III SA/Gd 704/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Adam Osik po rozpoznaniu w dniu 2 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. J. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie z dnia 11 lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności postanawia: przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.

Wnioskiem z dnia 28 września 2017 r., złożonym na urzędowym formularzu PPF, skarżąca E. J. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Na podstawie zawartego w formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz na podstawie znajdujących się w aktach dokumentów ustalono, że wnioskodawczyni prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe utrzymując się ze świadczenia emerytalnego w wysokości [...] zł. Z dochodu tego pokrywa koszty mieszkania, zakupu niezbędnych leków oraz wyżywienia. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem wnioskodawczyni nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. W tym stanie uznano, co następuje. Instytucja prawa pomocy uregulowana w art. 243 – 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) stanowiąc jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu umożliwia dostęp do sądu osobom, które obiektywnie nie mają wystarczających środków finansowych na poniesienie kosztów prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z treści ww. przepisu wynika, że to na podmiocie wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji materialnej i dochodowej uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Rozstrzygnięcie złożonego wniosku uzależnione jest zatem wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Co do zasady przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu) ma charakter wyjątkowy i winno być stosowane tylko w przypadkach podmiotów charakteryzujących się wyjątkowo trudną sytuacją materialną (por. w tej materii: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 179/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl). Uznając oświadczenia wnioskodawczyni za wiarygodne oraz biorąc pod uwagę opisane wyżej okoliczności faktyczne, w tym okoliczność utrzymywania się ze świadczenia emerytalnego, stan zdrowia wnioskodawczyni, jak również brak jakichkolwiek oszczędności czy majątku, którego ewentualne zbycie lub obciążenie prawem na rzecz osoby trzeciej mogłoby przynieść dochód pozwalający na pokrycie kosztów przedmiotowego postępowania, przyjąć należało, że wnioskodawczyni, nie mając obecnie realnych możliwości poniesienia kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia zawodowego pełnomocnika z wyboru, spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W związku z dokonaną oceną sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawczyni, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia przyznając wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.