III SA/Gd 933/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Adam Osik po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. L. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 września 2016 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej postanawia: przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.

Wnioskiem z dnia 1 lutego 2017 r. złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżący S. L. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. Na podstawie złożonych oświadczeń, znajdujących potwierdzenie w treści dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych ustalono, że wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną w stopniu lekkim, bezrobotną bez prawa do zasiłku. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami oraz dwojgiem rodzeństwa, przy czym łączny miesięczny dochód wszystkich osób wspólnie gospodarujących z wnioskodawcą wynosił w kwietniu 2016 r. 1668,40 zł, zaś obecnie - ze względu na brak dochodu wnioskodawcy - uległ obniżeniu do kwoty 1034,29 zł. Dochód ten przeznaczany jest na opłaty na utrzymanie domu i lekarstwa. Zgodnie ze złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczeniem (vide: rubryka nr 13 formularza PPF) wnioskodawca nie posiada nieruchomości (zamieszkuje w domu będącym własnością rodziców), oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 5000 zł, w tym pojazdów mechanicznych. W tym stanie uznano, co następuje. Instytucja prawa pomocy uregulowana w art. 243 – 263 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) stanowiąc jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu umożliwia dostęp do sądu osobom, które obiektywnie nie mają wystarczających środków finansowych na poniesienie kosztów prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z treści ww. przepisu wynika, że to na podmiocie wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji materialnej i dochodowej uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Rozstrzygnięcie złożonego wniosku uzależnione jest zatem wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Co do zasady przyznanie prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i winno być stosowane tylko w przypadkach podmiotów charakteryzujących się wyjątkowo trudną sytuacją materialną (por. w tej materii: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 179/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl). Uznając oświadczenia wnioskodawcy za wiarygodne oraz biorąc pod uwagę ww. okoliczności faktyczne, w tym stan zdrowia wnioskodawcy, wysokość uzyskiwanych świadczeń przez osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym w zestawieniu z koniecznymi kosztami miesięcznego utrzymania uznano, że wnioskodawca nie mając obecnie realnych możliwości poniesienia kosztów ustanowienia zawodowego pełnomocnika z wyboru spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Wnioskodawca wykazał bowiem dostatecznie, że nie dysponuje żadnymi oszczędnościami ani też majątkiem, którego ewentualne zbycie lub obciążenie prawem na rzecz osoby trzeciej mogłoby przynieść dochód pozwalający na pokrycie kosztów przedmiotowego postępowania. W powyższej sytuacji odmowa przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie oznaczałaby zamknięcie wnioskodawcy prawa do sądu gwarantowanego w świetle art. 45 ust. 1 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.). Z tych względów referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia przyznając wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata.