III SA/Gl 410/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 października 2023 r. sprawy ze skargi G Sp. z o.o. w I. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 20 marca 2023 r. nr SKO.VI/420/2/2023 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.

Wójt Gminy I. decyzją [...] z dnia 3 listopada 2022 r. cofnął spółce "G" Sp. z. o. o. z siedzibą w I. (dalej Skarżąca, Spółka) zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości alkoholu: - 4,5% alkoholu i piwa (zezwolenie nr [...] z dnia 28 grudnia 2015 r.) - powyżej 4,5 % alkoholu oraz piwa (zezwolenie nr [...] z dnia 28 grudnia 2015 r.) - powyżej 18% alkoholu przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży (zezwolenie nr [...] z dnia 28 grudnia 2015 r.), które zostały udzielone Spółce w Pensjonacie - Restauracji Z w I. [...]. W pouczeniu prawnym zamieszczono prawidłowe informacje dotyczące sposobu wnoszenia odwołania od otrzymanej decyzji. Spółka reprezentowana przez pełnomocnika wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku – Białej (dalej Organ, Kolegium) odwołanie, w którym zamieściła merytoryczne rozważania kwestionujące prawidłowość przyjętego rozstrzygnięcia. Dokonując czynności wstępnych Kolegium ustaliło, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu przewidzianego dla tej czynności, a profesjonalny pełnomocnik nie złożył wniosku o przywrócenie terminu. W związku z tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania Spółki "G" postanowieniem z 9 stycznia 2023 r., nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do złożenia odwołania. Spółka, działając za pośrednictwem pełnomocnika adwokata L. C., wnioskiem z 9 lutego 2023r. wniosła o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Wójta Gminy I.. W uzasadnieniu wniosku jako przyczynę uchybienia terminowi do złożenia odwołania wskazała, że uchybienie terminu nie nastąpiło z jej winy, ponieważ przedstawiciele Spółki nie mieli świadomości uchybienia terminowi aż do chwili doręczenia zaskarżonego postanowienia. Spółka podkreśliła, że przystąpiła do wyjaśnienia doręczenia przesyłki i ustaliła, że przesyłka faktycznie została odebrana w dniu 10 listopada 2022 r., a nie jak dotychczas przyjmowano 14 listopada 2022 r. Przesyłka ta została odebrana przez S. N., która - co podkreślono - nie była osobą upoważnioną do odbioru przesyłek. Pracownik oddał przesyłkę przełożonej 14 listopada 2022 r. Jednocześnie Spółka zwróciła uwagę, że pracownik miał kłopoty rodzinne, które spowodowały zaburzenia pamięci i koncentracji. Na dowód tego do akt dołączono jego oświadczenie w tej kwestii. Kolegium postanowieniem z 20 marca 2023 r., nr SKO.VI/420/2/2023 odmówiło Spółce przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania. Podkreślono, że przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zainteresowana nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do złożenia odwołania nastąpiło bez jej winy. Kolegium wskazało, że za organizację pracy w Spółce odpowiadają jej Prezes. Okoliczność, w której pracownik poinformował lub nie swych pracodawców nie stanowi przesłanki do uznania uchybienia terminowi do złożenia odwołania. Ponadto w prawidłowo funkcjonującym sekretariacie na każdej odebranej przesyłce przybija się pieczątkę "data wpływu". Jeżeli adresat odbiera przesyłkę i chce skorzystać ze środków zaskarżenia ustala datę wpływu i datę do której przysługuje środek zaskarżenia. Następnie organ odwoławczy podkreślił, że postanowieniem z 9 stycznia 2023 r., nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do złożenia odwołania. W postanowieniu pouczyło, że postanowienie to jest ostateczne i że stronie z powodu jego niezgodności z prawem przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Spółka jednak nie złożyła skargi a jedynie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Zdaniem Organu, w myśl art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu do złożenia odwołania należy wnieść jednocześnie z wniesieniem odwołania, a w tym przypadku strona wniosek o przywrócenie terminu złożyła już po rozpatrzeniu odwołania i wydaniu ostatecznego postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Tak więc i z tego powodu termin do złożenia odwołania nie może być przywrócony. Nie został bowiem spełniony jeden z czterech warunków określonych w tym przepisie. Z postanowieniem tym nie zgodziła się strona, która wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze Spółka zarzuciła postanowieniu naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a to: - art. 58 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie tj. odmowę przywrócenia terminu w sytuacji uprawdopodobnienia przez Skarżącą braku winy w uchybieniu terminu i niemożliwości terminowego wniesienia odwołania z powodu niemożliwych do przezwyciężenia przeszkód, istniejących w okresie biegu terminu do wniesienia odwołania, - naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. oraz 80 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania z naruszeniem wspomnianych przepisów polegającego na zaniechaniu rozpatrzenia wszystkich okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, - naruszenie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 58 i 59 k.p.a., poprzez nieuprawnione uznanie, iż rozpatrzeniu sprawy z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania stoi na przeszkodzie fakt wydania ostatecznego postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Dodatkowo Spółka podkreśliła, że uprawdopodobniając brak winy w niedochowaniu terminu do złożenia odwołania powołała się na to, że została wprowadzona w błąd co do daty odbioru korespondencji przez pracownicę, której jako pracownikowi recepcji, a nie sekretariatu, doręczono przesyłkę zawierającą decyzję organu pierwszej instancji i która znajdowała się w stanie depresji, spowodowanej problemami natury osobistej. Wskazała, że będąc w zaufaniu do pracownicy działała w uzasadnionym przekonaniu, że odebrała ona korespondencję 14 listopada 2022 r., a nie 10 listopada 2022 r. Ta okoliczność wyczerpuje zdaniem Skarżącej przesłankę uprawdopodobnienia braku winy w dochowaniu terminu do wniesienia odwołania. Podniosła ponadto, że przeniesienie na Skarżącą odpowiedzialności za zachowanie pracownicy, poprzez wykazywanie jej stanu zdrowia i kondycji psychicznej nie mogło stanowić podstawy do przyjęcia, że Spółka nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania od decyzji Wójta Gminy I.. Zdaniem Skarżącej organ skupił się na analizie procedur związanych z organizacją pracy w Spółce, w szczególności w zakresie odbioru korespondencji, gdy tymczasem wymagane było wyłącznie uprawdopodobnienie czy pracownik mógł znajdować się w takim stanie, który powodował złe samopoczucie, ograniczoną świadomość, czy wytrącenie z równowagi na tyle istotne, że uprawdopodabnia ono brak winy w uchybieniu terminu. Podkreśliła ponadto, że prowadząc postępowanie w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu organ powinien podejmować działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy istotnego dla jej rozstrzygnięcia i dokonać oceny na podstawie całokształtu wyczerpująco zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego. Wskazała, że wymieniona pracownica nie była pracownicą sekretariatu, a recepcji. Kierownictwo Spółki nie powierzyło jej czynności związanych z odbiorem korespondencji kierowanej do Spółki i nie było mu wiadomym, że jakaś korespondencja została przez recepcjonistkę odebrana. Z przedstawionych wyżej względów zaskarżone postanowienie narusza prawo a organ dokonał błędnej oceny co do kwestii uprawdopodobnienia brak winy w uchybieniu terminu. Końcowo, Skarżąca nie podzieliła stanowiska organu w kwestii braku możliwości rozstrzygnięcia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. przed rozpoznaniem wniosku o przywrócenie terminu do dokonania określnej czynności procesowej. Wręcz przeciwnie, aby móc rozstrzygać o przesłankach przywrócenia terminu należy najpierw ustalić, iż do uchybienia terminowi doszło. Powołując się na wyżej powołane zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i zasadniczo przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu swojego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, z późn. zm.) nie wykazała, by naruszało ono wymogi prawa. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Oznacza to, że nie każde uchybienie ze strony organu administracji uzasadnia uwzględnienie skargi, a jedynie takie, które miało lub mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem postępowania jest wyłącznie kontrola postanowienia Kolegium z 20 marca 2023 r. mocą którego organ ten odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Oznacza to, że w ramach niniejszego postępowania Sąd nie będzie odnosił się w żadnym stopniu do kwestii związanych z trafnością bądź wadliwością decyzji Wójta Gminy I. z dnia 3 listopada 2022 r. [...]. Z uwagi na przedmiot poddanego kontroli rozstrzygnięcia organu administracji należy w pierwszej kolejności odnieść się do obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa. Zgodnie z art. 58 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przedmiotową prośbę należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Przywrócenie terminu do złożenia prośby jest niedopuszczalne, a po myśli art. 59 § 2 k.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Z treści przywołanych unormowań prawnych wynika, że przywrócenie terminu następuje jedynie wówczas, gdy spełnione zostaną przesłanki przewidziane w k.p.a., a mianowicie wnioskodawca przywrócenia terminu uprawdopodobni, że uchybienie w dochowaniu terminu nastąpiło bez jego winy, po drugie wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, przy czym po trzecie musi być on wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, ponieważ termin ten nie jest przywracany oraz po czwarte wraz z wniesieniem wniosku o przywrócenie terminu należy dopełnić czynności, dla której termin był ustanowiony. Dopiero łączne spełnienie wymienionych przesłanek może dać podstawę właściwemu organowi do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Badając spełnienie w sprawie przesłanek przywrócenia terminu oznaczonych w art. 58 k.p.a. wskazać należy, że do wniosku z 9 lutego 2023 r. o przywrócenie terminu Spółka nie dołączyła odwołania, do czego była zobowiązana. Z treści art. 58 § 2 k.p.a. wynika wprost, że "jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności". Do wniosku Spółka powinna zatem dołączyć jeszcze raz odwołanie, czego nie uczyniła. W rozpatrywanej sprawie faktycznie przedmiotowe odwołanie złożone zostało z uchybieniem terminu do wniesione i po jego rozpatrzeniu SKO postanowieniem z 9 stycznia 2023 r., sygn. akt [...] r. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W rozpatrywanej sprawie kluczowe staje się wobec tego ustalenie, czy Spółka uprawdopodobniła brak winy w niedochowaniu terminu. Z treści art. 58 § 1 k.p.a. wynika, że strona nie jest zobowiązana udowodnić brak własnej winy. Strona w trakcie tego postępowania jest zobligowana jedynie do uprawdopodobnienia, że dana okoliczność uniemożliwiła jej skuteczne dokonanie czynności procesowej. Podkreślić należy, że ustawodawca nie określa w sposób precyzyjny co należy pod wskazanym pojęciem rozumieć i pozostawia to ocenie organu administracji dokonywanej w kontekście danej konkretnej sprawy. Przy czym należy także mieć w polu widzenia to, że złożenie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej musi nastąpić w ściśle określonym terminie, a mianowicie w ciągu siedmiu dni od dnia, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu. Dochowanie wskazanego terminu jest istotne z tego powodu, że jego przekroczenie skutkuje niemożnością skutecznego ubiegania się o przywrócenie terminu, ponieważ przywołany powyżej termin siedmiu dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu jest terminem zawitym nie podlegającym przywróceniu, a zatem jego upływ wyłącza możliwość skutecznego ubiegania się o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, biorąc pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem, przy uwzględnieniu wymogów przewidzianych w art. 58 k.p.a., przywrócenie terminu może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku oraz gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy. Zaznaczyć przy tym należy, że art. 58 k.p.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Daje to organowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne w konkretnej sprawie, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Sąd nie dopatrzył się w tej mierze naruszenia przepisów art. 7, art. 77, i art. 80 k.p.a. Organ rozpatrzył bowiem w stopniu dostatecznym okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Z kolei kwestia możliwości rozstrzygnięcia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. przed rozpoznaniem wniosku o przywrócenie terminu do dokonania określnej czynności procesowej, w kontekście powyższych rozważań nie ma istotnego wpływu na rozstrzygnięcie. Po przybliżeniu stanu normatywnego w sprawie odnieść należy się do stanu faktycznego. Jak wynika z dostarczonych akt administracyjnych przesyłka została odebrana przez pracownika S. N. 10 listopada 2022 r. Doręczyciel doręczył decyzję w siedzibie Spółki pracownikowi tej Spółki. W rozpoznawanej sprawie, jako niezawinioną przyczynę uchybienia terminowi do wniesienia odwołania Spółka wskazała opóźnienie w przekazaniu odebranej korespondencji. Pracownik (wykonujący obowiązki recepcjonistki) miał kłopoty rodzinne, które spowodowały zaburzenia pamięci i koncentrację a to spowodowało opóźnienie w przekazaniu korespondencji przełożonej. Pracownica odebrała decyzję 10 listopada 2022 r., oddała ją przełożonej w dniu 14 listopada 2022 r. i taką datę Spółka przyjęła za datę doręczenia decyzji. Zdaniem Sądu, okoliczności podniesione przez Spółkę we wniosku nie są okolicznościami, które uzasadniałyby przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Spółka nie uprawdopodobniła w sposób przekonywujący, iż uchybienie terminu do wniesienia skargi było przez nią niezawinione. Należy podkreślić, że za błędy i zaniechania pracownika odpowiedzialność ponosi Spółka. To ona odpowiada za organizację pracy, to ona decyduje o podziale obowiązków jej pracowników, w tym kto odbiera korespondencję. Poza tym jeżeli pracownik ma zaburzenia pamięci i koncentracji nie powinien być w ogóle dopuszczony do pracy. Wreszcie to Spółka ustala jaki ma być obieg poczty i kiedy jest przekazywana. Jak zasadnie zasugerowało Kolegium dobrą praktyką jest odnotowywanie faktu odebrania przesyłki przybijanie pieczęci "data wpływu" lub w inny sposób utrwalanie na przesyłce daty jej odebrania. Doręczyciel oddając przesyłkę pracownikowi w siedzibie Spółki, pracującemu na stanowisko związanym z obsługą klientów (tutaj stanowisko recepcjonistki) prawidłowo doręczył korespondencję. Nie budzi wątpliwości, przesyłka z decyzja odebrana została przez pracownicę 10 listopada 2022r. Za prawidłowe wykonywanie obowiązków przez swoich pracowników, w tym obieg poczty odpowiada Spółka. Powyższa konstatacja wraz z treścią art. 58 k.p.a. oznacza, że przedstawiona przez Spółkę argumentacja nie daje podstaw do uwzględnienia wniesionego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W świetle przeprowadzonych rozważań przyjdzie zauważyć, że w sprawie tej nie wystąpiły przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a tym samym uznać należy, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest prawidłowe i odpowiada wymogom wynikającym z treści art. 58 i art. 59 k.p.a. Przeprowadzona kontrola zaskarżonego postanowienia nie wykazała naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, jak również przepisów prawa materialnego. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 p.p.s.a. należało skargę oddalić.