III SA/Gl 415/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.J. na uchwałę Gminy L. z dnia 2 kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie zmian w budżecie na 2024 r. postanawia: 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić stronie skarżącej kwotę 300,00 zł (słownie: trzysta złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

Pismem z 5 kwietnia 2024 r. skarżący wniósł skargę na uchwałę Rady Miasta L. z dnia 2 kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie zmian w budżecie Miasta L. na 2024 r. Domagając się jej uchylenia w całości zarzucił jej naruszenie art. 5a ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 609 – dalej jako u.s.g.), zgodnie z którym rada miasta nie ma prawa ingerować w wyniki głosowania budżetu obywatelskiego. Wyjaśnił, że w związku z tym przepisem rada miasta nie może zmienić zadania realizowanego z tych środków na inne, które nie zostało wybrane przez mieszkańców. Tymczasem w zaskarżonej uchwale - wbrew wynikom głosowania – rada miasta dokonała przesunięcia środków przeznaczonych na renowację stadionu miejskiego, celem przeprowadzenia prac konserwacyjnych pomnika przy ul. [...] w L., czym naruszyła wskazany wyżej przepis. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 - zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej przez badanie zgodności z prawem m.in. uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego, stanowiących przepisy prawa miejscowego (pkt 5) oraz aktów organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, innych niż określone w pkt 5, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6). Warunkiem rozpoznania skargi na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy p.p.s.a. jest naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia strony skarżącej. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 5a ustawy p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy p.p.s.a. nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Przepisem szczególnym w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 5a ustawy p.p.s.a. jest art. 101 ust. 1 u.s.g., który stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W oparciu o ten przepis skarżący złożył skargę na uchwałę Rady Miasta L. z dnia 2 kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie zmian w budżecie Miasta L. na 2024 r. Tymczasem uchwała budżetowa, podobnie jak uchwała w sprawie zmiany budżetu, zawiera plan dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów gminy w ramach polityki finansowej jednostki samorządu terytorialnego. Nie kreuje zatem bezpośrednio żadnych uprawnień, czy zobowiązań osób trzecich. Takie stanowisko prezentuje NSA w wyroku z dnia 11 października 2017 r., sygn. akt II GSK 577/17. Sąd w składzie tu orzekającym również je podziela, co oznacza, że błędne jest przekonanie skarżącego jakoby zaskarżona uchwała naruszała jego interes prawny w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 609 – dalej jako u.s.g.). Skargę do sądu administracyjnego na podstawie wyżej wymienionego przepisu może wnieść tylko ten, kto wykaże, że ma konkretne, indywidualnie mu przysługujące uprawnienia lub obowiązki wynikające z przepisów prawa materialnego i te jego uprawnienia lub obowiązki zostały naruszone zaskarżonym aktem organu gminy. Skarżący wymogom tym nie sprostał. Wprawdzie wskazał, że zaskarżona uchwała narusza art. 5a ust. 4 u.s.g., zgodnie z którym rada gminy nie ma prawa ingerować w wyniki głosowania budżetu obywatelskiego. Podkreślić jednak w tym miejscu należy, że art. 101 ust. 1 u.s.g. nie daje podstaw do wniesienia skargi na rozstrzygnięcie organu gminy naruszające interesy wszystkich mieszkańców gminy (mieszkańców rozumianych jako społeczność gminna). Skarga przewidziana tym przepisem nie ma bowiem charakteru skargi powszechnej (actio popularis), gdyż z samej przynależności do wspólnoty samorządowej (np. gminy) nie wynikają żadne indywidualne prawa lub obowiązki. Zdaniem Sądu nie istnieje jakikolwiek związek pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a indywidualną sytuacją prawną (interesem prawnym) strony skarżącej. Uzasadnienie skargi i argumentacja w niej zawarta do interesu prawnego się nie odnosi. Nie można zatem przyjąć, że zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na sytuację prawną skarżącego pozbawiając go np. uprawnień lub uniemożliwiając ich realizację. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 16 września 2008 r., sygn. akt SK 76/06 należy odróżnić interes faktyczny od interesu prawnego, który wymaga wskazania konkretnej normy prawnej, określającej ów interes i stwarzającej prawną podstawę jego ochrony. Na powyższe wielokrotnie wskazywało też orzecznictwo NSA w wyrokach z dnia 24 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 952/09 oraz z dnia 11 października 2017 r., sygn. akt II GSK 577/17 (publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponieważ w rozpoznawanej sprawie skarżący naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia nie wykazał, złożoną skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a ustawy p.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 u.s.g., bo skoro brak jest bezpośredniego wpływu zaskarżonej uchwały na prawa i obowiązki skarżącego, które wynikałyby z konkretnej normy prawnej, to tym samym nie istnieje interes prawny uzasadniający rozpoznanie złożonej skargi. Dlatego też orzeczono jak w sentencji. Konsekwencją powyższego jest zwrot uiszczonego wpisu sądowego w kwocie 300,00 zł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.