III SA/Gl 223/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.

Pismem z dnia 17 stycznia 2014 r. "A" Sp. z o.o. w T. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...]. W skardze tej został zawarty wniosek o zwolnienie jej z obowiązku ponoszenia opłaty sądowej. Żądanie to rozszerzyła następnie na druku urzędowego formularza, gdzie jako zakres wniosku podała zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu nadesłanego urzędowego formularza PPF, strona skarżąca oświadczyła, że w ramach prowadzonej działalności zajmuje się handlem artykułami przemysłowymi. Z tego tytułu w ubiegłym roku obrotowym poniosła stratę rzędu [...] zł. Ponadto nie posiada kapitału zakładowego, majątku ani żadnych środków pieniężnych, albowiem bank wypowiedział zawartą w tym zakresie umowę. Jako uzupełnienie podanych wyżej danych do akt sprawy przedłożono: bilans Spółki wraz z rachunkiem zysków i strat oraz informacją dodatkową, zeznanie podatkowe CIT-8 za 2013 r., deklaracje VAT-7 za luty, marzec i kwiecień 2014 r., ewidencję środków trwałych, raport kasowy oraz zaświadczenie o zamknięciu rachunku bankowego. Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2014 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Od tego postanowienia został wniesiony sprzeciw pismem z dnia 14 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu na postanowienie referendarza, który nie został odrzucony, postanowienie to traci moc a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd. Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadajacej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – obejmującym zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Analogiczne rozwiązanie przewidziano w odniesieniu do uregulowanego w art. 245 § 3 p.p.s.a. prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującego tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Może bowiem być przyznane dopiero wtedy, gdy osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna nieposiadajaca osobowości prawnej wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku zarówno w całości jak i w części. Podane w treści urzędowego formularza dane o stanie majątkowym wnioskodawcy (vide: rubryki od 6-9) nie znalazły bowiem potwierdzenia w przedłożonym do akt materiale dowodowym. Mianowicie z informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego za 2013 r. ustalono, że skarżąca Spółka prowadzi działalność polegającą na handlu artykułami pochodzenia chińskiego. Towary nabywane są i sprzedawane do krajów Unii Europejskiej w walutach obcych, tj. EUR lub USD. Jej kapitał zakładowy wynosi [...] zł, a wartość środków trwałych szacuje się na [...] zł, podczas gdy w rubrykach nr 6 i 7 formularza deklarowano ich brak. Poza tym na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku Spółka posiadała zgromadzone na rachunku bankowym środki finansowe, albowiem w marcu 2014 r. miała miejsce wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów na kwotę [...] zł, wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów w kwocie [...] zł, import usług na kwotę [...] zł oraz nabycie towarów i usług pozostałych, które wynosiło [...] zł (vide: deklaracje VAT-7 i VAT-UE), natomiast konto w "B" zamknęła w kwietniu 2014 r., choć w miesiącu tym, jak wynika z deklaracji VAT-7 opodatkowała import usług na kwotę [...] zł, podczas gdy jej nabycie towarów i usług pozostałych wynosiło [...] zł. Dodatkowo zadeklarowała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w kwocie [...] zł. W tej sytuacji zastosowanie w sprawie znalazł ugruntowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, zgodnie z którym w przypadku, gdy strona uchyla się od przedstawienia wszelkich informacji na temat jej sytuacji finansowej lub podaje takie fakty, które nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por.: postanowienia NSA z dnia 7 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 211/06, LEX nr 1365862, z dnia 9 września 2004 r. sygn. akt FZ 360/04, LEX nr 1365860, z dnia 27 lutego 2009 r. sygn. akt I FZ 358/08, LEX nr 557281 oraz z dnia 16 grudnia 2011 r. sygn. akt I FZ 466/11, LEX nr 1148676). Za powyższym przemawia również fakt, że skarżąca Spółka w ubiegłym roku podatkowym wypracowała przychód rzędu [...] zł, który po potrąceniu o koszty jego uzyskania w kwocie [...] zł przyniósł, nie jak podano w rubryce nr 8 formularza stratę, ale zysk bilansowy wynoszący [...] zł (por.: zeznanie podatkowe CIT-8). To oznacza, że "A" Sp. z o.o. z siedzibą w T. prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów i obraca kwotami wielokrotnie przewyższającymi należny od skargi wpis. W ocenie Sądu nic nie stoi na przeszkodzie, aby w ramach kosztów prowadzonej działalności, przyjmujących dużo wyższe wartości, znalazły się również wydatki dotyczące postępowania sądowego. Tym bardziej, że w doktrynie za dominujący uznany został pogląd, zgodnie z którym koszty sądowe należą do normalnych kosztów działalności gospodarczej, a dochodzenie roszczeń na drodze sądowej - jako element tej działalności - wymaga na równi z koniecznością zapewnienia środków na bieżącą działalność, także zapewnienia środków na ich dochodzenie (por. M. Kowalska, A. Malmuk-Cieplak, Stosowanie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Przegląd Sądowy 2006/9/44). Dlatego też działając na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd postanowił jak w sentencji.