III SA/Gl 121/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Piotr Pyszny po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 17 maja 2021 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w K. na akt Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie: wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

Pismem z [...] r. pełnomocnik skarżącej Spółki złożył skargę na akt wydany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podstaw wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne i obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne K. W. – pracownika skarżącej Spółki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, gdyż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, ewentualnie o oddalenie skargi, gdyż zaskarżony akt nie jest decyzją administracyjną tylko pismem zawierającym ustalenia w kwestii wysokości wymiaru stawek i wzywającym do przedłożenia prawidłowych dokumentów rozliczeniowych. Konsekwencją niezastosowania się do wezwania zawartego w tym piśmie miało być wydanie decyzji administracyjnej określającej wysokość zadłużenia z tytułu składek, od której skarżącemu będzie przysługiwało prawo wniesienia odwołania do sądu powszechnego. Ponadto organ zaznaczył, że akta administracyjne przekazał do Sądu Okręgowego w K. XI Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w związku z wniesionym odwołaniem od w/w pisma. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: w Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej jako ppsa), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 oraz z 2019 r., poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r., poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (tak art. 3 § 2a ppsa) oraz orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (tak art. 3 § 3 ppsa). Jednocześnie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie złożona skarga dotyczy pisma ZUS w przedmiocie ustalenia wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne i obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne pracownika. Jednocześnie właściwość sądów administracyjnych w sprawach ubezpieczeń społecznych, określona w art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. w Dz.U. z 2020 r., poz. 266 ze zm. – dalej jako usus) dotyczy skarg na decyzje: - przyznające lub odmawiające przyznania świadczenia w drodze wyjątku; - w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne; - w sprawie wykreślenia zastawu skarbowego z rejestru. Wobec powyższego przyjąć należało, że złożona w niniejszej sprawie skarga, jako nie odnosząca się do żadnej ze wskazanych wyżej decyzji, wykracza poza zakres właściwości sądów administracyjnych. Dlatego też tutejszy Sąd nie jest uprawniony do kontroli działań ZUS podejmowanych w innych sprawach, aniżeli te, które zostały wymienione w cytowanym wyżej przepisie art. 86 ust. 4 usus. W niniejszej sprawie zaś, jak wynika z wyjaśnień organu zawartych w odpowiedzi na skargę, nie została jeszcze wydana żadna decyzja administracyjna określająca wysokość zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, co do której strona mogłaby ubiegać się o umorzenie posiadanego zadłużenia. W tym stanie rzeczy, działając na podstawie 58 § 1 pkt 1 ppsa, skargę należało odrzucić. Zwrot wpisu sądowego od skargi uzasadnia treść art. 232 § 1 pkt 1 ppsa.