Sygnatura
III SA/Gl 1012/25
Postanowienie WSA w Gliwicach z 26 października 2026 r., III SA/Gl 1012/25 – ulgi w spłacaniu należności pieniężnych
Wynik
Umorzono postępowanie z art. 161 ustawy -PoPPSA
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
- Data orzeczenia
- 26 października 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman po rozpoznaniu w dniu 26 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi O. D. – jako następcy prawnego M. D. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 26 sierpnia 2025 r. nr 1716/2025 w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej postanawia: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Pismem z 26 września 2026 r. M. D. (dalej także jako skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 26 sierpnia 2025 r. nr 1716/2025 odmawiającą umorzenia jej należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Pismem z 8 maja 2026 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o zawieszenie postępowania. Wskazał, że skarżąca zmarła 11 kwietnia 2026 r., co potwierdza załączony do ww. pisma odpis skrócony aktu zgonu Urzędu Stanu Cywilnego w L. Natomiast kolejnym pismem z 14 lipca 2026 r. pełnomocnik poinformował o przystąpieniu do sprawy O. D.– następczyni prawnej skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela, z zastrzeżeniem § 3. Nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego ( art. 124 § 3 p.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik takiego postępowania. Z akt sprawy wynika, że skarżąca M. D., wnioskiem z 9 czerwca 2025 r., zwróciła się o udzielenie ulgi w spłacie odsetek od należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i na Fundusz Pracy za lata 2014-2017, korzystając tym samym z uprawnienia przewidzianego art. 28 ust. 1-3 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2025, poz. 350 ze zm., dalej: u.s.u.s.), regulującego zasady umarzania należności z tytułu składek. Uprawnienie to jest ściśle związane z osobą, która chce z niego skorzystać, w związku z czym, wydając decyzję organ rentowy bada istnienie przesłanek umożliwiających umorzenie należności składkowych w odniesieniu do osoby o to wnioskującej (w tym przypadku skarżącej M. D.). Zastosowanie ulgi w spłacie zobowiązań z tytułu składek oraz odsetek przypadających od nieopłaconych składek na ubezpieczenia jest więc prawem o charakterze osobistym, ściśle związanym z osobą skarżącego. Natomiast ewentualna odpowiedzialność spadkobierców za zaległe składki realizuje się w drodze odrębnych decyzji organu rentowego wydawanych na podstawie art. 100 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 31-32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a zatem po śmierci odwołującego się nie jest dopuszczalne "wejście" spadkobierców w miejsce zmarłego adresata decyzji składkowej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2024 r. sygn. I USKP 91/23). Zaznaczyć należy przy tym, że spadkobiercy w zakresie nabytych praw i obowiązków majątkowych (w tym zaległości z tytułu składek), a więc już jako ewentualni dłużnicy, również mogą domagać się umorzenia zaległości z tytułu składek na podstawie art. 28 u.s.u.s. oraz wydanego na jego podstawie rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U. z 2003 r., Nr 141, poz. 1365), w szczególności poprzez powołanie się, nie na interes spadkodawcy, ale swój własny ważny interes. Kwestia ta wymaga jednak przeprowadzenia odrębnego postępowania (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 5 września 2013 r. sygn. akt III SA/Po 358/12). Orzekający w niniejszej sprawie Sąd w całości podziela powyższe stanowisko wskazując dodatkowo, że w postępowaniu w sprawach o umorzenie należności składkowych (w tym odsetek), ocenie podlega wyłącznie sytuacja wnioskodawcy, w kontekście przesłanek umorzenia, zawartych w ww. aktach prawnych. Nie ulega zatem wątpliwości, że zaskarżona decyzja odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków zmarłej M. D. W konsekwencji, skoro przedmiot niniejszego postępowania dotyczy uprawnienia do domagania się umorzenia odsetek przypadających od nieopłaconych składek, w warunkach ściśle związanych z osobą zmarłej skarżącej, należało orzec jak w sentencji postanowienia, tj. o umorzeniu postępowania sądowego, na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 30 października 2025
- Symbol z opisem
- 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a ustaw
- Skarżony organ
- Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
- Sędziowie
- Małgorzata Herman /przewodniczący sprawozdawca/
Powiązane dokumenty
Sygnatura: V SA/Wa 2142/26 · 22 października 2026
Wyrok WSA w Warszawie z 22 października 2026 r., V SA/Wa 2142/26 – ulgi w spłacaniu należności pieniężnych
Sygnatura: III SA/Wr 272/26 · 22 października 2026
Wyrok WSA we Wrocławiu z 22 października 2026 r., III SA/Wr 272/26 – ulgi w spłacaniu należności pieniężnych
Sygnatura: I SA/Po 615/26 · 21 października 2026
Wyrok WSA w Poznaniu z 21 października 2026 r., I SA/Po 615/26 – ulgi w spłacaniu należności pieniężnych
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny