III SA/Gl 533/17

Starszy referendarz w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 18 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. W., J. W. R. na postanowienie Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w zakresie wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić J. W. od kosztów sądowych.

U Z A S A D N l E N l E W treści skargi J. W. domagał się przyznania prawa pomocy. Wniosek ten powtórzył następnie na druku urzędowego formularza, gdzie wskazał, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powyższego podał, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z matką w budynku gospodarczo-socjalnym posadowionym na niezagospodarowanych gruntach rolnych (vide: decyzja z dnia [...] r. dołączona do pisma z [...] r. uzupełniającego złożony wniosek). Ponieważ oboje nie posiadają żadnych dochodów, korzystają z pomocy rodziny, gdyż opłaty za tzw. media kształtują się na poziomie 150,00 zł. Obejmują one zakup butli z gazem co pięć miesięcy oraz energię elektryczną (por.: rubrykę nr 11 formularza – druk PPF z treścią pisma z dnia [...] r.). Wprawdzie jako składniki posiadanego majątku wymienił darowane mieszkanie o pow. [...] m2, w którym zamieszkuje jego ojciec oraz posiadaną w dzierżawie przez matkę nieruchomość rolną. Dalej jednak wyjaśnił, że przyznana z powyższego tytułu jego matce pomoc publiczna wynosiła 1.134,00 zł i dotyczyła roku 2010 (vide: zaświadczenie z [...] r.). Podobnie podatek rolny z będących w dzierżawie gruntów nie był opłacany z uwagi na przysługujące zwolnienie (vide: decyzja wystawiona w tym przedmiocie dołączona do pisma z [...] r.). Ponieważ matka skarżącego rentę rolniczą pobierała do [...] r., wniosła apelację od wyroku oddalającego odwołanie od decyzji Prezesa KRUS z dnia [...] r. z uwagi na pozbawienie jej jako osoby niepełnosprawnej w stopniu znacznym środków finansowych w latach 2014-2017. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 cyt. ustawy zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Użyte w cytowanym wyżej przepisie pojęcie "wykazać" należy rozumieć jako udowodnić, przedstawić w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić. Odnosi się ono do wnioskodawcy, co oznacza, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży bezpośrednio na stronie, która powinna wyjaśnić w sposób nie budzący żadnych wątpliwości swoją sytuację finansową i możliwości płatnicze. Instytucja prawa pomocy ma bowiem charakter wyjątkowy dlatego też może być stosowana jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją racjonalne powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia z obowiązku ich ponoszenia (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r. sygn. akt FZ 478/04, Lex nr 393645). Dokonana w tym kontekście analiza stanu rodzinnego i majątkowego wnioskodawcy przemawia za uwzględnieniem zgłoszonego żądania. Należy bowiem zauważyć, że J. W. wspólne gospodarstwo prowadzi z niepełnosprawną w stopniu znacznym matką, która od roku 2014 pozostaje bez środków do życia (por. zaświadczenie z KRUS z dnia [...] r. ze złożoną [...] r. apelacją od wyroku oddalającego odwołanie od decyzji Prezesa KRUS z dnia [...] r.). W chwili obecnej dochodów z gospodarstwa nie osiągają (vide: zaświadczenie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] i [...] r.). J. W. podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników w zakresie emerytalno-rentowym oraz wypadkowym i chorobowym jako domownik. Konto to wykazuje zadłużenie (vide: zaświadczenie z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r.). Razem z matką w codziennym utrzymaniu korzystają z pomocy dziadków. Pomoc ta polega na zaspokojeniu niezbędnych potrzeb żywieniowych i innych bez formy finansowej (vide: oświadczenie z dnia [...] r.). Wobec powyższego przyjąć należało, że J. W. wykazał w sposób dostateczny i przekonywający, że poniesienie występujących w niniejszej sprawie kosztów sądowych rzeczywiście nie jest możliwe. Przekracza bowiem jego możliwości finansowe. Dlatego też na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.