III SA/Gd 73/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.), Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego [...] na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia 3 listopada 2010 r. nr [...] w sprawie warunków funkcjonowania oraz trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego w mieście K. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały.

W dniu 3 listopada 2010 r. Rada Miasta K. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie warunków funkcjonowania oraz trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego w mieście K.. W podstawie prawnej uchwały powołano art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 z zm.; dalej także powoływanej w skrócie jako "u.s.g.") oraz art. 9a ust. 1 i ust. 15 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 180, poz. 1493 ze zm.). W § 1 podjętej uchwały Rada wskazała, że przyjmuje się tryb i sposób powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego w K. oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania, których treść stanowi załącznik do uchwały. Wykonanie uchwały powierzono Burmistrzowi Miasta K. (§ 2 uchwały). W uchwale zapisano ponadto, że akt ten wchodzi w życie z dniem podjęcia (§ 3 uchwały). W dniu 13 stycznia 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga Prokuratora Rejonowego w K. na wyżej wskazaną uchwałę. Wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu w całości Prokurator podniósł zarzut naruszenia art. 42 u.s.g. oraz art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych poprzez zaniechanie opublikowania uchwały w Dzienniku Urzędowym Województwa Pomorskiego pomimo, że zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego. W uzasadnieniu skargi Prokurator wskazał, że zaskarżona uchwała nie została opublikowana w wojewódzkim dzienniku urzędowym pomimo tego, że jest aktem prawa miejscowego. Niezależnie od tego Prokurator wskazał, że w treści uchwały uregulowano obowiązek złożenia pisemnego oświadczenia o zachowaniu poufności podczas gdy ustawa nie wskazuje formy tego oświadczenia. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że w porządku obrad sesji Rady Miasta K. zaplanowanej na dzień 29 stycznia 2020 r. umieszczony zostanie projekt nowej uchwały w sprawie warunków funkcjonowania oraz trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego w mieście K. uwzględniającej zastrzeżenia Prokuratora oraz przewidującej uchylenie zaskarżonej uchwały. W dniu 18 lutego 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła przedłożona przez organ uchwała Rady Miasta K. z dnia 29 stycznia 2020 r. nr [...] w sprawie warunków funkcjonowania oraz trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego w mieście K. [...]. W § 2 nowej uchwały zapisano, że traci moc uchwała z dnia 29 października 2010 r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 punkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne właściwe są w sprawach kontroli zgodności z prawem uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego oraz aktów organów administracji rządowej stanowiących przepisy prawa miejscowego. Sąd administracyjny dokonuje wskazanej kontroli według stanu prawnego istniejącego w dacie podejmowania przez organ aktu stanowiącego przedmiot zaskarżenia. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. kontrola sądowa dokonywana jest w granicach sprawy, zaś sąd administracyjny orzekając w tych granicach, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zaskarżoną uchwałę w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że skargę należało uwzględnić wobec bezspornego braku publikacji tego aktu w Dzienniku Urzędowym Województwa Pomorskiego. Sąd w niniejszym składzie w pełni aprobuje pogląd, zgodnie z którym uchwały w sprawie trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania, podejmowane na podstawie art. 9a ust. 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, są aktami prawa miejscowego. Sąd stoi na stanowisku, że – z uwagi na charakter zespołu interdyscyplinarnego, jego zróżnicowany skład osobowy, zakres kompetencji, stosowane przez niego środki oraz treść upoważnienia ustawowego zamieszczonego w art. 9a ust. 15 wskazanej wyżej ustawy – nie ma wątpliwości, że normy prawne zawarte w takiej uchwale mają charakter norm generalnych, powszechnych na terenie gminy i wywołujących określone skutki prawne. Zaskarżona uchwała jako akt prawa miejscowego powinna być zatem opublikowana w wojewódzkim dzienniku urzędowym, w tym przypadku w Dzienniku Urzędowym Województwa Pomorskiego, powinna również wejść w życie po upływie czternastu dni od dnia ogłoszenia, chyba że w samej uchwale zostałby określony inny termin jej wejścia w życie (zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych; tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 1461). Przedmiotowa uchwała nie została jednakże ogłoszona w wojewódzkim dzienniku urzędowym, co stanowiło naruszenie art. 42 u.s.g. w związku z art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 i art. 13 pkt 2 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych i art. 88 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.). Ogłoszenie aktu prawa miejscowego w oficjalnym publikatorze jest bowiem warunkiem jego wejścia w życie, zaś niewykonanie obowiązku publikacji jest równoznaczne z istotnym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 91 u.s.g., skutkuje bowiem nieuzyskaniem przez niego mocy obowiązującej. W zaistniałej sytuacji konieczne więc było stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości. Bez wpływu na wydane przez Sąd rozstrzygniecie pozostaje okoliczność podjęcia w dniu 29 stycznia 2020 r. nowej uchwały i zawarcie w nowej uchwale regulacji derogacyjnej. Utrata mocy obowiązującej przez zaskarżoną uchwałę wywołuje w tym przypadku skutek na przyszłość - ex nunc i przerywa działanie skutków prawnych poprzedniej uchwały jedynie od daty wejścia w życie uchwały nowej, jednocześnie pozostawiając w mocy skutki powstałe od wejścia starej uchwały do obrotu prawnego, do dnia jej uchylenia. Stwierdzenie nieważności uchwały lub jej części wywołuje z kolei skutki prawne od daty jej podjęcia, to jest ex tunc. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.