III SA/Gl 532/18

Starszy referendarz w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 12 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. (K.) na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego ustanowienie pełnomocnika z urzędu postanawia: ustanowić dla M. K. radcę prawnego z urzędu.

W treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący wyjaśnił, że jest osobą rozwiedzioną, samotnie prowadzącą gospodarstwo domowe. Jedynym źródłem jego utrzymania jest emerytura rzędu 1.968,25 zł (vide: decyzja o waloryzacji z dnia [...]r.). Poza samochodem marki [...] rocznik [...], który jest niezbędny z uwagi na ograniczenia zdrowotne, innych składników majątku nie posiada. Zamieszkuje w wynajmowanym mieszkaniu o pow. [...] m2. Ponoszone z tego tytułu opłaty wynoszą 463,39 zł (czynsz), 149,25 zł (telefon) oraz 123,96 zł (energia elektryczna). Dodatkowo z uwagi na stan zdrowia i orzeczenie o niepełnosprawności wymaga stałego zażywania leków, co wiąże się z dodatkowymi wydatkami. Ich wysokość zobrazował przy piśmie z dnia [...] r., do którego dołączył też: aneks do umowy najmu lokalu mieszkalnego, roczne obliczenie podatku przez organ rentowy PIT-40A, zaświadczenia o stanie zdrowia i wygenerowane elektronicznie przelewy przychodzące na rachunek bankowy skarżącego prowadzony w "A". Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 245 § 1 w zw. z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a.") strona może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a.). Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje w myśl art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego z urzędu. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a.). W tym miejscu należy zauważyć, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja administracyjna wydana w przedmiocie choroby zawodowej. Wnioskodawca jest więc objęty zwolnieniem z kosztów sądowych z mocy samego prawa (vide: art. 239 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy p.p.s.a.), o czym został poinformowany (vide: treść postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2018 r.). Przystępując zatem do rozpoznania złożonego obecnie wniosku o ustanowienie fachowego pełnomocnika procesowego z urzędu należy w pierwszej kolejności zacytować przewidzianą w art. 262 ustawy p.p.s.a. regulację prawną, zgodnie z którą do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych mają odpowiednie zastosowanie przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego (...). Ponieważ użyte w treści tych przepisów (vide: art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a.) pojęcie "wykazać" oznacza udowodnić, przedstawić w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić. Odnosi się ono do wnioskodawcy, co oznacza, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży bezpośrednio na stronie, a nie na rozpoznającym wniosek. Ma ona istotne znaczenie w sprawie, albowiem pozwala wyjaśnić wątpliwości co do wiarygodności składanych oświadczeń oraz skonfrontować ich treść z dokumentacją źródłową, której przykładowy katalog zawiera § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257 ze zm.). Podobnie art. 252 § 1 ustawy p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy powinny być przekonująco umotywowane. Dlatego też od stron ubiegających się o przyznanie tego prawa oczekuje się aktywnej postawy procesowej przejawiającej się przede wszystkim w wyczerpującym podawaniu informacji na temat ich stanu majątkowego oraz w dostarczaniu wszelkich żądanych dokumentów w oparciu o które ma zostać poddana analizie ich kondycja finansowa i możliwości płatnicze. To bowiem na podstawie przedłożonych dokumentów źródłowych musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, że złożony wniosek zasługuje na uwzględnienie. Dlatego też pismem z dnia [...] r. wezwano skarżącego do uzupełnienia zawartych we wniosku danych. Ponieważ w odpowiedzi na powyższe skarżący nadesłał materiał źródłowy obrazujący stan jego zdrowia i ograniczone możliwości zarobkowe, stwierdzić należało, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przesłanka przyznania prawa pomocy została w rozpoznawanej sprawie spełniona. Analiza stanu rodzinnego i majątkowego wnioskodawcy, dokonana w oparciu o przedłożone dokumenty źródłowe, pozwoliła stwierdzić, że skarżący rzeczywiście nie jest w stanie z posiadanych środków ponieść kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Jest bowiem osobą niepełnosprawną, którego miesięczne dochody (1.968,25 zł) po opłaceniu wszystkich mediów (736,60 zł) wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Wobec powyższego poczynienie jakichkolwiek oszczędności, celem opłacenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, nie jest w jego przypadku możliwe. Tym bardziej, że z uwagi na stan zdrowia znaczną część posiadanych środków zmuszony jest przeznaczyć na leczenie i zakup leków, których łączna kwota na podstawie przedłożonych dokumentów źródłowych wynosi 640,10 zł. Dlatego też mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.