III SA/Gl 346/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Beata Kozicka, Protokolant Specjalista Agnieszka Górecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi Wojewody Śląskiego na uchwałę Rady Powiatu Cieszyńskiego z dnia 30 grudnia 2019 r. nr XIV/125/19 w przedmiocie ustalenia wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały.

Wojewoda Śląski zaskarżył uchwałę Nr XIV/125/19 Rady Powiatu Cieszyńskiego z 30 grudnia 2019 r. w sprawie zmiany uchwały Nr XXVI/168/16 Rady Powiatu Cieszyńskiego z 29 grudnia 2016 r. w sprawie wysokości stawek opłaty za zajęcie pasa drogowego dróg, których zarządcą jest Zarząd Powiatu Cieszyńskiego. Uchwale tej Wojewoda Śląski zarzucił naruszenie art. 40 ust. 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity w Dz.U. z 2018 r., poz. 2068 ze zm.) w zw. z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP. Stwierdził mianowicie, że Rada Powiatu Cieszyńskiego niewłaściwie ustaliła stawki opłat, o których mowa w art. 40 ust. 2 pkt 1- 3 ustawy o drogach publicznych, ponieważ opłata z art. 40 ust. 2 pkt 2 powinna zostać ustalona wobec urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej, a opłata z art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy wobec obiektów infrastruktury telekomunikacyjnej. Tymczasem Rada Powiatu nie rozróżniła tych pojęć, ustalając stawki opłat w § 2a i 3a zmienianej uchwały w ten sposób, że odniosła je łącznie do obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnych. Tymczasem prawidłowe rozróżnienie tych pojęć ma znaczenie z tego względu, że stawki maksymalne przewidziane w art. 40 ust. 8 ustawy o drogach publicznych wynoszą – 0,20 zł dziennie za umieszczenie w pasie drogowym obiektu infrastruktury telekomunikacyjnej oraz 20 zł rocznie w odniesieniu do urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej. Odmienny jest zatem zakres przedmiotowy opłat, odmienna jest ich wysokość i okresy, za które są pobierane. Ponadto, zdaniem Wojewody, Rada Powiatu Cieszyńskiego nie określiła stawek opłat, o których mowa w art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o drogach publicznych, a mianowicie stawek opłat za zajęcie pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych, niż wymienione w § 1 pkt 1 – 3 uchwały XXVI/168/16 w odniesieniu do obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej. W odpowiedzi na skargę Starosta Powiatu Cieszyńskiego uznał jej zasadność w całości, pozostawiając Sądowi decyzję o ewentualnym stwierdzeniu nieważności zaskarżonej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko. Skarga Wojewody Śląskiego jest uzasadniona w całości i prawidłowy jest wywód prawny przedstawiony w jej uzasadnieniu. Art. 40 ust 8 ustawy o drogach publicznych przewiduje maksymalne stawki opłat za zajęcie pasa drogowego, o których mowa w ust. 4 i 6 (zajęcie na cele wskazane w art. 40 ust. 2 pkt 1 i 4 oraz w pkt 3) w wysokości nieprzekraczającej 10 zł za jeden dzień zajmowania pasa drogowego oraz tych, o których mowa w ust. 5 (zajęcie na cel wskazany w art. 40 ust. 2 pkt 2) w wysokości nieprzekraczającej 200 zł. W dalszej części tego przepisu przewidziano jednak obniżenie stawek w odniesieniu do obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej, o których mowa w ust. 4 i 6 do kwoty nieprzekraczającej 0,20 zł za jeden dzień zajmowania pasa drogowego, a w przypadku stawki z ust. 5 do wysokości nieprzekraczającej 20 zł rocznie. Z kolei z art. 40 ust. 2 w zw. z ust. 4, 5 i 6 ustawy wynika, że stawki opłat za zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg mają dotyczyć: 1) prowadzenia robót w pasie drogowym, 2) umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, 3) umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam, 4) zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3. Z kolei z art. 40 ust. 9 ustawy wynika, że przy ustalaniu stawek, o których mowa w ust. 7 i 8 uwzględnia się: 1) kategorię drogi, której pas drogowy zostaje zajęty; 2) rodzaj elementu zajętego pasa drogowego,· 3) procentową wielkość zajmowanej szerokość jezdni; 4) rodzaj zajęcia pasa drogowego; 5) rodzaj urządzenia lub obiektu budowlanego umieszczonego w pasie drogowym. Słusznie zatem stwierdził Wojewoda Śląski, że uwzględniając zmianę art. 40 ust. 8 ustawy o drogach publicznych wprowadzoną art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1815) Rada Powiatu powinna uregulować stawki opłat, o których mowa w art. 40 ust. 2 pkt 1- 4 ustawy w stosunku do obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej; tj. stawkę opłaty, o której mowa w art. 40 ust. 2 pkt 1 i 4 ustawy w stosunku do obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej, stawkę opłaty, o której mowa w art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy w stosunku do urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej oraz stawkę opłaty, o której mowa w art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy w stosunku do obiektów infrastruktury telekomunikacyjnej. Natomiast Rada Powiatu Cieszyńskiego w § 1 przedmiotowej uchwały dokonała zmiany uchwały XXVI/168/16 z dnia 29 grudnia 2016r. w sprawie wysokości stawek opłaty za zajęcie pasa drogowego, w ten sposób że, w § 2 uchwały zmienianej Rada dodała § 2a o treści: za zajęcie1 m2 powierzchni pasa drogowego dróg powiatowych, o których mowa w §1 pkt 1, w odniesieniu do obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej ustala się stawkę opłaty za każdy dzień zajęcia, bez względu na zajętą część pasa drogowego – 0,20 zł; w § 3 uchwały zmienianej Rada dodała §3a, o treści: za zajęcie pasa drogowego, o którym mowa w § 1 pkt 2, w odniesieniu do obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej ustala się następujące roczne stawki opłat za 1 m2 powierzchni pasa drogowego drogi powiatowej zajętego przez rzut poziomy umieszczonego urządzenia: 1) na drogowym obiekcie inżynierskim - 20,00 zł; 2) poza drogowym obiektem inżynierskim - 20,00 zł; w § 4 uchwały zmienianej Rada dodała § 4a o treści: za zajęcie pasa drogowego, o którym mowa w §1 pkt 3, w odniesieniu do obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej ustala się stawkę opłaty za każdy dzień zajęcia 1 m2 powierzchni zajętego przez rzut poziomy obiektu budowlanego oraz innych obiektów- 0,20 zł. Słuszność ma Wojewoda, gdy twierdzi, że nie wszystkie stawki opłat, o których mowa w art. 40 ust. 2 pkt 1 - 3 ustawy powinny odnosić się zarówno do obiektów, jak i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej. Stawka opłaty, o której mowa w art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy powinna zostać określona w stosunku do urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej, zaś stawka opłaty wskazana w art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy w stosunku do obiektów infrastruktury telekomunikacyjnej. Zatem Rada Powiatu Cieszyńskiego w sposób nieprawidłowy uregulowała stawki opłat, o których mowa w art. 40 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy, co stanowi istotne naruszenie prawa. Należy zauważyć, iż w art. 40 ust. 8 ustawy mowa zarówno o obiekcie i urządzeniu infrastruktury telekomunikacyjnej, przy czym pojęć tych nie należy utożsamiać - czym innym jest bowiem obiekt telekomunikacyjny, a czym innym urządzenie telekomunikacyjne. Rozróżnienie to ma istotne znaczenie z tego względu, że przewidziane przez ustawodawcę w art. 40 ust. 8 ustawy niższe stawki maksymalne zostały zróżnicowane w zależności od tego, czy zajęcie pasa drogowego związane jest z obiektami czy też z urządzeniami infrastruktury telekomunikacyjnej - i wynoszą odpowiednio: 0,20 zł dziennie (zamiast 10 zł) w odniesieniu do umieszczonego w pasie drogowym obiektu infrastruktury telekomunikacyjnej (art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy) i 20 zł rocznie (zamiast 200 zł) w odniesieniu do urządzenia infrastruktury telekomunikacyjnej (art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy). Odmienny jest więc zakres przedmiotowy opłat, odmienna jest ich wysokość i odmienny jest okres, za który są one pobierane. Ponadto Rada nie określiła stawek opłat, o których mowa w art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy, a mianowicie stawki opłaty za zajęcie pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych, niż wymienione w§ 1 pkt 1 - 3 uchwały XXVI/168/16 w odniesieniu do obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej. Z powyższych względów Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. w Dz.U. z 2019 r., poz. 2325).