III SA/Gl 1075/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Adam Gołuch, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 marca 2024 r. sprawy ze skargi S.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 29 września 2023 r., nr SKO.K/41.3/1780/2023/19153/EŚ w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją 29 września 2023 r. nr SKO.K/41.3/1780/2023/19153/EŚ Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z 20 lipca 2023 r. nr [...] w sprawie skierowania S. G. (dalej jako Skarżący) na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego w zakresie prawa jazdy kat. B. Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym stanie faktycznym. Komendant Wojewódzki Policji w K. 4 maja 2023 r. wystąpił do Prezydenta Miasta Z. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy wobec S. G. U podstaw tego wniosku legło wielokrotne naruszenie przez Skarżącego przepisów ruchu drogowego w wyniku czego Skarżący otrzymał: - 4 punkty karne za przekroczenie 12 sierpnia 2022 r. prędkości od 21 do 30 km/h; - 7 punktów karnych za przekroczenie 2 lutego 2023 r. prędkości od 26 do 30 km/h; - 6 punktów karnych za naruszenie 2 lutego 2023 r. obowiązku jazdy prawostronnej; - 9 punktów karnych za przekroczenie 3 maja 2023 r. dopuszczalnej prędkości od 31 do 40 km/h. Prezydent Miasta Z. powołując się na art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2021 r., poz. 2328 ze zm.) oraz art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2023 r., poz. 622) uwzględnił wniosek kierując Skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego w zakresie prawa jazdy kat. B. Od powyższego rozstrzygnięcia Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, złożył odwołanie zarzucając organowi I instancji błędne zastosowanie art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach nie znajdując podstaw do zmiany lub uchylenia decyzji organu I instancji utrzymało ją w mocy (vide: decyzja z 29 września 2023 r. nr SKO.K/41.3/1780/2023/19153/EŚ). W uzasadnieniu wskazało, że wniosek organu policji jest dokumentem urzędowym, a zatem - w myśl art. 76 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm. – dalej jako k.p.a.) stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo poświadczone. Starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) czy samorządowe kolegium odwoławcze, prowadząc postępowania w sprawie dotyczącej uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania i badania, czy organy kontroli ruchu drogowego dokonały właściwej kwalifikacji zachowań kierowcy, ani też, czy stwierdzonym naruszeniom przepisów ruchu drogowego przypisano właściwą liczbę punktów. To ostatnie uprawnienie przysługuje komendantowi wojewódzkiemu Policji, którego działanie może być poddane jedynie kontroli sądu administracyjnego w drodze wniesienia skargi na czynność tego organu. Dalej Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazało, że brak jest podstaw do badania przez organ I instancji prawidłowości naliczenia kierowcy punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Kwestia ta nie może być rozpatrywana ani w postępowaniu administracyjnym, w którym ilość punktów uwidocznionych w prowadzonej przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, jest przesłanką rozstrzygnięcia, ani też w postępowaniu sądowym prowadzonym ze skargi na decyzje wydane w takich sprawach. To w postępowaniu Policji dotyczącym nakładania punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego można i należy zgłaszać zarzuty dotyczące prawidłowości wpisywania punktów oraz ich zmniejszenia. Do organów Policji należy zatem kierować te zarzuty, jako właściwych do prowadzenia ewidencji. Natomiast domaganie się prostowania ewidencji w prowadzonym obecnie postępowaniu jest bezcelowe, bowiem ewidencja pozostaje poza właściwością tego organu. Organ związany jest wnioskiem komendanta wojewódzkiego Policji w zakresie stwierdzonych w nim faktów. W przypadku jego otrzymania zobligowany jest wydać decyzję o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Za prawidłowe Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało zatem działanie organu I instancji dotyczące skierowania Skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego w zakresie prawa jazdy kat. B. Przepis art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami, przywołany w odwołaniu, nie znajdował bowiem zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Podstawą prawną decyzji był art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. Skierowanie Skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kat. B z powodu przekroczenia liczby 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego nastąpiło na wniosek KWP w Katowicach, co oznacza, że zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 18 pkt 1 w/w ustawy. Nie zgadzając się z powyższym pełnomocnik Skarżącego wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji wraz z decyzją organu I instancji zarzucił im naruszenie: - art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami przez jego pominięcie w sprawie zarówno przez organ I instancji, jak i organ odwoławczy; - art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym, który to przepis nie jest przepisem stanowiącym podstawę materialnoprawną wydania decyzji w określonym zakresie, a wyłącznie przepisem formalnym wskazującym na możliwości określonych organów do wydawania decyzji. Zdaniem Skarżącego w niniejszej sprawie brak jest zastrzeżeń co do jego kwalifikacji jako kierowcy, a tylko te zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami stanowić mogą podstawę do skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Za błędne uznał zatem powołanie się przez organ na art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu. Przedmiotem sporu jest kwestia skierowania Skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w ramach posiadanych uprawnień – prawo jazdy kategorii B w związku z przekroczeniem liczby 24 punktów karnych otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego na podstawie art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zdaniem Skarżącego organ błędnie zastosował powyższy przepis pomijając art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami. Przystępując do oceny zasadności złożonej skargi i podniesionych w niej zarzutów w punkcie wyjścia należy zauważyć, że ustawa z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 2328 - dalej jako "ustawa zmieniająca") w art. 18 stanowi, że do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14, starosta wydaje decyzję: 1) o skierowaniu osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w razie przekroczenia 24 punktów - na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji; 2) o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w razie: a) przekroczenia, w okresie roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy albo tymczasowego elektronicznego prawa jazdy, liczby 20 punktów, b) stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy albo tymczasowego elektronicznego prawa jazdy popełnił: – przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji lub – trzy wykroczenia określone w art. 86 § 1, 1a lub 2, art. 86b § 1, art. 87 § 1, art. 92a § 2, art. 92b, art. 97a lub art. 98 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2021 r. poz. 2008, 2052, 2269 i 2328) – przy czym decyzja o cofnięciu uprawnienia jest wydawana na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji; 3) o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w pkt 1. Wymaga wskazania, że przepis art. 18 ustawy zmieniającej wszedł w życie w dniu 17 września 2022 r. (vide art. 23 pkt 3 ustawy zmieniającej). Skoro postępowanie w rozpoznawanej sprawie zostało wszczęte z urzędu pismem z 27 czerwca 2023 r., doręczonym Skarżącemu 5 lipca 2023 r., czyli po wejściu w życie ustawy zmieniającej, to zastosowanie znajdują przepisy w brzmieniu nadanym właśnie ustawą zmieniającą z dnia 2 grudnia 2021 r. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy zmieniającej, do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14, Policja prowadzi ewidencję kierujących pojazdami silnikowymi, motorowerami oraz tramwajami naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu popełnionemu przez osobę uprawnioną do kierowania pojazdem silnikowym, motorowerem lub tramwajem przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 1 do 15 i wpisuje się ją do tej ewidencji. Stosownie do art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 957), minister właściwy do spraw informatyzacji w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu ogłasza w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw informatyzacji komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie. Dotąd nie został ogłoszony komunikat, o którym mowa w przywołanych wyżej przepisach, tj. komunikat określający termin wdrożenia wymienionych rozwiązań technicznych. Z powyższego wynika, że organ I instancji właściwy był do wydania w rozpoznawanej sprawie decyzji na podstawie art. 18 pkt 1 ustawy zmieniającej. Skierowanie Skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nastąpiło na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., w którym Komendant wskazał, że Skarżący otrzymał 26 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Z wniosku wynikało, że Skarżący wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego to jest 12 sierpnia 2022 r., 2 lutego 2023 r. oraz 3 maja 2023 r. W ten sposób przekroczył liczbę 24 punktów karnych, co wynikało z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. o skierowanie Skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Organ zobligowany był uwzględnić wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., a następnie, po wszczęciu postępowania, orzec na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 18 pkt 1 ustawy zmieniającej, o skierowaniu Skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Rozstrzygnięcie i argumentacja zawarta w zaskarżonej decyzji w ocenie Sądu jest zatem prawidłowa. Wprawdzie w stanie faktycznym niniejszej sprawy pierwsze wykroczenia, za które Skarżący otrzymał punkty karne, miało miejsce przed wejściem w życie przepisów zmieniających, w tym art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. Jednakże kolejne wykroczenia, które doprowadziły do przekroczenia przez Skarżącego limitu punktów karnych, miały miejsce po wejściu w życie art. 18 pkt 1 ustawy zmieniającej przyjętego za podstawę prawną kwestionowanej decyzji. Wobec powyższego chybiona jest argumentacja Skarżącego akcentująca, że art. 18 pkt 1 ustawy zmieniającej nie ma w sprawie zastosowania. Istotne w niniejszej sprawie było przekroczenie 24 punktów karnych, które nastąpiło po wejściu w życie art. 18 pkt 1 ustawy zmieniającej, który obowiązywał też w dacie wszczęcia postępowania w przedmiocie skierowania Skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy. Z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji wynikało, że Skarżący w okresie od 12 sierpnia 2022 r. do 3 maja 2023 r. otrzymał łącznie 26 punktów (to jest 12 sierpnia 2022 r. - 4 punkty, 2 lutego 2023 r. - 7 punktów, 2 lutego 2023 r. - 6 punktów, natomiast 3 maja 2023 r. - 9 punktów). Organy związane były powyższą informacją co do liczby punktów karnych. Prowadząc postępowanie w sprawie dotyczącej kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji kierowcy nie miały kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. Tylko komendant wojewódzki Policji jest organem, który dokonuje wpisów do ewidencji, a więc w drodze czynności materialno-technicznych ujawnia w ewidencji punkty karne przyznane poszczególnym kierowcom i dokonuje ich wykreśleń, a zainteresowany kierowca może zaskarżyć do sądu administracyjnego powyższe czynności. Kwestia prawidłowości takich wpisów, a co za tym idzie, ilości punktów karnych przyznanych danemu kierowcy, może być jedynie rozważana w sprawie ze skargi na taką czynność. Natomiast w postępowaniu w sprawie o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy organy związane są liczbą punktów. Dlatego okoliczność, że w chwili odwołania stan posiadanych punktów karnych był inny nie miała większego znaczenia. Organ sprawdza jedynie czy wpisy wskazane we wniosku są wpisami ostatecznymi. Skoro nie zostały usunięte z ewidencji, tak jak w niniejszej sprawie, organ związany był wnioskiem (patrz wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2022 r. sygn. I OSK 2397/19, z dnia 8 października 2019 r. sygn. I OSK 2317/19 oraz WSA w Łodzi z dnia 28 lutego 2017 r. sygn. III SA/Łd 722/16 publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi jakoby w sprawie organ pominął art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami należy wyjaśnić, że przepis ten dotyczy sytuacji, gdy skierowanie kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego następuje z powodu zaistnienia uzasadnionych zastrzeżeń co do jego kwalifikacji. Pojęcie uzasadnionych zastrzeżeń nie zostało zdefiniowane w ustawie o kierujących pojazdami. W orzecznictwie sądów administracyjnych (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 lutego 2018 r., sygn. II SA/Gl 880/17, LEX nr 2449496) wskazano, że przy wykładaniu tego zwrotu należy zastosować wykładnię językową. Pojęcie uzasadniony rozumiane jest jako oparte na obiektywnych racjach, podstawach (vide: http://sjp.pwn.pl), natomiast zwrot zastrzeżenie oznacza, wątpliwość dotyczącą jakiegoś szczegółu, słabej strony czegoś (vide: Słownik języka polskiego PWN 1981 r.; t. III str. 962). Użyte przez ustawodawcę wyrażenie uzasadnione zastrzeżenia należy zatem rozumieć jako oparte na obiektywnych racjach, powzięte z wiarygodnego źródła wątpliwości co do kwalifikacji kierującego pojazdem. Istota tego rozwiązania to zaistnienie takich okoliczności, z których wynika, że dana osoba może obecnie nie posiadać umiejętności lub wiadomości potwierdzonych w przeszłości dokumentem uprawniającym do kierowania pojazdami - a więc dających podstawę do tych uzasadnionych zastrzeżeń. Te jak wskazał sam Skarżący w jego przypadku nie mają miejsca. Słusznie więc organ stwierdził, że w niniejszej sprawie przesłanka, o której mowa w art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami nie wystąpiła. Jak wynikało z wniosku KWP Skarżący przekroczył 24 punkty karne, czym wyczerpał dyspozycję art. 18 pkt 1 ustawy zmieniającej. Prawidłowo zatem, zdaniem Sądu, organ zastosował ten przepis. Podstawy do zastosowania art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami w rozpoznawanej sprawie, nie wystąpiły. To oznacza, że podniesione w skardze zarzuty błędnego zastosowania art. 18 pkt 1 nie mogły zostać uwzględnione. Zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Sąd nie dopatrzył się naruszenia wskazanych w skardze przepisów. Dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm.) złożoną skargę jako bezzasadną oddalił.