III SA/Gd 79/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej zasiłku celowego postanawia: I. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych; II. przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego.

Wnioskiem z 9 marca 2017 r. skarżąca zwróciła się o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Na podstawie zawartego w formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach ustalono, że wnioskodawczyni prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnego majątku, poza mieszkaniem o powierzchni 60 m2. Ponadto, zgodnie ze złożonym oświadczeniem, ww. nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Utrzymuje się wyłącznie z zasiłków otrzymywanych z pomocy społecznej w łącznej wysokości około 1100 zł miesięcznie, żyjąc w niedostatku i ciężkiej chorobie. Koszty utrzymania, w tym opłaty za media oraz wyżywienie, leki, według oświadczenia, zamykają się w granicach miesięcznych dochodów wnioskodawczyni (w tym: czynsz 468 zł, energia – około 60 zł, telefon – około 80 zł, leki – 100 zł). W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotem wniesionej do Sądu skargi jest decyzja w sprawie dotyczącej zasiłku celowego. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie zaś z art. 249a cytowanej ustawy jeżeli rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy stało się zbędne, postępowanie w sprawie jego przyznania umarza się. Powyższe oznacza, że wnioskodawczyni jest w niniejszej sprawie, która dotyczy zasiłku z opieki społecznej, ustawowo zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania. W konsekwencji, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy i umorzyć postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym orzeczono w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Rozpoznania wymaga zaś żądanie wnioskodawczyni ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu i następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji ww. regulacji wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy zatem od tego, co zostanie wykazane przez stronę. Dając wiarę oświadczeniom wnioskodawczyni co do jej sytuacji materialnej, przy uwzględnieniu także uzyskiwanych przez nią dochodów i źródła ich pochodzenia (pomoc społeczna), a także zestawiając charakter i wysokość uzyskiwanych dochodów netto z comiesięcznymi, koniecznymi kosztami utrzymania skarżącej uznano, że wykazała ona w sposób dostateczny, że w obecnych realiach nie ma możliwości finansowych poniesienia kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie. Biorąc pod uwagę powyższe, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie drugim sentencji postanowienia, przyznając wnioskodawczyni prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego z urzędu.