III SA/Gl 1083/17

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić M. R. od kosztów sądowych.

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500,00 zł, skarżący domagał się zwolnienia z kosztów sądowych. W uzasadnieniu złożonego wniosku podał, iż nie posiada żadnego majątku to jest nieruchomości, oszczędności, czy przedmiotów wartościowych powyżej 5.000,00 zł. Ponieważ nie pracuje utrzymuje się dzięki pomocy najbliższej rodziny i znajomych. Na potwierdzenie podanych wyżej danych do akt sprawy przedłożył: - zaświadczenie z PUP potwierdzające, iż nie figuruje w rejestrze osób bezrobotnych; - oświadczenie o nieposiadaniu rachunków bankowych; - zaświadczenie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. potwierdzające, iż skarżący nie rozliczał się z podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 r. i 2017 r.; - oświadczenie brata w przedmiocie udzielania pomocy w bieżącym utrzymaniu; - wydruk z CEIDG potwierdzający fakt przekształcenia prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej w jednoosobową spółkę kapitałową, której jedynym wspólnikiem i prezesem zarządu jest zgodnie z nadesłanym wydrukiem z KRS R. P.; - zaświadczenie w przedmiocie niekorzystania ze świadczeń MOPS w B.; - oświadczenie dotyczące miejsca zamieszkania wnioskodawcy; - zaświadczenie o stanie cywilnym skarżącego wraz z zaświadczeniem wystawionym przez ZUS potwierdzającym fakt niefigurowania w ewidencji osób ubezpieczonych oraz płatników składek. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy w tym miejscu zauważyć, że użyte w powyższym przepisie pojęcie "wykazać" należy rozumieć jako udowodnić, przedstawić w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić. Odnosi się ono do wnioskodawcy, co oznacza, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży bezpośrednio na stronie, która powinna wyjaśnić w sposób nie budzący żadnych wątpliwości swoją sytuację finansową i możliwości płatnicze. Instytucja prawa pomocy ma bowiem charakter wyjątkowy dlatego też może być stosowana jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją racjonalne powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r. sygn. akt FZ 478/04, Lex nr 393645). Dokonana w tym kontekście analiza stanu rodzinnego i majątkowego wnioskodawcy przemawia za uwzględnieniem zgłoszonego żądania. Należy bowiem zauważyć, iż skarżący rzeczywiście nie posiada żadnych źródeł utrzymania (vide: zaświadczenia wystawione przez: PUP, ZUS, MOPS oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego w B.). Korzysta z pomocy najbliższej rodziny (vide: oświadczenie brata z dnia 16 kwietnia 2018 r.) oraz znajomych, których mieszkaniem się opiekuje i z którego nieodpłatnie korzysta (vide: oświadczenie złożone w tym przedmiocie). To oznacza, iż faktycznie nie jest w stanie ponieść występujących w sprawie opłat sądowych i wydatków, skoro na obecnym etapie sprawy sprowadzają się one do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500,00 zł. Dlatego też mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.