III SA/Gd 92/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Felicja Kajut po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu P. W. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 czerwca 2017 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi P. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie cofnięcia prawa jazdy postanawia: utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego.

Postanowieniem z 28 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił P. W. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 lipca 2016 r. Skarżący wniósł zażalenie. W efekcie wystosowania wezwania do uiszczenia wpisu od złożonego zażalenia skarżący zwrócił się o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu wskazując, że toczy się wobec niego postępowanie egzekucyjne. We wniosku nadesłanym na formularzu PPF z datą 12 maja 2017 r. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej oraz z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z małoletnim synem, utrzymuje się z prac dorywczych, posiada dom o wartości 50 tys. zł. Miesięczny dochód wnioskodawca określił na 1.300 zł. Pośród zobowiązań i wydatków wskazał kredyt w wysokości 200 zł, opłaty za media 500 zł i żywność 700 zł. Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2017 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu postanowienia referendarz wskazał, że wnioskodawca figuruje w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej jako podmiot aktywny prowadzący działalność gospodarczą od dnia 30 kwietnia 2009 r. w zakresie działalności rozrywkowej i rekreacyjnej. W ocenie referendarza treść formularza PPF była niewystarczająca do rozpoznania wniosku i ustalenia wysokości dochodów oraz sytuacji majątkowej wnioskodawcy, sprawa wymagała zatem złożenia szeregu dokumentów, m.in. zeznań podatkowych, wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, oświadczeń co do posiadanych pojazdów mechanicznych, nakazu podatkowego, zaświadczenia z urzędu pracy o pozostawaniu osobą bezrobotną, jak również dokumentów pozwalających ustalić dochód z prowadzonej działalności. Wezwanie o te dokumenty i oświadczenia doręczono pełnomocnikowi wnioskodawcy w dniu 30 maja 2017 r. Wobec zakreślenia 14 dniowego terminu do dostarczenia wyszczególnionych dokumentów i oświadczeń, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o treść wniosku złożonego na formularzu, termin do ich nadesłania minął bezskutecznie w dniu 13 czerwca 2017 r. Zdaniem referendarza sądowego, ponieważ wnioskodawca nie przedstawił żadnej z żądanych informacji, nie było możliwości oceny jego sytuacji majątkowej, co wiąże się z brakiem wykazania podstaw do przyznania prawa pomocy. Brak realizacji obowiązków nałożonych zarządzeniem referendarza sądowego uniemożliwiało faktyczną ocenę możliwości płatniczych wnioskodawcy i ustalenia, czy rzeczywiście nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ustawowym terminie wnioskodawca wniósł sprzeciw od postanowienie referendarza sądowego z dnia 21 czerwca 2017 r. domagając się jego zmiany i zwolnienia. W uzasadnieniu wskazał jedynie, że wystarczająco uzasadnił swoje położenie materialne i wykazał przesłanki do zwolnienia go z opłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W świetle art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego sąd wydaje postanowienie, w którym postanowienie referendarza zmienia lub utrzymuje w mocy. Ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez nią, że spełnia ustawowe przesłanki. W interesie strony leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena zdolności płatniczych nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że wnioskodawca uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r. GZ 71/04, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu zasadne było stanowisko referendarza sądowego, że oświadczenia wnioskodawcy, zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, uznać należało za niewystarczające, jako że zawierały niepełne informacje o stanie majątkowym, sam wniosek zaś uzasadniony został lakonicznie. Ponadto wnioskodawca jest podmiotem aktywnym w rejestrze CEIDG. W tym zakresie referendarz skorzystał z uprawnień wynikających z art. 255 p.p.s.a. wzywając wnioskodawcę do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń. Ich złożenie przez wnioskodawcę pozwoliłyby na dokładną ocenę jego realnych możliwości płatniczych. Mimo prawidłowego doręczenia wezwania wnioskodawca nie przedstawił żadnej z żądanych informacji. Również na etapie złożenia sprzeciwu nie podał jakichkolwiek dodatkowych informacji popartych dokumentami. Tym samym uniemożliwił faktyczną ocenę możliwości płatniczych pod kontem przesłanek określonych w art. 246 § 1 p.p.s.a. Sąd nie może zgodzić się ze stanowiskiem wnioskodawcy, że dane zawarte w formularzu PPF są wystarczające do pozytywnego rozparzenia jego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W szczególności nie ma tam żadnych danych dotyczących prowadzonej działalności gospodarczej. Podkreślić należy, że w orzecznictwie powszechny jest pogląd, iż niedopełnienie w całości lub części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 29 stycznia 2015 r. sygn. akt II OZ 58/15, publ. jw.). Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 260 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.