III SA/Gl 13/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Asesor WSA Adam Pawlyta, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi Y. V., J. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 21 listopada 2025 r. nr SKO.K/41.3/1371/2025/16794/EŚ w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.

Zaskarżonym postanowieniem z 21 listopada 2025r., nr SKO.K/41.3/1371/ 2025/16794/EŚ, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach - po rozpatrzeniu zażalenia Y. V. i J. W. (dalej: Strona, skarżący) - odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K. z 9 września 2025 r. znak [...] o odmowie zarejestrowania pojazdu. W podstawie prawnej powołało się na art. 58 i 59 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2024, poz. 575; dalej: k.p.a.). Stan faktyczny przedstawiał się następująco: Prezydent Miasta K. decyzją z 9 września 2025 r., znak [...], odmówił skarżącym zarejestrowania pojazdu marki Volvo V70. Decyzja została doręczona s karżącym19 września 2025 r. Odwołanie od tej decyzji zostało wniesione dopiero 20 października 2025 r., a więc po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia, przy czym równocześnie skarżący złożyli wniosek o przywrócenie terminu. W tym wniosku podali, że uchybienie terminowi wynikało z nieprawidłowości proceduralnych po stronie organu pierwszej instancji, w szczególności z niewydania rozstrzygnięcia w ustawowym terminie, żądania dokumentów niewymaganych ustawowo oraz wprowadzenia strony w błąd co do wymaganych dokumentów. Zaskarżonym postanowieniem SKO odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ przyjął, że skarżący nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu terminowi, gdyż wskazane przez nich okoliczności stanowiły jedynie zastrzeżenia do sposobu prowadzenia postępowania i treści decyzji, a nie przeszkody obiektywnie uniemożliwiające dokonanie czynności procesowej w terminie. W skardze do sądu administracyjnego skarżący zarzucili, że organ pierwszej instancji błędnie przyjął wymóg dodatkowego wpisu do ewidencji zabytków lub inwentarza muzealiów, podczas gdy załączona interpretacja Ministerstwa Infrastruktury miała wskazywać na brak podstaw do żądania takiego dokumentu. Ponadto podnieśli, że opóźnienie w złożeniu odwołania było niezawinione, gdyż wynikało z błędnej informacji udzielonej przez organ, a odmowa rejestracji narusza ich interes prawny i prawo własności przez uniemożliwienie korzystania z pojazdu. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując ocenę, że skarżący nie wykazali ani nie uprawdopodobnili okoliczności świadczących o braku winy w uchybieniu terminowi, a podnoszone w skardze kwestie materialnoprawne pozostają bez znaczenia dla oceny przesłanek z art. 58 § 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje : Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja (postanowienie) została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z powyższego więc wynika, że jedynym kryterium rozpoznania sprawy jest zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, jej legalność. Sąd przy tej ocenie kieruje się jedynie prawem, a nie zasadami celowości, czy słuszności albo sprawiedliwości społecznej. Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom zarzucić naruszenia przepisów prawa. Na wstępie wskazać trzeba, że za podstawę wyroku Sąd przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu, albowiem nie stwierdził naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy SKO zasadnie odmówiło przywrócenia terminu do złożenia odwołania w ustalonych w sprawie okolicznościach. Natomiast przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest wyłącznie postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a nie sama decyzja o odmowie rejestracji pojazdu. Oznacza to, że sąd ocenia legalność zastosowania art. 58 i art. 59 k.p.a. w kwestii czy organ prawidłowo ustalił i ocenił, że skarżący nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu terminowi. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, natomiast według art. 58 § 2 k.p.a. prośba taka powinna zostać wniesiona w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia, jednocześnie z dokonaniem czynności, dla której termin był określony. W orzecznictwie akcentuje się, że dla przywrócenia terminu wszystkie przesłanki ustawowe muszą zostać spełnione łącznie, a brak winy zachodzi wyłącznie wtedy, gdy istniała taka przeszkoda, której strona nie mogła usunąć nawet przy dochowaniu najwyższej staranności wymaganej w jej sprawach. Z tej przyczyny zarzuty dotyczące materialnoprawnej prawidłowości odmowy rejestracji pojazdu mogą być oceniane tylko o tyle, o ile mają wykazać istnienie przeszkody uzasadniającej przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Nie mogą one natomiast prowadzić w tym postępowaniu do merytorycznej weryfikacji samej decyzji Prezydenta Miasta K. ani do wydania przez sąd orzeczenia zastępującego tok instancyjny w administracji. Na tle ustalonego stanu sprawy należy uznać, że stanowisko Kolegium co do niespełnienia przesłanki braku winy jest prawidłowe. Skarżący nie powołali bowiem zdarzeń o charakterze obiektywnym, nagłym lub niezależnym od ich woli, które uniemożliwiałyby im wniesienie odwołania w terminie 14 dni od doręczenia decyzji, lecz wskazali wyłącznie na własną ocenę wadliwości postępowania administracyjnego oraz na błędność żądań dowodowych organu pierwszej instancji. Tego rodzaju twierdzenia, nawet gdyby okazały się trafne w płaszczyźnie materialnoprawnej lub proceduralnej dotyczącej samej sprawy rejestracyjnej, nie są jeszcze równoznaczne z uprawdopodobnieniem braku winy w uchybieniu terminowi procesowemu. Strona, która nie zgadza się z treścią decyzji albo z wcześniejszym sposobem prowadzenia sprawy, powinna co do zasady wnieść odwołanie w ustawowym terminie i w jego ramach podnieść odpowiednie zarzuty, natomiast instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i nie służy sanowaniu zwykłej bierności procesowej ani błędnej oceny własnej sytuacji prawnej. W konsekwencji powyższych rozważań nie jest zasadny zarzut naruszenia prawa procesowego przez odmowę przywrócenia terminu z tej przyczyny, że opóźnienie miało wynikać z błędnej informacji udzielonej przez organ pierwszej instancji. W materiale przedstawionym wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, odtworzonym w uzasadnieniu postanowienia, brak jest skonkretyzowania daty, treści, formy i skutku takiej informacji w sposób pozwalający uznać, że właśnie ona obiektywnie uniemożliwiła wniesienie odwołania od doręczonej decyzji w terminie ustawowym. Samo powołanie się na pozostawanie przez stronę w przekonaniu, iż organ błędnie żąda określonych dokumentów, nie wykazuje jeszcze, że strona nie mogła sporządzić prostego odwołania kwestionującego takie stanowisko organu. W orzecznictwie podkreśla się, że ciężar uprawdopodobnienia braku winy spoczywa na stronie, a organ nie ma obowiązku poszukiwania za nią hipotetycznych przyczyn spóźnienia. Nie może odnieść skutku także zarzut naruszenia prawa materialnego przez przyjęcie, że rejestracja pojazdu wymaga dodatkowego wpisu do ewidencji zabytków lub inwentarza muzealiów. Nawet przy założeniu, że skarżący trafnie kwestionują stanowisko organu pierwszej instancji, kwestia ta odnosi się do legalności decyzji rejestracyjnej, a nie do przesłanek odmowy przywrócenia terminu; w postępowaniu dotyczącym art. 58 k.p.a. sąd nie rozstrzyga zatem, czy decyzja odmowna była merytorycznie zasadna. Jedynie ubocznie należy wskazać, że informacje publicznie prezentowane przez organy rejestrujące potwierdzają, iż przy rejestracji pojazdu zabytkowego wymagany jest dokument potwierdzający wpis do rejestru zabytków albo ujęcie pojazdu w wojewódzkiej ewidencji zabytków, względnie wpis do inwentarza muzealiów. Tym samym sama teza skargi o oczywistej bezprawności żądania takiego dokumentu nie została w sprawie wykazana materiałem, którym dysponuje sąd w niniejszym postępowaniu. Nie jest również samodzielnie zasadny zarzut naruszenia interesu prawnego i prawa własności przez odmowę rejestracji pojazdu. O ile bowiem odmowa rejestracji niewątpliwie oddziałuje na sferę uprawnień właściciela pojazdu, o tyle dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia decydujące znaczenie ma wyłącznie to, czy zostały spełnione przesłanki z art. 58 i 59 k.p.a., a tych skarżący nie wykazali. Zatem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu także od strony uzasadnienia. Organ wskazał podstawę prawną rozstrzygnięcia, omówił przesłanki przywrócenia terminu, zrekonstruował twierdzenia wnioskodawców i wyjaśnił, dlaczego uznał je za niewystarczające dla przyjęcia braku winy; taka argumentacja pozwala odtworzyć tok rozumowania organu i poddać go kontroli sądowej. Nie można także podzielić tej części skargi, w której skarżący zdają się utożsamiać wadliwość wcześniejszego działania organu pierwszej instancji z automatycznym obowiązkiem przywrócenia terminu. Konstrukcja art. 58 § 1 k.p.a. wymaga wykazania związku między konkretną, niezależną od strony przeszkodą a niemożnością dokonania czynności procesowej w terminie, a nie jedynie wykazania, że strona miała merytoryczne racje przeciwko decyzji lub wcześniejszym działaniom organu. W tych warunkach skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza art. 58 § 1 i 2 ani art. 59 § 2 k.p.a. w sposób, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji skarga podlegała oddaleniu. Z tego względu, działając na podstawie z art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł jak w sentencji. ----------------------- 3