1470 zł. Podobnie w uzasadnieniu projektu ustawy Przepisy wprowadzające stwierdzono, ze w przypadku doktorantów, którzy rozpoczęli studia przed rokiem akademickim 2019/2020 wsparcie finansowe w postaci stypendiów doktoranckich i świadczeń pomocy materialnej będzie oparte na dotychczasowych zasadach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2018.2107) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302), zwanej dalej "ppsa". Wskazać należy, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja uznaniowa organu uczelni - Rektora - przyznająca skarżącej stypendium doktoranckie. Kwestią sporną między stronami jest ustalona wysokość tego stypendium na rok akademicki 2020/2021. Zdaniem organu przyznano je w prawidłowej wysokości 1 470 zł a zdaniem skarżącej kwota ta jest zaniżona, gdyż nie odpowiada ono obowiązującej od 1 października 2018 r. wysokości 60 % wynagrodzenia asystenta obliczonego według zasad przewidzianych przepisem art. 137 ust. 1 nowej ustawy. Stypendium winno wynosić 1 923 zł. Różnica stanowisk stron w tym zakresie wynika z odmiennej interpretacji przepisu art. 285 ust. 1 Przepisów wprowadzających, a konkretnie z odmiennego rozumienia odesłania, o którym mowa w tym przepisie. Wskazać należy, że sąd orzekający w pełni podziela pogląd przedstawiony w nieprawomocnym wyroku tut. Sądu z 16 czerwca 2020 r. w sprawie III SA/GL 100/20 czyli odmienną wykładnię niż WSA w Gdańsku w przywołanych przez organ wyrokach: III SA/Gd 257/20, III SA/Gd 256/20 z 10.09.2020 r., pub. CBOIS). Bezspornie podstawą do wydania zaskarżonej decyzji był art. 285 ust. 1 i 2 Przepisów wprowadzających, stanowiący że uczestnicy studiów stacjonarnych doktoranckich rozpoczętych przed rokiem akademickim 2019/2020 mogą otrzymywać stypendium doktoranckie, o którym mowa w art. 200 ust. 1 ustawy uchylanej (Prawo o szkolnictwie wyższym), w wysokości nie mniejszej niż 60% minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 151 ust. 1 tej ustawy. Art. 200 ust. 1 uchylanej ustawy przewidywał, że uczestnik stacjonarnych studiów doktoranckich może otrzymywać stypendium doktoranckie. Natomiast przepisy wydane na podstawi art. 151 ust. 1 tej ustawy, określały podstawy do jego wyliczenia. Wykładnia językowa art. 285 Przepisów wprowadzających, z uwzględnieniem całości tekstu tej ustawy, a także przy przyjęciu założenia racjonalności ustawodawcy i uzasadnienia projektu ustawy musi prowadzić do wniosku, że odesłanie do przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 151 ustawy uchylanej, nie jest równoznaczne z koniecznością zastosowania przepisów dotychczasowych w pełnym zakresie. Odesłanie dotyczy zasad przyznawania stypendiów (art. 283, art. 284), które nie może być niższe niż pobierane dotychczas (1470 zł), bo tyle w dacie wnoszenia ustawy i jej uchwalania wynosiło stypendium doktoranckie liczone wg aktualnego wynagrodzenia asystenta. Ustawodawca utrzymał także w mocy regulaminy ustalone przez uczelnie na podstawie uchylanej ustawy. W Regulaminie wysokość stypendium nie została także określona kwotowo. Dodatkowo ustawodawca w art. 285 Przepisów wprowadzających nie nakazał, jak w przypadku wielu innych przepisów tej samej ustawy, stosowania przepisów dotychczasowych, tj. art. 200 ust. 1 i 2 ustawy uchylanej oraz przepisów rozporządzenia wydanego na podstawie art. 151 ust. 1 tej ustawy. W art. 285 ust. 1 odwołał się do dotychczasowego art. 200 ust. 1 ustawy uchylanej wyłącznie dla określenia stypendium, którego regulacja dotyczy i jego minimalnej wielkości określonej w stosunku % do wynagrodzenia asystenta ustalonego na podstawie przepisów wykonawczych do uchylanej ustawy. Przepisy wprowadzające uchwalono 3 lipca 2018 r., w tej samej dacie ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz.1669). Ustawa weszła w życie z dniem 1 października 2018 r. z wyjątkami (art. 350). Wskazać też należy na art. 329, art. 336 czy art. 349 tej ustawy. Pierwszy zrównuje do roku 2023 szkołę doktorancką ze studiami doktoranckimi, drugi wskazuje w przypadku stypendiów doktoranckich stosować odpowiednio przepisy ustaw zmienianych w art. 79, art. 109 i art. 153, w brzmieniu dotychczasowym. W art. 349 wskazano Przepisy wykonawcze wydane na podstawie uchylonej ustawy, które pozostają w mocy. Nie ma wśród nich rozporządzenia wydanego na podstawie art. 151 ustawy uchylonej. Przepis art. 285 ust. 1 i 2 ustawy nie nakazał stosowania przepisów dotychczasowych, gdyż jest samodzielną podstawą prawną do przyznawania stypendium doktoranckiego w okresie od 1 października 2019 r. do 31 grudnia 2023 (art. 279). Treści tego przepisu nie wolno zatem odczytywać, w sposób jaki uczynił to organ. Nie jest on bowiem prostym odesłaniem do przepisów dotychczasowych. To, że przepis ten odwołuje się do stypendium, o "którym mowa" w art. 200 ust. 1 ustawy uchylanej w art. 169 pkt 3, czy do wynagrodzenia zasadniczego asystenta, "o którym mowa" w przepisach wydanych na podstawie art. 151 ust. 1 tej ustawy, nie jest równoznaczne z tym, że przepisy te nadal pozostają w mocy i należy je stosować. Przeczy bowiem temu przepis art. 169 pkt 3 i art. 349 Przepisów wprowadzających oraz przepisy rozporządzenia MNiSW z 25 września 2018 r. w sprawie wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej. Również art. 1 Przepisów wprowadzających stanowi o terminach wejścia w życie jej poszczególnych przepisów, później niż 1 października 2018 r. Podobnie art. 273 ust. 1 stanowił samodzielną podstawę prawną do przyznania w roku akademickim 2018/2019 stypendium doktoranckiego "na zasadach dotychczasowych i w trybie dotychczasowym" (ale nie dotychczasowej wysokości). Tożsama wykładnia dotyczy pojęcia zawartego w art. 279 ust. 1 ustawy "studia na dotychczasowych zasadach", które nie oznacza stypendium w dotychczasowej wysokości ale stypendium na tych samych warunkach. Zdaniem Sądu, zarzuty skargi co do nieprawidłowej wykładni ww. przepisu są więc zasadne i winny skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. W ocenie Sądu, ustawodawca ustanowił regułę wiążącą wysokość stypendium doktorantów, którzy rozpoczęli studia doktoranckie przed rokiem 2019/2020 z wynagrodzeniem zasadniczym asystenta, o "którym" mowa (nie - "o której", gdyby chodziło o wysokość) w przepisach wydanych na podstawie art. 151 ustawy uchylanej. W nowej ustawie pojęcie to nie jest wykorzystywane, natomiast ustawa ta punktem odniesienia dla wyznaczania kwot wynagrodzenia uczyniła "wynagrodzenie profesora", które zgodnie z art. 22 ust. 4 ustawy nowej należy rozumieć jako "wynagrodzenie zasadnicze dla profesora w uczelni publicznej" określone w przepisach wydanych na podstawie art. 137 ust. 2 tej ustawy. Rozporządzeniem tym jest rozporządzenie z 2018 r. a nie z 2013 r. wydane na podstawie art. 151 ustawy uchylanej. Odwołanie zatem do 60% wynagrodzenia asystenta nie jest przypadkowe. Można go ustalić na podstawie obu rozporządzeń, z tym, że rozporządzenie z 2013 r. nie może mieć w sprawie zastosowania, gdyż zastąpiło go rozporządzenie z 2016 r., które obowiązywało do 1 października 2018 r. Konsekwentnie, zdaniem Sądu; nie można przyjąć, że aż do ukończenia studiów, minimalna wysokość stypendium doktorantów, który rozpoczęli studia przed rokiem 2019/2020 będzie wynosić 1 470 zł, tj. wysokość ustaloną na podstawie derogowanego już przepisu rozporządzenia, niezależnie od wysokości wynagrodzenia zasadniczego uzyskiwanego aktualnie przez asystenta. Takie rozumienie tego przepisu, szczególnie w przypadku wzrostu wynagrodzenia asystenta jest niezgodne nie tylko z jego wykładnią językową (przecież wysokość przedmiotowego stypendium doktoranckiego nie może być niższa niż 60 % wynagrodzenia zasadniczego asystenta), ale także z pozostałymi metodami wykładni, w tym systemowej czy Zasad techniki prawodawczej. Wykładnia systemowa nie pozwala na stwierdzenie, że w zakresie wysokości stypendium stosować należy dawne przepisy wykonawcze (stare rozporządzenie), wydane na podstawie upoważnienia ustawowego ustawy uchylanej - art. 151 ust. 1 starej ustawy, gdy inne świadczenia podlegają aktualizacji. Według Zasad techniki prawodawczej (§ 30) ustawodawca powinien określić, czy i w jakim zakresie utrzymuje się w mocy przepisy wykonawcze wydane na podstawie dotychczasowych przepisów upoważniających. Jak wskazano wyżej w art. 249 spornych przepisów wykonawczych nie utrzymano w mocy. Z § 2 rozporządzenia MNiSW z 25 września 2018 r. w sprawie wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej (Dz.U.2018.1838; tj. nowego rozporządzenia) wynika, że po pierwsze, rozporządzenie to wchodzi w życie z dniem 1 października 2018 r., po drugie z przypisów zamieszczonych z kolei pod tekstem tego rozporządzenia wynika, że było ono poprzedzone rozporządzeniem z 2016 r. (stare rozporządzenie), które traci moc z dniem 1 października 2018 r. na podstawie art. 169 pkt 3 ustawy wprowadzającej. Z powyższego wynika, że przepisy wykonawcze, wydane na podstawie art. 151 ust. 1 starej ustawy z dniem 1 października 2018 r. utraciły swoją moc obowiązującą, która nie została "przedłużona" postanowieniami art. 349 ustawy wprowadzającej. Art. 470 ustawy zmienianej stanowi jedynie, że: "Ustawa wchodzi w życie w terminie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce." Nie znajduje uzasadnienia stanowisko, że tylko stypendia doktorantów sprzed 2019 r. podlegają zamrożeniu w sytuacji, gdy na gruncie nowej ustawy o szkolnictwie wyższym, wszystkie kwoty stypendiów i wynagrodzeń, są zawsze zrelatywizowane do aktualnego wynagrodzenia profesora, co implikuje równomierne zmiany tych świadczeń, w zależności od aktualnych nakładów na szkolnictwo wyższe i w efekcie, równe traktowanie wszystkich zainteresowanych grup objętych ustawą. Przyjęta przez organ wykładnia byłaby dyskryminująca dla wskazanych doktorantów a nie taki był cel przepisów intertemporalnych ani art. 70 ust. 4 w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Takie nierówne traktowanie uczestników studiów doktoranckich rozpoczętych przed rokiem 2019/2020 w zakresie zasad obliczania przysługującego im stypendium doktoranckiego (w porównaniu np. ze stypendiami studentów, którzy rozpoczęli studia także przed rokiem 2019/2020 przysługującymi im od 1.10.2019 r. - art. 92 ust. 3 nowej ustawy) nie da się pogodzić z poczuciem sprawiedliwości społecznej, czy zasadą równości wobec prawa. Dlatego prawidłową wykładnią art. 285 ust. 1 Przepisów wprowadzających stanowi ta, która przy przyznawaniu stypendium doktoranckiego uwzględnia aktualne minimalne wynagrodzenia zasadniczego asystenta (wg zawartych w rozporządzeniu z 2016 r. elementów składających się na to wynagrodzenie, do którego odsyła przepis). Podwyższenie wynagrodzenia skutkuje podwyższeniem stypendium, co potwierdza załączone do skargi zarządzenie Rektora [...] we W.obowiązujące od 1 stycznia 2019 r. i ustalające stypendium doktoranckie w kwocie 1923 zł, dla każdego roku studiów doktoranckich w danym roku akademickim. Podsumowując stwierdzić należy, że z dniem 1 października 2018 r. weszła w życie ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz rozporządzenie wykonawcze do niej, a zaskarżona decyzja została wydana [...] r., to organ wydający decyzję powinien zastosować, dokonując wykładni art. 285 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające jako podstawę obliczenia wysokości stypendium doktoranckiego wynagrodzenie zasadnicze asystenta obowiązujące w dniu wydania decyzji jako organ I instancji i w roku akademickim 2020/2021. Podkreślić należy, że Sąd w pełni podzielił pogląd przedstawiony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 26 marca 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 58/17 oraz w zdaniu odrębnym do wyroku z tego samego dnia sygn. akt III SA/Kr 57/19 oraz w zdaniu odrębnym do wyroku z dnia 10 maja 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 222/19 czy wyroku 10 lipca 2019 r. III SA/Kr 342/19 (wyroki publ. na: www.orzeczenia. nsa.gov.pl). Należy się zgodzić z WSA w Gdańsku, że stypendium doktoranckie nie było przyznawane automatycznie i nie było powiązane jedynie z posiadaniem statusu doktoranta, ale wymagało spełnienia innych kryteriów. Dla uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich było przyznawane niezależnie od otrzymywanych przez doktoranta: świadczeń ze środków funduszu pomocy materialnej dla studentów i doktorantów (art. 199 ust. 1 pkt 1-4 Psw); środków w ramach pomocy materialnej (art. 199a Psw); stypendiów naukowych (art. 199b Psw).; stypendiów za wybitne osiągnięcia (art. 199 ust. 1 pkt 5 Psw); art. 37 a ustawy z 30 kwietnia 2010 o instytutach badawczych; art. 70 a ustawy z dnia 30 kwietnia o Polskiej Akademii Nauk; stypendium doktorskiego, o którym mowa w art. 22 ust. 1 ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Jednakże to, ze pod rządami nowej ustawy system kształcenia doktorantów został zasadniczo zmieniony, nie oznacza, że zmianie uległ system stypendialny a właściwie zasady przyznawania stypendiów dla doktorantów znajdujących się w tych samych warunkach wskazanych w Regulaminie. Możliwość uzyskania innej pomocy materialnej nie powoduje, że doktorantowi spełniającemu te same kryteria należy przyznać stypendium w innej wysokości ponieważ studia doktorancki rozpoczął wcześniej niż reforma. Sąd nie widzi przesłanek do uznania, że doktorant kształcony w systemie szkoły doktorskiej może mieć inne stypendium minimalne niż doktorant dotychczasowy. To, że nie może być zatrudniony jako nauczyciel akademicki ani pracownik naukowy poza wyjątkami dotyczącymi doktoranta: zatrudnianego w celu realizacji projektu badawczego, o którym mowa w art. 199 ust. 2 pkt 2 i 3 Pswn.; zatrudnianego po ocenie śródokresowej zakończonej wynikiem pozytywnym, z tym, że w przypadku zatrudnienia w wymiarze przekraczającym połowę pełnego wymiaru czasu pracy, wysokość stypendium wynosi 40 %; doktoranta któremu nie przysługuje stypendium doktoranckie nie uzasadnia zróżnicowania stypendiów. Zwłaszcza, że przepisy temporalne przewidują stopniowe wygaszanie dotychczas prowadzonych studiów doktoranckich, począwszy od 1 października 2019 r. Zgodnie z art. 279 ustawy wprowadzającej studia doktoranckie rozpoczęte przed rokiem akademickim 2019/2020 prowadzi się na zasadach dotychczasowych, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2023 r. Oznacza to, że obecnie w Polsce jedynie tymczasowo funkcjonują obok siebie dwa odrębne systemy kształcenia doktorantów. Systemy te nie zostały wprowadzone na zasadzie konkurencyjności. Zróżnicowanie stanowi naruszenia art. 32 i 70 ust. 4 Konstytucji. Tym samym stypendium skarżącej zostało przyznane w zaniżonej wysokości i ponownie rozpatrując wniosek organ uwzględni powyższe stanowisko. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 135 tej ustawy uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą oraz zasadził zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 200 zł (uiszczony wpis).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 20 stycznia 2021
- Symbol z opisem
- 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
- Hasła tematyczne
- Oświata
- Skarżony organ
- Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
- Sędziowie
- Barbara Brandys-Kmiecik Magdalena Jankiewicz /przewodniczący/ Małgorzata Jużków /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jedn.
art. 279, art. 280, art. 285 · Dz.U. 2017 poz. 2183
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Wa 699/21 · 14 kwietnia 2021
II SA/Wa 699/21 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2021-04-14
Sygnatura: IV SA/Wr 471/20 · 13 kwietnia 2021
IV SA/Wr 471/20 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2021-04-13
Sygnatura: II SA/Wa 1959/20 · 9 kwietnia 2021
II SA/Wa 1959/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-04-09
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny