III SA/Gl 1095/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Brandys – Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej w podatku od towarów i usług postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Pismem z 14 listopada 2017 r. K.K. reprezentowana przez radcę prawnego K.B. wniosła skargę na decyzję [...] r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej w podatku od towarów i usług. Pismem z 18 lutego 2018 r. K.K. złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej do czasu rozpoznania sprawy przez Sąd. Skarżąca wskazała, iż wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki, przejawiające się w pozbawieniu skarżącej środków służących zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych rodziny. K. K. wyjaśnił, iż jest matką samotnie wychowująca czteroletniego syna M., pracuje zawodowo i z tych środków utrzymuje syna i siebie. Nie otrzymuje żadnych alimentów na dziecko i nie ma pomocy ze strony biologicznego ojca. Wskazała, że zarabia ok. [...]zł miesięcznie, które przeznacza na utrzymanie siebie, zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych swoich i syna oraz na utrzymanie domu i spłatę bieżących zobowiązań z różnych tytułów. Podniosła, iż wydatki związane z utrzymaniem mieszkania to kwota ok. [...]zł miesięcznie, wydatki na utrzymanie syna to kwota min. [...]zł miesięcznie. Podkreślił, iż dodatkowo ciąży na niej obowiązek spłaty kredytu bankowego, którego miesięczna raty wynosi [...]zł. Nadto wskazała, że nie zgadzała się z treścią decyzji z dnia [...]r. orzekającej o jej solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania Spółki z o.o A, a zasadność podniesionych w skardze zarzutów będzie skutkować uchyleniem decyzji przez Sąd. Pełnomocnik Skarżącej podniósł, że wykonanie decyzji ostatecznej w obecnej sytuacji doprowadziłoby do pozbawienia skarżącej możliwości bieżącego regulowania zobowiązań, w tym w szczególności tych z tytułu kredytu bankowego, dzięki któremu ma ona mieszkanie i może, jako matka zaspakajać potrzeby mieszkaniowe swoje i dziecka, a który to jest niezwykle istotnym obciążeniem budżetu domowego skarżącej, gdyż jak przedstawiano rata z tego tytułu wynosi [...] zł miesięcznie, a potencjalne postawienie tego kredytu w stan wymagalności oznaczałoby dla skarżącej nieodwracalne i niekorzystne skutki, zagrażające podstawom egzystencji rodziny. Do wniosku dołączono dokumentację dotyczącą: opłat za energię elektryczną, opłat telewizyjnych, wysokości wydatków na przedszkole syna skarżącej, opłaty z tytułu czynszu i utrzymania mieszkania, kredytu bankowego oraz wyciąg z rachunku bankowego za listopad 2017 r. i zaświadczenie o nadaniu nr pesel synowi skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd na wniosek strony może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczna decyzja administracyjna korzysta z domniemania zgodności z prawem i podlega wykonaniu. Na stronie, która wnosi o udzielenie jej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa obowiązek przedstawienia Sądowi tez, twierdzeń oraz dokumentów, które uprawdopodobnią zasadność uwzględnienia wniosku. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. został bowiem tak skonstruowany, że ciężar wykazania, iż okoliczności w nim wskazane istotnie zaistniały, spoczywa na osobie wnioskującej o ochronę tymczasową. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki (por. postanowienie NSA z dnia 4 października 2010 r., o sygn. akt II FZ 460/10, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Art. 61 § 3 p.p.s.a. wymienia dwie przesłanki pozytywne, których wystąpienie może uzasadniać wydanie orzeczenia w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Sytuacja taka wystąpi w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie miałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. (post. NSA z dnia 20.12. 2004r., GZ 138/04, CBOSA; post. NSA z 20.01.2012, II FZ 819/11 CBOSA; post. NSA z 06.03.2014r., I OZ 150/14 CBOSA). Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Orzecznictwo podkreśla, że uiszczenie kwoty pieniężnej ma charakter odwracalny (post. NSA z 31.03.2009r., I OZ 271/09, CBOSA; post. NSA z 05.03.2014r., I FZ 37/14, CBOSA ). Rozpoznając wniosek sąd nie ocenia legalności zaskarżonej decyzji (post. NSA z 25.10.2011r., II OZ 1019/11, CBOSA ). Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku konkretnych okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, bowiem brak uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczna ocenę (post. NSA z 04.03. 2010r., II OZ 178/10, CBOSA; post. NSA z 18.05.2004r., FZ 65/04, CBOSA). Przy czym przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. nakłada na stronę ciężar uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, a nie ich udowodnienia. Odnosząc powyższe rozważania do rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdza, że złożony przez Stronę skarżącego wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie może zostać uwzględniony. Sąd uznał, iż dokumenty źródłowe przedłożone wraz z skargą nie obrazują w sposób wystarczający sytuacji finansowej Strony skarżącej, nie wystarczają one do przyjęcia, że wykonanie skarżonej decyzji pociągnie za sobą trudne do odwrócenia skutki lub niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Strona skarżąca wskazała, iż nie otrzymuje żadnych alimentów na dziecko i nie ma pomocy ze strony biologicznego ojca, jednakże nie zostało to uprawdopodobnione w dokumentacji źródłowej, nadto skarżąca przedłożyła wyciąg z rachunku bankowego za jeden miesiąc (listopad), gdzie wśród operacji uznania oprócz wpływu wynagrodzenia w kwocie [...]zł wpłynęły także kwoty [...]zł (od pracodawcy skarżącej), [...]zł (wpłata własna), [...]zł (wpłata własna) oraz kwota [...]zł tytułem "miodzio :)’’, co może wskazywać, iż miesięczny dochód Strony skarżącej jest wyższy niż deklarowane [...]zł., jednakże nie zostało to wyjaśnione. Zdaniem Sądu twierdzenia pełnomocnik Skarżącej jakoby wykonanie decyzji ostatecznej w obecnej sytuacji doprowadziłoby do pozbawienia skarżącej możliwości bieżącego regulowania zobowiązań, w tym w szczególności tych z tytułu kredytu bankowego, a potencjalne postawienie tego kredytu w stan wymagalności oznaczałoby dla skarżącej nieodwracalne i niekorzystne skutki, zagrażające podstawom egzystencji rodziny są za daleko idące i nie uzasadniają przyznania Skarżącej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Należy również podkreślić, że sama szkoda mogąca powstać z tytułu czynności egzekucyjnych ma charakter restytucyjny, ponieważ wiąże się świadczeniem pieniężnym, które ze swej natury jest świadczeniem odwracalnym. Oznacza to, że w razie ewentualnego prawomocnego uwzględnienia skargi, po merytorycznym rozpoznaniu sprawy, jeśli Strona poniesie szkodę z powodu niezgodnego z prawem działania organu, to przysługuje jej roszczenie o naprawienie szkody. Nadto zaakcentować trzeba, iż sama możliwość uchylenia zaskarżonej decyzji przez Sąd, nie stanowi podstawy do wstrzymania zaskarżonej decyzji, gdyż na tym etapie postępowania Sąd nie bada zasadności samej skargi. Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę podziela w pełni pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2010 r. (I FZ 389/10, CBOSA), w którym stwierdzono, iż wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, bowiem wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Natomiast samo przekonanie o zasadności podniesionych w skardze zarzutów nie jest wystarczającym argumentem, aby uznać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny poglądem, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, subiektywne przeświadczenie wnioskodawcy jakoby skarżone orzeczenie było merytorycznie niesłuszne i naruszało prawo, nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu na podstawie art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. (post. NSA z 09.09. 2004 r. sygn. akt FZ 358/04, CBOSA). W niniejszym postępowaniu sąd nie może badać zasadności samej skargi (post. NSA z 21.01.2015r., II OZ 19/15, CBOSA). W tym stanie rzeczy, Sąd na mocy art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.