Sygnatura
III SA/Gl 1196/25
Wyrok WSA w Gliwicach z 4 sierpnia 2026 r., III SA/Gl 1196/25 – sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
- Data orzeczenia
- 4 sierpnia 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Beata Machcińska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 5 marca 2025 r., nr SKO.FD/41.4/193/2024/13675 w przedmiocie określenia i zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości za 2021 r. i 2022 r. oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 5 marca 2025 r., nr SKO.FD/41.4/193/2024/13675, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: organ drugiej instancji, organ odwoławczy, SKO) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia 1 lipca 2024 r., nr [...], określającą D. B. (dalej: skarżąca, strona) jako organowi prowadzącemu Prywatną Anglojęzyczną Szkołę Podstawową w R. część dotacji do zwrotu jako pobranej w nadmiernej wysokości w kwocie 24 340,00 zł, w tym 19 322,00 zł w 2021 r. i 5 018,00 zł w 2022 r. udzielonej z budżetu Miasta R. na dofinansowanie realizacji zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej Prywatnej Anglojęzycznej Szkole Podstawowej, z siedzibą w R. przy ul. [...]. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z 1 lipca 2024 r. Prezydent Miasta R. określił wobec skarżącej wysokość kwoty dotacji do zwrotu, jako część dotacji pobraną w nadmiernej wysokości w kwocie 24 340,00 zł, w tym 19 322,00 zł w 2021 r. i 5 018,00 zł w 2022 r., udzielonej z budżetu Miasta R. na dofinansowanie realizacji zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej Prywatnej Anglojęzycznej Szkole Podstawowej, z siedzibą w R. przy ul. [...]. W podstawie prawnej organ powołał art. 104 § 1 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2024 r., poz. 572, dalej; k.p.a) oraz art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm.) w związku z art. 60, art. 61 ust. 1 pkt 4 i art. 67 oraz art. 252 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (j.t. Dz.U. z 2023 r., poz. 1270 ze zm., dalej: u.f.p.). W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że Prywatna Anglojęzyczna Szkoła Podstawowa otrzymywała w 2021 i 2022 r. dotację z budżetu Miasta R.. Zarówno w 2021 r. jak i w 2022 r. do Szkoły uczęszczali również uczniowie posiadający orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego i z tego tytułu, zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych Szkoła pobierała zwiększoną dotację, równą kwocie przewidzianej na takich uczniów w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej w danym roku przez Miasto R. (w kwotach wykazanych w przytoczonych w uzasadnieniu decyzji pierwszej instancji tabelach). W badanym okresie jednym z niepełnosprawnych uczniów Szkoły był M. M. Uczeń ten, co wynika z informacji wprowadzonych do ODPN przez Szkołę, w latach 2021-2022 pobierał edukację odpowiednio w: klasie 4a w okresie od stycznia 2021 r. do sierpnia 2021 r., klasie 5a w okresie od września 2021 r. do sierpnia 2022 r., oraz klasie 6a w okresie od września 2022 r. do grudnia 2022 r. W 2023 r. dotujący prowadził w Szkole kontrolę prawidłowości wykorzystania dotacji udzielonej tej jednostce oświatowej w 2021 r. Z kontroli tej sporządzono protokół z 28 kwietnia 2023 r. W trakcie kontroli okazano kontrolującym orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, jakimi Szkoła dysponowała wobec uczniów wykazywanych przez nią do naliczenia zwiększonej dotacji. W przypadku M. M. okazano m.in. następujące dokumenty: a) orzeczenie z 3 lutego 2017 r. nr [...] o potrzebie kształcenia specjalnego wydane przez Poradnię Psychologiczno-Pedagogiczną w K. na podstawie art. 71 b ust. 3 ustawy o systemie oświaty. Orzeczenie to wydano na okres: na czas pierwszego etapu edukacyjnego (klasy I-III), z uwagi na niepełnosprawność: zespół Aspergera, b) orzeczenie z 13 stycznia 2022 r. nr [...] o potrzebie kształcenia specjalnego wydane przez Poradnię Psychologiczno-Pedagogiczną w R. na podstawie art. 127 ust. 10 ustawy Prawo oświatowe. Orzeczenie to wydano na okres: do ukończenia drugiego etapu edukacyjnego szkoły podstawowej, z uwagi na niepełnosprawność: zespół Aspergera. Wydane dla tego ucznia orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z 3 lutego 2017 r. zostało wydane na podstawie art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty. Zgodnie z art. 15 pkt 114 ustawy z dnia 1 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 60 ze zmianami) z dniem 1 września 2017 r. uchylono m.in. przywołany wyżej art. 71b ustawy o systemie oświaty. W jego miejsce wprowadzono przepis art. 127 ust. 10 ustawy Prawo oświatowe, który zaczął obowiązywać od dnia 1 września 2017 r. Z uwagi na powyższą zmianę, wprowadzono przepis przejściowy, regulujący kwestię ważności orzeczeń wydanych w oparciu o uchylony przepis art. 71 b ust. 3 ustawy o systemie oświaty. Zgodnie z art. 312 ust 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę — Prawo oświatowe, wszystkie orzeczenia wydane przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno- pedagogicznych przed 1 wrzenia 2017 r. zachowują ważność na okres, na jaki zostały wydane. Wyjątek od ww. zasady stanowią wyłącznie orzeczenia, o których mowa w art. 312 ust. 2 i 3 ww. ustawy. W przypadku orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego są to orzeczenia wydane przed 1 września 2017 r. na okres I lub II etapu edukacyjnego. Ważność ww. orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, zgodnie z ust. 2 omawianego przepisu, została wydłużona do czasu zakończenia kształcenia odpowiednio: w klasie IV szkoły podstawowej — w przypadku orzeczeń wydanych na okres I etapu edukacyjnego; w szkole podstawowej — w przypadku orzeczeń wydanych na okres II etapu edukacyjnego. W opinii Ministerstwa Edukacji Narodowej orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydane przed 1 września 2017 r., w których okres, na jaki wydano orzeczenie, został oznaczony jako "czas nauki w klasie I—III szkoły podstawowej", "okres obejmujący klasy I—III szkoły podstawowej "okres edukacji wczesnoszkolnej", itp. — należy traktować jako orzeczenia wydane na okres I etapu edukacyjnego i w związku z tym zachowują one ważność do czasu zakończenia kształcenia w klasie IV szkoły podstawowej. Mając na uwadze powyższe, wydane dla M. M. orzeczenie z 3 lutego 2017 r. nr [...] o potrzebie kształcenia specjalnego (czyli wydane przed datą 1 września 2017 r.), na okres: "na czas pierwszego etapu edukacyjnego (klasy I- III)", zachowało ważność do czasu zakończenia przez tego ucznia kształcenia w klasie IV szkoły podstawowej, czyli do 31 sierpnia 2021 r. Od 1 września 2021 r. M. M., będący już uczniem klasy V, mógłby być w świetle przepisów oświatowych nadal traktowany jako uczeń niepełnosprawny, wymagający stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy z uwagi na autyzm/zespół Aspergera jedynie w sytuacji posiadania aktualnego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na ww. niepełnosprawność, wydanego na II etap edukacyjny. Natomiast orzeczenie takie zostało wydane dla tego ucznia dopiero w dniu 13 stycznia 2022 r. Kształcenie specjalne dzieci i młodzieży niepełnosprawnych organizuje się wyłącznie na podstawie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydartego przez zespół orzekający działający w publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej. Dlatego też działania szkoły w zakresie organizacji kształcenia specjalnego mogą rozpocząć się dopiero po dostarczeniu przez rodzica (opiekuna prawnego) lub pełnoletniego ucznia ww. orzeczenia. Jak zaznaczył organ pierwszej instancji, dopiero od powzięcia przez szkołę informacji o posiadaniu przez jej ucznia takiego orzeczenia ma ona podstawy do podjęcia działań w celu zorganizowania dla tego ucznia kształcenia specjalnego, zgodnie z zaleceniami zawartymi w tym orzeczeniu. Mając na uwadze powyższe, w okresie od 1 września 2021 r. do 13 stycznia 2022 r. Szkoła nie była uprawniona do prowadzenia kształcenia specjalnego dla tego ucznia oraz wykazywania go do zwiększonej dotacji. W okresie tym brakuje bowiem dokumentu, zgodnie z którym uczeń uznany był przez publiczną poradnię psychologiczno - pedagogiczną (organ do tego upoważniony), za dziecko z zespołem Aspergera wymagające (na podstawie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego) stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Skoro Szkoła nie dysponowała w tym okresie aktualnego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego tego ucznia, to nie miała podstaw do prowadzenia wobec niego takiego kształcenia na II etapie edukacyjnym. W rozporządzeniach dotyczących sposobu podziału subwencji oświatowej, właściwych dla lat 2021 - 2022, nie przewidziano bowiem, aby na ucznia w okresie gdy nie posiada on orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego mogły być naliczane dodatkowe środki z tytułu niepełnosprawności. Wręcz przeciwnie, brak aktualnego orzeczenia uniemożliwiał wykazanie takiego ucznia do naliczenia subwencji, jako dziecko z niepełnosprawnością. Podsumowując, organ pierwszej instancji uznał, że w okresie od 1 września 2021 r. do 12 stycznia 2022 r., w odniesieniu do M. M,. obowiązujące przepisy przewidywały kwotę subwencji taką, jak na pełnosprawnych uczniów Szkoły, pobierających edukację na II etapie edukacyjnym (bez doliczania kwot subwencji z wag odpowiednio P7 dla 2021 r. lub P8 dla 2022 r.). Tym samym, dotacja na tego ucznia przysługiwała w kwocie takiej, jaka była należna na ucznia bez niepełnosprawności (bez uwzględniania kwot z ww. wag odpowiednio P7 lub P8). Powyższe ustalenia stanowiły podstawę do wszczęcia wobec skarżącej postępowania administracyjnego, które zakończyło się wydaniem decyzji Prezydenta Miasta R. z 1 lipca 2024 r., nr [...], określającej skarżącej wysokość dotacji wykorzystanej w nadmiernej wysokości. W wyniku wniesionego odwołania decyzją z 5 marca 2025 r., SKO utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił w całości ustalenia organu pierwszej instancji. W pierwszej kolejności organ wskazał na art. 252 ust. 1 ustawy o finansach publicznych zgodnie z którym dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego: wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania (art. 252 ust. 3 ww. ustawy). Z kolei, zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych (w brzmieniu obowiązującym w 2021 r. i 2022 r.) niepubliczne szkoły, w których jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego. Kolegium wskazało, że wysokość dotacji na ucznia szkoły niepublicznej odnosi się wprost do kwoty przewidzianej na takiego ucznia w subwencji oświatowej. Organ stwierdził, że w okresie od 1 września 2021 r. do 13 stycznia 2022 r. szkoła nie posiadała orzeczenia o potrzebie kształcenia dla ucznia M. M. Tym samym skarżąca nie była uprawniona do pobierania zwiększonej subwencji na tego ucznia. Organ zauważył, że na terenie Miasta R., zasady związane z udzielaniem dotacji szkołom niepublicznym w latach 2021-2022 określała uchwała Rady Miasta R. nr [...] z 26 września 2019 r w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla publicznych i niepublicznych jednostek oświatowych prowadzonych przez osoby fizyczne lub prawne inne niż Miasto R. oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania (Dz. Urz. Woj. ŚI. z 2019 F. poz. 6712). Zgodnie z ww. uchwałą, szkoły niepubliczne otrzymują z budżetu Miasta R. dotację na każdego ucznia, według stanu na pierwszy roboczy dzień danego miesiąca (§ 5 ust. 1 w zw. Z ust. 2). Dotyczy to również okresu wrzesień 2021 r. — styczeń 2022 r. Na pierwszy dzień roboczy każdego z tych miesięcy od września 2021 r. do stycznia 2022 r. uczeń M. M. nie był uczniem posiadającym orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Uczeń M. M. był w tym okresie wykazywany do dotacji ze względu na pierwsze orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Aktualne orzeczenie matka ucznia dostarczyła dopiero w styczniu 2022 r., po interwencji skarżącej. Brak orzeczenia powodował, że Szkoła nie mogła prowadzić wobec ucznia kształcenia specjalnego. Podsumowując SKO stwierdziło, że decyzja pierwszoinstancyjna jest prawidłowa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca reprezentowana przez fachowego pełnomocnika zarzuciła: I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1) art. 7 i art. 8 § 1 i 2 w zw. z art. 15 k.p.a poprzez prowadzenie postępowania w sposób rażąco naruszający zasadę podejmowania wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu; sprawy, w tym stanu faktycznego i prawnego, oraz podejmowanie działań sprzecznych z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do władz publicznych, oraz niepodjęciu wszelkich czynności wymaganych od organu, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, to jest działanie w sposób rażąco naruszający zaufanie do władzy publicznej; 2) art. 75, 77, 78 i 80 w zw. z art. 7 k.p.a polegającym na braku wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego, błędnym ustaleniu stanu faktycznego w sprawie, pominięciu dowodów przedstawianych przez stronę i zebranych w postępowaniu kontrolnym, nieuwzględnienie jako dowodów dokumentów w sprawie, nie wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i w konsekwencji niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy pomimo tego, iż organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy odmiennie, niż wynika to z dokumentów, co dotyczy wynagrodzenia osoby prowadzącej, pełniącej funkcję dyrektora szkoły; naruszenie reguł wskazanych w art. 107 § 1 i 3 k.p.a poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego w sprawie, brak wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej decyzji, brak określenia stanu prawnego sprawy w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny, niepolegającego na przytoczeniu treści kolejnych przepisów oraz oderwanych od sprawy wyroków sądowych, lecz faktów .i prawnego uzasadnienia, dokonanie błędnej subsumpcji przepisów do niewłaściwie ustalonego stanu faktycznego oraz ogólne braki w uzasadnieniu co do dowodów, okoliczności i podstaw dokonanych ustaleń, co stanowi naruszenie przepisu oraz w stopniu istotnym wpływa na wynik sprawy; II. Naruszenie prawa materialnego, przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie: 1) art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (dalej jako u.f.z.o) w zw. z art. 252 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych poprzez błędną wykładnię przepisu i uznanie, że dotacja na dziecko z niepełnosprawnością została pobrana w nadmiernej wysokości,; 2) art. 252 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych (u.f.p.) w zw. z art. 26 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych (u.f.z.o) poprzez uznanie części dotacji za pobraną w nadmiernej wysokości. Podnosząc powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. 2024, poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej powoływana jako p.p.s.a.). Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga w granicach danej sprawy, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a) i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się wskazanych wyżej uchybień, a tym samym podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu decyzja będąca przedmiotem kontroli nie narusza przepisów prawa i jako taka jest prawidłowa. Za podstawę wydanego w sprawie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przyjął prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 5 marca 2025 r. (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela przedstawioną przez organ odwoławczy argumentację i słuszność zajętego w sprawie stanowiska. W ocenie Sądu rozpoznającego skargę podniesione w niej zarzuty naruszenia prawa procesowego i materialnego są jako pozbawione racji całkowicie chybione. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem ani wskazanych przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy ani zastosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 60 pkt 1 u.f.p. środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie. W myśl zaś art. 252 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 i 2. Stosownie do art. 252 ust. 5 u.f.p., zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości. Według art. 252 ust. 6 pkt 1 i 2 u.f.p., odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem oraz następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1 i 2 w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Decyzja w przedmiocie zwrotu dotacji ma przy tym charakter deklaratoryjny, bowiem zobowiązanie do zwrotu dotacji powstaje z mocy prawa. Do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60 u.f.p., w tym do kwot dotacji podlegających zwrotowi w przypadkach określonych w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej, natomiast decyzję w sprawie określenia kwoty dotacji podlegającej zwrotowi wydaje wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta albo marszałek województwa (art. 67 ust. 1 w związku z art. 60 pkt 1 i art. 61 ust. 1 pkt 4 u.f.p.). Przechodząc do zarzutów skargi, należy wskazać, że niniejszej sprawie spór sprowadza się do oceny, czy skarżąca mogła pobierać dotację na ucznia w zwiększonej wysokości, mimo braku w spornym okresie tj. od 1 września 2021 r. do 13 stycznia 2022 r. wymaganego przepisami orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego tego ucznia. Sąd w tym sporze podziela w pełni stanowisko i argumentację organów. Wskazać przede wszystkim należy, że sporne postępowanie w przedmiocie zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w ww. okresie zostało wszczęte z urzędu w wyniku stwierdzenia przez organ pierwszej instancji rozbieżności pomiędzy deklarowanymi przez skarżącą, w comiesięcznych informacjach o aktualnej liczbie uczniów za dany miesiąc, liczby uczniów z niepełnosprawnością posiadających orzeczenie o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, w porównaniu z danymi wprowadzonymi do systemu informacji oświatowej. Stwierdzona rozbieżność wynikała z faktu, że skarżąca w składanych comiesięcznych informacjach od września 2021 r. do stycznia 2022 r. wykazywała ucznia - uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, o którym mowa w art. 127 ust. 10 ustawy Prawo oświatowe klasyfikując dzieci jako uczniów z niepełnosprawnością co skutkowało zwiększeniem wypłacanej skarżącej dotacji na realizację zadań wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy dla dzieci z niepełnosprawnością. Natomiast organ ustalił, że w spornym okresie skarżąca miała świadomość, że uczeń nie miał aktualnego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Wprawdzie to organ dotujący odpowiada za poprawność naliczenia dotacji, a nie skarżąca, jednakże brak jest podstaw do przyjęcia, że w sytuacji weryfikacji poprawności wypłaconej dotacji organ nie może sięgnąć do danych i informacji zawartych przekazywanych przez szkołę. Podkreślić należy, że to skarżąca w comiesięcznych informacjach o aktualnej liczbie uczniów za dany miesiąc wskazywała nieprawdziwe dane, na podstawie których organ dotujący zwiększył comiesięczną część wypłacanej dotacji o ucznia niepełnosprawnego mimo braku wymaganego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Zatem to na skarżącej jako organie prowadzącym szkołę ciążył obowiązek prawidłowego zaklasyfikowania dziecka do danej grupy niepełnosprawności zgodnie z posiadanym orzeczeniem. Skarżąca posiadała, a przynajmniej powinna posiadać wiedzę, że konkretny uczeń w danym okresie nie ma orzeczenia o potrzebie stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Zgodzić się również należało z SKO, że wskazywana okoliczność aktualizacji w styczniu 2022 r. orzeczenia ucznia dotkniętego niepełnosprawnością, na którego została pobrana dotacja w zawyżonej wysokości, nie mogła mieć jakiegokolwiek wpływu na prawidłowość wydanej decyzji. Zarówno z wcześniejszego orzeczenia jak i zaktualizowanego w styczniu 2022 r. wynikały zalecenia co do zasad, metod i form pracy dydaktycznej z uczniem. Niezależnie od diagnozy i zaleceń, skarżąca nie była uprawniona bez aktualnego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego do samowolnego prowadzenia takich zajęć oraz wykazywania i pobierania na ucznia dotacji w zwiększonej wysokości. Słusznie zatem wskazało SKO w uzasadnieniu decyzji, że w spornym okresie od września 2021 do stycznia 2022 r. nie było podstaw do wypłaty wyższej stawki dotacji udzielanej za prowadzenie kształcenia specjalnego. W świetle powyższego, wbrew postawionym w skardze zarzutom, Sąd w składzie orzekającym stwierdził, że przyjęta w sprawie faktyczna podstawa rozstrzygnięcia ustalona została z uwzględnieniem wymogów wynikających z przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organy ustaliły wszystkie istotne do załatwienia sprawy okoliczności faktyczne i prawne, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy ma walor kompletności, zaś jego ocena nie nosi znamion dowolności. Na gruncie reguł i norm procesowych organy wyprowadziły logicznie uprawnione i merytorycznie trafne wnioski. W tych okolicznościach zgodzić należy się z SKO, że dotacja pobrana przez skarżącą w spornym okresie została pobrana w nadmiernej wysokości. Przypomnieć należy, że zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w m.in. wyroku z 27 listopada 2018 r. sygn. akt I GSK 2094/18 czy też nowszym z 26 sierpnia 2025 r., sygn. akt I GSK 200/22 (dostępne w bazie CBOSA), dotacje z budżetu jednostki samorządu terytorialnego, a taką jest także dotacja oświatowa, są instytucją prawa finansowego. Zasady ich zwrotu zostały uregulowane w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. W myśl art. 252 ust. 1 i 2 u.f.p. beneficjent zwraca także dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem i pobraną nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Z treści przytoczonej regulacji wynika wyraźnie obowiązek, a nie możliwość zwrotu budżetowi jednostki samorządu terytorialnego dotacji w wymienionych wypadkach. Stanowisko to pozostaje nadal aktualne w niniejszej sprawie, bowiem rozwiązania przyjęte w systemie finansów publicznych, mające na celu ochronę wydatków budżetowych, stanowią regulację o charakterze bezwzględnie obowiązującym, a dochodzenie zwrotu niewłaściwie wydatkowanych dotacji, dotacji pobranych w nadmiernej wysokości, nie zostało - tak jak w stosunkach cywilnych bez elementu publicznoprawnego - pozostawione woli stron, tj. beneficjenta i organu. Przyjąć zatem należy, że organ dotujący, w przypadku stwierdzenia, że dotacja została pobrana w nadmiernej wysokości obowiązany był, a nie jedynie uprawniony zastosować procedurę mającą na celu zwrot nienależnej dotacji zgodnie z dyspozycjami wynikającymi z art. 252 u.f.p. Nie ma przy tym znaczenia, że stwierdzenie pobrania dotacji w nadmiernej wysokości nastąpiło w związku czy bez związku z zachowaniem dotowanego (np. poprzez błąd dotującego). Na gruncie treści art. 252 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 u.f.p. okoliczność stwierdzenia pobrania dotacji w nadmiernej wysokości ma charakter zobiektywizowany, tj. nie jest zależna od zaistnienia czynników subiektywnych, takich jak np. przyczynienie się dotowanego do wypłacenia mu dotacji bez podstawy prawnej, czy też nieprawidłowości w ustaleniu stawki dotacji przez organ. W tym przypadku, to skarżąca wprowadziła organ w błąd wykazując ucznia do zwiększonej dotacji bez wymaganego orzeczenia określającego zakres kształcenia specjalnego. Zauważyć również należy, że to podmiot prowadzący szkołę, najpierw we wniosku o przyznanie dotacji a następnie w miesięcznych informacjach o liczbie uczniów jest zobowiązany do prawidłowej kwalifikacji dzieci do poszczególnych grup niepełnosprawności, natomiast organ dotujący jest uprawniony do przeprowadzania kontroli prawidłowości udzielania i rozliczania przyznanych dotacji. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że wydane w kontrolowanej sprawie decyzje nie naruszają prawa i jako takie są prawidłowe. Organy administracji prawidłowo zebrały, rozpatrzyły i oceniły zgromadzony materiał dowodowy, słusznie uznały, że kwota dotacji w wysokości 24 340,00 zł została pobrana przez skarżącą w nadmiernej wysokości, a zatem zachodziła konieczność orzeczenia o jej zwrocie na podstawie art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. A zatem, w przekonaniu Sądu, organ nie naruszył zasad postępowania określonych w art. 7, art.8, art. 10 i art. 11, art. 77 i art. 80 k.p.a. Uzasadnienie decyzji wyczerpuje wymogi określone w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Organ przytoczył mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa materialnego i prawidłowo je w stanie faktycznym sprawy zinterpretował. Przywołane przez skarżącą orzeczenia sądowoadministracyjne dotyczą różnych stanów faktycznych i prawnych i tym samym nie są miarodajne dla oceny zaskarżonej decyzji. Podsumowując, Sąd nie stwierdził w przedmiotowej sprawie zarzucanych w skardze przepisów postępowania, jak również przepisów prawa materialnego, ponadto nie dostrzegł, aby organy w kontrolowanej sprawie działały z naruszeniem innych przepisów procesowych lub materialnych uzasadniającym uwzględnienie skargi. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 30 grudnia 2025
- Symbol z opisem
- 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
- Hasła tematyczne
- Oświata
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Beata Machcińska Dorota Fleszer Małgorzata Herman /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j.)
art. 60, art. 61, art. 252 · Dz.U. 2023 poz. 1270
Powiązane dokumenty
Sygnatura: III SA/Wr 26/26 · 30 lipca 2026
Wyrok WSA we Wrocławiu z 30 lipca 2026 r., III SA/Wr 26/26 – sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Sygnatura: I SA/Łd 345/26 · 30 lipca 2026
Postanowienie WSA w Łodzi z 30 lipca 2026 r., I SA/Łd 345/26 – sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Sygnatura: I GZ 271/26 · 29 lipca 2026
Postanowienie NSA z 29 lipca 2026 r., I GZ 271/26 – sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny