III SA/Gd 749/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Adam Osik po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 sierpnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.

J. S., w złożonym w dniu 2 listopada 2018 r. formularzu urzędowym PPF, zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że prowadzi sam gospodarstwo domowe, jest osobą niepełnosprawną w stopniu lekkim, utrzymuje się z gospodarstwa rolnego (uprawy lucerny), z którego osiąga dochód w wysokości około 200 zł miesięcznie. Skarżący do swoich bieżących stałych wydatków zaliczył opłaty za media (energię elektryczną, gaz, wodę, ogrzewanie, usługi telekomunikacyjne) oraz wywóz śmieci, które kształtują się na poziomie około 319,80 zł miesięcznie. Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 110 m2 i wartości 30.000 zł oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 1,2153 ha i wartości 40.000 zł. Innego majątku, w tym oszczędności nie posiada. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym (obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści ww. przepisu wynika, że to na podmiocie wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji materialnej i dochodowej uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Rozstrzygnięcie złożonego wniosku uzależnione jest zatem wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Z powyższego wynika więc, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są jakichkolwiek środków do życia, lub środki te są tak bardzo ograniczone, iż wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Jednocześnie wykazanie, iż strona rzeczywiście znajduje się w takiej trudnej sytuacji spoczywa na niej samej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 179/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl). Referendarz sądowy, uznając oświadczenia wnioskodawcy za wiarygodne oraz biorąc pod uwagę sytuację materialno-bytową wnioskodawcy, na którą wpływ ma przede wszystkim stan niepełnosprawności, fakt uzyskiwania niewielkiego dochodu wyłącznie z upraw rolnych, brak oszczędności oraz konieczność ponoszenia stałych kosztów utrzymania, stwierdził, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, co stanowi przesłankę niezbędną do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ze złożonych oświadczeń wynika, że miesięczny dochód wnioskodawcy nie wystarcza nawet na zaspokojenie w całości jego podstawowych potrzeb życiowych, w tym kosztów zamieszkania. W związku z dokonaną oceną sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawcy, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.