Sygnatura
III SA/Gl 292/26
Wyrok WSA w Gliwicach z 27 maja 2026 r., III SA/Gl 292/26
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
- Data orzeczenia
- 27 maja 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Asesor WSA Adam Pawlyta, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2026 r. sprawy ze skargi M. S. (S.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 27 stycznia 2026 r. nr SKO.IP/41.11/200/2025/19205 w przedmiocie informacji publicznej oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 27 stycznia 2026r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: organ odwoławczy, SKO, Kolegium, organ II instancji) nr SKO.IP/41.11/200/2025/19205 na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity - Dz.U. z 2018r., poz. 570) i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity - Dz.U. z 2025r., poz. 1691) po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez M. S. (dalej: skarżący, strona, wnioskodawca), od decyzji nr [...], wydanej w dniu 19 listopada 2025r. przez Burmistrza Gminy i Miasta C. (dalej: Burmistrz, organ I instancji), w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej objętej wnioskiem strony z dnia 7 listopada 2025r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Stan sprawy przedstawia się następująco: Skarżący wnioskiem z dnia 7 listopada 2025 r. (skierowanym na adres e-Doręczeń organu) domagał się od organu udostępnienia tytułu Zarządzenia nr [...] Burmistrza Gminy i Miasta C. z dnia 3 listopada 2025 r. oraz treści części normatywnej tego zarządzenia. Organ I instancji po analizie żądania wnioskodawcy stwierdził, że charakter i zakres żądanych informacji wykracza poza pojęcie informacji publicznej w rozumieniu wskazanym przez przepisy prawa ponieważ Zarządzenie nr [...] Burmistrza Gminy i Miasta C. z dnia 3 listopada 2025 roku zostało wyłączone z jawności na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie informacji niejawnych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1209, dalej u.o.i.n.), w związku z czym niedopuszczalne jest jego udostępnienie wnioskodawcy, który nie może skutecznie domagać się jego udostępnienia w trybie wskazanym w złożonym wniosku. W związku z czym przywołana przez stronę podstawa prawna nie znajduje w tym wypadku zastosowania. Zdaniem Burmistrza prawo dostępu do informacji publicznej jest niewątpliwie prawem chronionym konstytucyjnie, jednak nie ma ono charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom po spełnieniu określonych w art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wymogów. Rozstrzyganie ewentualnej kolizji ustawowych ograniczeń z treścią i istotą prawa nie należy do kompetencji podmiotu będącego adresatem wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Organ rozpatrujący wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie jest uprawniony do pomijania treści ustawowych regulacji, w tym obejmujących wyłączenia stosowania przepisów u.d.i.p. W ocenie organu w rozpatrywanej sprawie nieudostępnienie tytułu Zarządzenia nr [...] Burmistrza Gminy i Miasta C. z dnia 3 listopada 2025 r. oraz treści części normatywnej tego zarządzenia jest konsekwencją zastosowania przez organ obowiązujących przepisów prawa. Mając na uwadze przytoczone przepisy ustaw według organu, brak jest podstaw do uznania wniosku posiadającego uzasadnienie w obowiązującym prawem zakresie i w rezultacie skutkującym udostępnieniem żądanego zakresu informacji. W tym zakresie prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu wynikającemu z określonych wyżej wymienionych ustaw. W związku z powyższym Burmistrz Gminy i Miasta C. decyzją z dnia 19 listopada 2025r. odmówił skarżącemu udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej tj. treści tytułu oraz części normatywnej Zarządzenia Burmistrza Gminy i Miasta C. nr [...] z dnia 3 listopada 2025r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że treści ww. zarządzenia Burmistrza Gminy i Miasta C. została wyłączono z jawności na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie informacji niejawnych. W dalszej kolejności Burmistrz wskazał, że prawo dostępu do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom po spełnieniu określonych w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP wymogów. W sytuacji, gdy informacja objęta wnioskiem strony, objęta jest ustawową ochroną, jako niejawna, to zdaniem organu nie miał on możliwości jej udostępnienia skarżącemu na jego wniosek. Od decyzji organu I instancji skarżący w terminie ustawowym, tj. w dniu 30 listopada 2025r. wniósł odwołanie, wskazując na naruszenie: 1) art. 8 i 11 k.p.a. - poprzez nie przeprowadzeniu analizy zarządzenia nr [...] Burmistrza Gminy i Miasta C. pod kątem możliwości udostępnienia go w trybie dostępu do informacji publicznej; 2) art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. - poprzez ich niezastosowanie, przejawiające się sporządzeniem nieprawidłowego uzasadnienia decyzji, bez przedstawienia motywów faktycznych i prawnych odmowy udostępnienia ww. zarządzenia; 3) art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej — poprzez błędne zastosowanie w odniesieniu do stanu faktycznego. SKO po zapoznaniu się z aktami sprawy oraz treścią odwołania strony zaskarżoną decyzją z 27 stycznia 2026r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji uznając, że została ona wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Zdaniem SKO w przedmiotowej sprawie poza sporem między stroną a organem I instancji pozostawało to, że informacja objęta wnioskiem stanowi informację publiczną. Tym samym zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej należy uznać, że "Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie". Według SKO, informacja publiczna co do zasady podlega udostępnieniu, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych m.in. w art. 5 ust. 1 i 2 ww. ustawy: " 1. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych ". "2. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. SKO wskazało, że organ I instancji w swej decyzji wyraźnie wskazał, że odmowa udostępnienia stronie wnioskowanej sytuacji wynika z tego, że ziścił się warunek określonego w art. 5 ust. 1 u.o.i.n., tj. nadania zarządzeniu Burmistrza Gminy i Miasta C. nr [...] z dnia 3 listopada 2025r. klauzuli "zastrzeżone", a tym samym traktowania treści tego zarządzenia jako informacji niejawnej w rozumieniu art, 5 ust. 4 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010r. o ochronie informacji niejawnych (tekst jednolity - Dz.U. z 2025r., poz. 1209), w sytuacji gdy wnioskodawca nie jest podmiotem wskazanym w tej ustawie, jako uprawniony do otrzymania takiej informacji. SKO w ramach czynności kontrolnych potwierdziło fakt nadania zarządzeniu Burmistrza Gminy i Miasta C. nr [...] klauzuli "zastrzeżone", a tym samym potraktowania całej treści tego zarządzenia i w tym jego tytułu jako informacji niejawnej. Ujawnienie informacji wskazanej we wniosku skarżącego, osobie nieuprawnionej mogłoby mieć szkodliwy wpływ na wykonywanie przez organ władzy publicznej zadań w zakresie obrony narodowej i bezpieczeństwa publicznego. Zdaniem SKO, zarzuty odwołania co do naruszenia przez organ I instancji określonych przepisów postępowania administracyjnego, są chybione. Organ I instancji przed wydaniem zaskarżonej decyzji dokonał analizy treści zarządzenia Burmistrza Gminy i Miasta C. nr [...] z dnia 3 listopada 2025r., dokonując przy tym ustalenia, że ma ona obecnie charakter informacji niejawnej, co do której zastosowanie ma art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji (stanowiący podstawę prawną do ograniczenia dostępu do takiej informacji). W ocenie SKO organ I instancji w swojej decyzji w sposób wyraźny wskazał stan faktyczny i prawny, motywujący odmowę udostępnienia informacji publicznej, której nadano zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa klauzulę "zastrzeżone". Pismem z dnia 23 lutego 2026 r., skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na opisaną na wstępie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 27 stycznia 2026 r., znak SKO.IP/41.11/200/2025/19205. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 oraz z 2025 r. poz. 1844, dalej także: u.d.i.p.) poprzez błędne przyjęcie, że informacja objęta wnioskiem nie podlega udostępnieniu w trybie przewidzianym w u.d.i.p.; 2) art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej także: k.p.a.) oraz art. 11 k.p.a. i wynikającej z tego przepisu zasady przekonywania poprzez uchybienie obowiązkowi wyczerpującego uzasadnienia decyzji administracyjnej; 3) art. 7 k.p.a. i wynikającej z tego przepisu zasady prawdy obiektywnej poprzez nierozważenie, czy zarządzenie objęte wnioskiem jest aktem prawa miejscowego. W związku z powyższym skarżący wniósł o: - uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej a także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący m.in. wskazał, że z jednej strony Burmistrz twierdzi, że do wniosku nie powinien znaleźć zastosowania tryb ujęty w u.d.i.p., zaś z drugiej podnosi, jakoby ziściła się przesłanka ochrony tajemnic prawnie strzeżonych pozwalająca odmówić udostępnienia informacji. Tymczasem zdaniem strony sięgnięcie po którąkolwiek z przesłanek odmowy ma charakter następczy wobec zakwalifikowania informacji jako publicznej. Według strony, jeśli podmiot zobowiązany w ogóle informacji objętej wnioskiem nie postrzega jako będącej informacją o sprawach publicznych, dywagacje na temat przesłanek zawartych w art. 5 u.d.i.p. stają się bezprzedmiotowe, a wydana decyzja obarczona jest wadą kwalifikowaną powodującą jej nieważność. Zdaniem strony w realiach przedmiotowej sprawy uzasadnienia obu rozstrzygnięć nie dają jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, z jakich względów doszło do skorzystania z przesłanki odmowy udostępnienia zarządzenia z powołaniem na ochronę informacji niejawnych - nie wyjaśniono nawet, co znajduje się w kontrowersyjnym zarządzeniu i w jaki sposób jego ujawnienie miałoby zagrażać bezpieczeństwu. Nadto według strony organy I i II instancji nie rozważyły należycie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, jako że nie podjęły się analizy objętego wnioskiem zarządzenia pod kątem posiadania przez nie cech pozwalających zakwalifikować to zarządzenie jako akt prawa miejscowego. Gdyby natomiast okazało się, że zarządzenie nosi cechy aktu prawa miejscowego (zawiera normy generalno-abstrakcyjne, skierowane jest do adresatów zewnętrznych i kształtuje ich sytuację prawną), to należałoby traktować je właśnie jako taki akt prawa miejscowego. W odpowiedzi na skargę, organ II instancji podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Nadto organ wskazał, że ziścił się warunek określonego w art. 5 ust. 1u.d.i.p., tj. nadania zarządzeniu Burmistrza Gminy i Miasta C. nr [...] z dnia 3 listopada 2025r. klauzuli "zastrzeżone", a tym samym traktowania treści tego zarządzenia jako informacji niejawnej w rozumieniu art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010r. o ochronie informacji niejawnych (tekst jednolity - Dz.U. z 2025r., poz. 1209). Ponadto według SKO ujawnienie informacji wskazanej we wniosku strony mogłoby mieć szkodliwy wpływ na wykonywanie przez organ władzy publicznej zadań w zakresie obrony narodowej i bezpieczeństwa publicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy u.d.i.p., która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania. Realizacja prawa dostępu do informacji publicznej w przewidzianych ustawą formach i na przewidzianych ustawą zasadach wymaga jednoczesnego zaistnienia dwóch pozytywnych przesłanek: przedmiotem żądania musi być informacja mająca charakter publiczny w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a adresatem żądania musi być podmiot obowiązany do jej udostępnienia w świetle art. 4 ust. 1 lub 2 u.d.i.p. Dla rozstrzygnięcia sprawy kluczowe znaczenie posiada treść art. 5 ust. 1 u.d.i.p., wedle którego prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Jak wynika zarówno z ww. przepisu u.d.i.p., a także z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, dostęp do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom, zaś ograniczenie to może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w tym przepisie okoliczności. Istotą sporu w przedmiotowej sprawie była więc kwestia zasadności odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej z uwagi na objęcie jej jedną z klauzul informacji niejawnej, w rozumieniu art. 5 ust. 1 u.d.i.p., w związku z art. 5 ust. 4 u.o.i.n. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). U.d.i.p., służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Przy czym owo "każdy" należy rozumieć jako każdy człowiek (osoba fizyczna) lub podmiot prawa prywatnego, którym niewątpliwie skarżący. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. W rozpoznawanej sprawie istotnie został spełniony zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy, co zresztą sporne nie jest. Jednakże, oceniając legalność zaskarżonej decyzji, Sąd zobowiązany jest zbadać prawidłowość zastosowanych w sprawie norm prawa materialnego i procesowego, niezależnie od tego, czy dany zarzut został w skardze postawiony. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p., wskazując, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Informacją publiczną będzie zatem każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa (zakres przedmiotowy stosowania ustawy). Z kolei art. 4 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (zakres podmiotowy stosowania ustawy). W świetle powyższego, nie ulega zatem wątpliwości, że Burmistrz jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udzielenia informacji, mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu. Również żądane przez skarżącego informacje w zakresie, w jakim rozstrzygnięto o odmowie ich udostępnienia mocą podjętych w sprawie decyzji, stanowią informację publiczną. Dotyczą bowiem sfery działalności organu władzy wykonawczej, zawierają informację o sposobie prowadzenia sprawy, etc., tworzą więc, zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, informację o sprawach publicznych, a stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. a, będąc rodzajem informacji o sposobie realizowania spraw, podlegają udostępnieniu w trybie i na zasadach w niej określonych (co wypełnia dyspozycję art. 61 Konstytucji RP). W myśl art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p., podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej może ograniczyć dostęp do żądanych informacji publicznych np. ze względu na prywatność osoby fizycznej, ewentualnie z innych powodów, o których stanowi ustawa, co w praktyce może oznaczać udostępnienie treści dokumentu odpowiednio zanonimizowanego. Podmiot zobowiązany może również odmówić udzielenia informacji publicznej z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych. Stanowisko podmiotu zobowiązanego, które sprowadza się do odmowy udzielenia informacji, przybiera procesową formę decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 ustawy u.d.i.p.,), co uzasadnia stosowanie w tym zakresie przepisów k.p.a., jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Organ odmówił bowiem żądanych informacji przez skarżącego we wniosku z dnia 7 listopada 2025 r. w zakresie udostępnienia Zarządzenia nr [...] Burmistrza Gminy i Miasta C. z dnia 3 listopada 2025 r. oraz treści części normatywnej tego zarządzenia powołując się na ochronę informacji niejawnych. Zasady ochrony informacji, które wymagają zabezpieczenia przed nieuprawnionym ujawnieniem, jako stanowiące tajemnicę państwową lub służbową, uregulowane zostały w ustawie z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz.U. z 2025r. poz. 1209). Klasyfikowanie informacji niejawnej oznacza przyznanie tej informacji jednej z klauzul tajności. Informacja, której nadano określoną klauzulę, ma charakter niejawny, co pociąga za sobą skutki w zakresie odpowiedniego z nią postępowania w okresie ochronnym, w szczególności informacja taka może być udostępniona wyłącznie osobie uprawnionej do dostępu do informacji niejawnych. W rozpoznawanej sprawie organ administracji, odmawiając udostępnienia wnioskowanej przez stronę informacji, wskazał, że informacje w żądanym zakresie korzystają z ochrony jako informacje niejawne, a treść części normatywnej Zarządzenia nr [...] Burmistrza Gminy i Miasta C. z dnia 3 listopada 2025 r. została opatrzona klauzulą "zastrzeżone". Zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy o ochronie informacji niejawnych, informacjom niejawnym nadaje się klauzulę "zastrzeżone", jeżeli nie nadano im wyższej klauzuli tajności, a ich nieuprawnione ujawnienie może mieć szkodliwy wpływ na wykonywanie przez organy władzy publicznej lub inne jednostki organizacyjne zadań w zakresie obrony narodowej, polityki zagranicznej, bezpieczeństwa publicznego, przestrzegania praw i wolności obywateli, wymiaru sprawiedliwości albo interesów ekonomicznych Rzeczypospolitej Polskiej. Z przepisu tego wynika, że jawność informacji podlega wyłączeniu poprzez nadanie im klauzuli "zastrzeżone", jeżeli ich nieuprawnione ujawnienie może mieć szkodliwy wpływ na wykonywanie przez organy władzy publicznej lub inne jednostki organizacyjne zadań w określonym powyżej zakresie. Każdorazowo więc podmiot uprawniony do nadania klauzuli tajności winien badać, czy z punktu widzenia celu ochrony informacji niejawnych nieuprawnione ujawnienie może mieć szkodliwy wpływ na wykonywanie przez organy władzy publicznej lub inne jednostki organizacyjne zadań w zakresie obrony narodowej, polityki zagranicznej, bezpieczeństwa publicznego, przestrzegania praw i wolności obywateli, wymiaru sprawiedliwości albo interesów ekonomicznych Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd podzielił stanowisko organów, iż brak jest podstaw do uznania wniosku za posiadający uzasadnienie w obowiązującym prawem zakresie i w rezultacie skutkującym udostępnieniem żądanego zakresu informacji. W tym zakresie prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu wynikającemu z określonych wyżej wymienionych ustaw. Stosownie do treści art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym Państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Z przepisu tego wynika, że każdy obywatel może korzystać z konstytucyjnych wolności i praw w granicach zakreślonych przez ustawę, albowiem chroniąc sferę wolności obywatelskich, Konstytucja dopuszcza także ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych praw i wolności, stanowiąc, że "mogą być ustanawiane tylko w ustawie". Zarówno art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jak i art. 5 ust. 4 ustawy o ochronie informacji niejawnych, są tymi, o których stanowi powyższy przepis Konstytucji. Istotne przy tym jest, że ograniczenia w zakresie korzystania z praw i wolności mogą być wprowadzane tylko wówczas, gdy są konieczne w demokratycznym Państwie w celu zapewnienia jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, ochrony wolności i praw innych osób. Określając konstytucyjne wolności i prawa obywatela, prawodawca dostrzega potrzebę wprowadzania ograniczeń tych dóbr. Przedkłada jedno dobro konstytucyjne nad drugie, wytyczając tym samym granice korzystania z wolności i praw, tworząc swoistą hierarchię dóbr, mieszczącą się w ich konstytucyjnych relacjach. W tym kontekście nie bez znaczenia jest treść ust. 2 art. 31 Konstytucji RP, w myśl którego każdy jest obowiązany szanować wolności i prawa innych, nikogo też nie wolno zmuszać do czynienia tego, czego prawo mu nie nakazuje. Zainteresowany dostępem do informacji publicznej, bez względu na jego własny, prywatny interes w jej uzyskaniu, zobowiązany jest zatem poddać się rygorom wynikającym z istniejących ograniczeń. Ograniczając pewną sferę wolności konstytucyjnej obywatela, przepis ustawy musi czynić to w sposób, który przede wszystkim nie naruszy jej istoty i nie spowoduje zachwiania relacji konstytucyjnego dobra, które jest ograniczane, do celu, jaki temu przyświeca, który to cel musi być także kwalifikowany w kategoriach wartości konstytucyjnej. Chodzi zatem o prawidłowe wyważenie proporcji, jakie muszą być zachowane, by przyjąć, że dane ograniczenie wolności obywatelskiej nie narusza konstytucyjnej hierarchii dóbr (zasada proporcjonalności). Nie powinno budzić wątpliwości, że interes publiczny, rozumiany w tym przypadku jako interes Państwa, winien być upatrywany także w zakresie zapewnienia jego bezpieczeństwa, zaś to w konsekwencji musi determinować decyzje organów władzy publicznej w indywidualnych sprawach. Z punktu widzenia celu ochrony informacji niejawnych nadanie w tym zakresie klauzuli "zastrzeżone" jest - zdaniem Sądu - w pełni uzasadnione przez wzgląd na wykonywanie przez organ władzy publicznej zadań w zakresie obrony narodowej i bezpieczeństwa. Dostęp do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego, o czym stanowi powoływany już art. 61 ust. 3 Konstytucji RP. W sytuacji gdy nieuprawnione ujawnienie mogłoby mieć szkodliwy wpływ na wykonywanie przez organ władzy publicznej zadań w zakresie bezpieczeństwa. Stosownie do treści art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym Państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Z przepisu tego wynika, że każdy obywatel może korzystać z konstytucyjnych wolności i praw w granicach zakreślonych przez ustawę, albowiem chroniąc sferę wolności obywatelskich, Konstytucja dopuszcza także ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych praw i wolności, stanowiąc, że "mogą być ustanawiane tylko w ustawie". Zarówno art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jak i art. 5 ust. 4 ustawy o ochronie informacji niejawnych, są tymi, o których stanowi powyższy przepis Konstytucji. Istotne przy tym jest, że ograniczenia w zakresie korzystania z praw i wolności mogą być wprowadzane tylko wówczas, gdy są konieczne w demokratycznym Państwie w celu zapewnienia jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, ochrony wolności i praw innych osób. Określając konstytucyjne wolności i prawa obywatela, prawodawca dostrzega potrzebę wprowadzania ograniczeń tych dóbr. Przedkłada jedno dobro konstytucyjne nad drugie, wytyczając tym samym granice korzystania z wolności i praw, tworząc swoistą hierarchię dóbr, mieszczącą się w ich konstytucyjnych relacjach. W tym kontekście nie bez znaczenia jest treść ust. 2 art. 31 Konstytucji, w myśl którego każdy jest obowiązany szanować wolności i prawa innych, nikogo też nie wolno zmuszać do czynienia tego, czego prawo mu nie nakazuje. Zainteresowany dostępem do informacji publicznej, bez względu na jego własny, prywatny interes w jej uzyskaniu, zobowiązany jest zatem poddać się rygorom wynikającym z istniejących ograniczeń. Ograniczając pewną sferę wolności konstytucyjnej obywatela, przepis ustawy musi czynić to w sposób, który przede wszystkim nie naruszy jej istoty i nie spowoduje zachwiania relacji konstytucyjnego dobra, które jest ograniczane, do celu, jaki temu przyświeca, który to cel musi być także kwalifikowany w kategoriach wartości konstytucyjnej. Chodzi zatem o prawidłowe wyważenie proporcji, jakie muszą być zachowane, by przyjąć, że dane ograniczenie wolności obywatelskiej nie narusza konstytucyjnej hierarchii dóbr (zasada proporcjonalności). Nie powinno budzić wątpliwości, że interes publiczny, rozumiany w tym przypadku jako interes Państwa, winien być upatrywany także w zakresie zapewnienia jego bezpieczeństwa, co w konsekwencji musi determinować decyzje organów władzy publicznej w indywidualnych sprawach. Sąd podzielił stanowisko organu, że przedmiotowe zarządzenie Burmistrza Gminy i Miasta C. nr [...] jest wewnętrznym aktem normatywnym obowiązującym pracowników Urzędu Gminy i Miasta C. i nie ma ono waloru prawa miejscowego. Nadto zdaniem Sądu na uwzględnienie nie zasługiwały również zarzuty naruszenia przez organ art. 7, art.11, oraz art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., gdyż w sprawie wyjaśniono wszystkie jej istotne okoliczności, ustalono charakter informacji, o udostępnienie których zwrócił się skarżący, a klauzula tajności i jej obowiązywanie w dacie złożenia wniosku o udzielenie informacji publicznej nie budziły wątpliwości organu. Zdaniem Sądu organy należycie i wystarczająco wyjaśniły podstawę faktyczną i prawną rozstrzygnięcia i precyzyjnie wskazały przepisy prawa uniemożliwiające udostępnienie informacji publicznej oraz wyczerpująco uzasadniły swoje stanowisko. Przy czym, Sąd uznał, że ze względu na specyfikę odmowy udostępnienia informacji publicznej z uwagi na ochronę informacji niejawnych, organ nie musi wskazywać w uzasadnieniu decyzji konkretnych zagrożeń związanych z ewentualnym ich udostępnieniem. W takim stanie rzeczy, wydane w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione. Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi. Podsumowując, Sąd w składzie orzekającym nie stwierdził w przedmiotowej sprawie naruszenia zasad postępowania, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy jak również przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Żaden z zarzutów skargi nie zasługiwał na uwzględnienie. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 10 marca 2026
- Symbol z opisem
- 6480
- Hasła tematyczne
- Dostęp do informacji publicznej
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Adam Gołuch /sprawozdawca/ Adam Pawlyta Dorota Fleszer /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
art. 5 ust. 1 · Dz.U. 2022 poz. 902
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny