III SA/Gl 1042/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. J. na Prezesa Sądu Rejonowego w W. w przedmiocie naruszenia praworządności postanawia: odrzucić skargę.

W dniu 3 października 2023 r. skarżący wniósł do tutejszego Sądu "skargę na brak praworządności w Sądzie Rejonowym w W. – do sprawy [...] wydanym wyrokiem 5 grudnia 2022 r." Zdaniem skarżącego w działaniu organu "brak praworządności i przestrzegania prawa przez ten organ, który nie stosuje się do przepisów dziennika ustaw oraz norm ustalonych społecznie". W odpowiedzi na skargę organ, reprezentowany przez pełnomocnika procesowego, wniósł o odrzucenie skargi, zaznaczając, że w sprawie tej nie istnieją akta sprawy, które mogłyby zostać przekazane wraz ze skargą do sądu administracyjnego. Organ podkreślił, że w sprawie skargą objęte nie są czynności sądu wykonującego działalność administracyjną, tylko czynności podejmowane w ramach procedury postępowania karnego. Brak jest więc w tej sprawie podstaw do kontroli sądu administracyjnego nad tą działalnością organu. Organ wniósł również o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity w Dz. U. z 2019, poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem legalności. Ponadto zgodnie z art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) zwanej dalej w skrócie: ,,P.p.s.a." – sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Jednocześnie, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W ocenie Sądu, skarga na naruszenie praworządności przez Prezesa Sądu Rejonowego w W. jest niedopuszczalna z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego. Mając na uwadze przedstawiony wyżej zakres właściwości sądów administracyjnych, stwierdzić należy, że objęta skargą kwestia naruszenia praworządności nie mieści się w katalogu spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych wymienionym w 3 § 2 P.p.s.a. Sądy administracyjne nie są bowiem powołane do sprawowania nadzoru nad działalnością sądów powszechnych oraz organizacją ich pracy. Podkreślić należy, że konstytucyjny model sądownictwa zakłada całkowitą odrębność sądownictwa powszechnego i innych sądów (np. sądów administracyjnych) oraz konieczność wyraźnego rozgraniczenia zadań i właściwości pomiędzy tymi sądami. W świetle powyższych rozważań należy uznać, że niniejsza sprawa objęta skargą pozostaje poza kognicją sądów administracyjnych. W konsekwencji skargę należało uznać za niedopuszczalną i odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 58 § 3 P.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji postanowienia. Odnośnie zwrotu kosztów postępowania, zawartego w odpowiedzi na skargę, stwierdzić należy, że zwrot kosztów postepowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje jedynie skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność (...) w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji (art. 200 P.p.s.a.).