III SA/Gd 649/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Asesor WSA Maja Pietrasik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 marca 2024 r. sprawy ze skargi A. L. na czynność Dyrektora Generalnego Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 17 sierpnia 2023 r., nr 38/23 (123065) w przedmiocie wyniku naboru na stanowisko urzędnicze postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej A. L. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu wpisu od skargi.

Pismem z dnia 12 września 2023 r., nadanym 26 września 2023 r., A. L. (dalej również jako - "strona" lub "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na czynność Dyrektora Generalnego Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 17 sierpnia 2023 r., nr 38/23 (123065) w przedmiocie wyniku naboru na stanowisko urzędnicze. W osobiście sporządzonej skardze strona wniosła o uchylenie wyniku konkursu i przyznanie adekwatnej liczby punktów dotyczących udzielonych odpowiedzi. Z uzasadnienia skargi wynika m.in., że ogłoszenie o naborze 38/23 (123065) ukazało się 28 czerwca 2023 r. w Biuletynie Informacji Publicznej Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w Gdańsku. Był to nabór zewnętrzny, a czas składania zgłoszeń określono na 8 lipca 2023 r. Skarżąca złożyła aplikację w Biurze Podawczym Urzędu w wymaganym terminie oraz potwierdziła mailowo udział w rekrutacji. Po miesiącu od rozmów kwalifikacyjnych, które miały miejsce w dniach 9 i 10 sierpnia 2023 r., podano do wiadomości publicznej wynik naboru. Skarżąca zgłosiła się do Biura Kadr i Organizacji z prośbą o udostępnienie swojej punktacji i protokołu z przeprowadzonego naboru. Taki zanonimizowany protokół został jej przedłożony 10 sierpnia 2023 r. Skarżąca dowiedziała się wtedy, że członkowie komisji wspólnie ustalają ilość przyznanych punktów. Jednocześnie zwróciła uwagę, że jeden członków komisji (M. J.) nie był obecny podczas części rozmowy kwalifikacyjnej. Następnie, w wyniku przeanalizowania otrzymanego protokołu, strona zakwestionowała przyznaną punktację za część merytoryczną w piśmie z dnia 22 sierpnia 2023 r. skierowanym bezpośrednio do organizatora naboru - Dyrektora Generalnego Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w Gdańsku. W dniu 28 sierpnia 2023 r. skarżąca otrzymała odpowiedź. Pismem z dnia 8 września 2023 r. skarżąca ponownie wystąpiła do organizatora naboru, jednak nie otrzymała już odpowiedzi. W odpowiedzi na wniesioną skargę Dyrektor Generalny Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w Gdańsku wniósł o odrzucenie skargi w całości, względnie o jej oddalenie. Zdaniem organu, skarga powinna zostać odrzucona z uwagi na niewłaściwość sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 2008r. o służbie cywilnej (Dz. U. z 2022 r., poz. 1691, ze zm.), zwanej w uzasadnieniu w skrócie: "u.c.", spory o roszczenia dotyczące stosunku pracy w służbie cywilnej rozpatrywane są przez sądy pracy. Stosownie zaś do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Nadto, skarżąca kwestionuje wysokość adekwatnej liczby punktów przyznanych jej w procesie naboru, co w ocenie pracodawcy nie stanowi czynności z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Poza tym organ wskazał, że skarżąca złożyła przedmiotową skargę z uchyleniem 30-dniowego terminu do jej wniesienia, co również uzasadnia żądanie odrzucenia. Z pieczęci na kopercie wynika bowiem, że skarżąca wniosła skargę za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 26 września 2023 r., a ogłoszenie o wyniku naboru ukazało się 17 sierpnia 2023 r. W tym samym dniu poinformowano skarżącą o wyniku naboru drogą mailową, natomiast 18 sierpnia 2023 r. przekazano skarżącej zanonimizowany protokół naboru. Skarga została zatem wniesiona po upływie 30 dni od opublikowania wyniku naboru i poinformowaniu o nim skarżącej. Następnie organ przedstawił przebieg postępowania. Organ wskazał również, że pismem z dnia 22 sierpnia 2023 r. skarżąca zgłosiła do Dyrektora Generalnego Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego zastrzeżenia, do jej zdaniem, zaniżonej oceny w zakresie wiedzy merytorycznej (odpowiedzi na pytanie nr 2 i pytanie nr 4). Organ w odpowiedzi wyjaśnił skarżącej zgłaszane wątpliwości dotyczące przyznanej ilości punktów w piśmie z 28 sierpnia 2023 r. W kolejnym piśmie z dnia 8 września br. skarżąca ponownie zgłosiła, że jej zdaniem udzielone podczas naboru odpowiedzi na pytania dotyczące znajomości ustawy o ruchu drogowym oraz ustawy o służbie cywilnej, zasługują na wyższą ocenę. W odpowiedzi z dnia 15 września 2023 r. organ podkreślił adekwatność przyznanych skarżącej not za udzielone odpowiedzi. Organ zaznaczył, że skarżąca podaje informacje nieznajdujące potwierdzenia w aktach sprawy, np. że informację o wyniku naboru podano do wiadomości "Po miesiącu od rozmów kwalifikacyjnych, które miały miejsce w dniach 9 i 10 sierpnia 2023 r.". Tymczasem wynik naboru podano do publicznej wiadomości 17 sierpnia 2023 r., co umożliwiło skarżącej zgłoszenie zastrzeżeń pismem adresowanym do organu 22 sierpnia 2023 r., a więc niespełna dwa tygodnie po przeprowadzeniu rozmów kwalifikacyjnych. Również zanonimizowany protokół nie mógł zostać udostępniony skarżącej w dniu 10 sierpnia 2023 r., ponieważ skarżąca była nieobecna w pracy i w dniu 18 sierpnia br. zwróciła się z prośbą o zapoznanie z wynikami rekrutacji (z uwagi na anonimizację odbiór dokumentu nastąpił o godz. 12.00). W piśmie procesowym z dnia 23 listopada 2023 r. A. L. wyjaśniła, że skargę sporządziła w dniu 12 września 2023 r, jednak w związku ze znacznym pogorszeniem stanu zdrowia nie była w stanie wysłać pisma w tym dniu, czyli jeszcze przed upływem 30 dni od ogłoszenia wyników naboru (ogłoszono 17 sierpnia 2023 r.). Tego dnia skarżąca skorzystała z porady lekarskiej i otrzymała zwolnienie na okres 13-29 września 2023 r. Skarżąca wskazała ponadto, że zamieszkuje z rodzicami, którzy posiadają orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu znacznym na stałe i wymagają opieki, nie poruszają się samodzielnie i nie mogli wysłać korespondencji. Z tego powodu, dopiero gdy najsilniejsze dolegliwości ustąpiły, pismo z 12 września trafiło na pocztę, to jest 26 września 2023 r. Skarżąca przyznała, że podała błędnie dwa parametry czasowe, iż informację o wyniku naboru podano do publicznej wiadomości "po miesiącu", zamiast "po tygodniu". Także błędnie podała datę 10 sierpnia 2023 r., jako datę uzyskania zanonimizowanego protokołu, zamiast faktycznej, czyli 18 sierpnia 2023 r. Pomyłki te nie odnoszą się jednak do meritum sprawy. Poza tym skarżąca podtrzymała twierdzenie, że jeden z członków komisji rekrutacyjnej M. J. nie był obecny na ¾ czasu rozmowy rekrutacyjnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Postępowanie przed sądami administracyjnymi, w tym warunki dopuszczalności skargi i termin jej wniesienia, reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, ze zm.; dalej jako "p.p.s.a."). Przedmiotem skargi A. L. uczyniła informację o wyniku naboru na stanowisko urzędnicze, w którym uczestniczyła. Nabór dotyczył stanowiska kierownika Oddziału Transportu w Biurze Logistyki Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego. W rozpoznawanej sprawie w pierwszej kolejności rozważenia wymagała kwestia dopuszczalności skargi w przedmiocie postępowania konkursowego i zasad zaskarżenia skargą do sądu administracyjnego tego postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest podgląd, że rozstrzygnięcia wyników konkursu, w tym wyniku naboru na stanowiska w służbie cywilnej, są aktami stosowania prawa przez organ administracji i podlegają kognicji sądów administracyjnych. Konkurs niewątpliwie poprzedza powstanie stosunku pracy i kończy się rozstrzygnięciem w postępowaniu konkursowym - ustaleniem jego wyników. Czynności podejmowane w toku konkursu, na podstawie i w granicach prawa, przez organ administracji publicznej mają charakter władczych czynności publicznoprawnych, których adresatem są uczestnicy konkursu realizujący swoje własne uprawnienia do udziału w konkursie. Ogłoszenie konkursu i zgłoszenie w nim udziału przez określoną osobę nie jest źródłem powstania zobowiązaniowego stosunku prawnego pomiędzy uczestnikiem konkursu a organem administracji publicznej przeprowadzającym konkurs. Powstałe w związku z prowadzeniem konkursu stosunki prawne między uczestnikami konkursu a organem administracji publicznej nie są oparte na równości podmiotów. Sytuacja prawna uczestników konkursu jest kształtowana w drodze jednostronnych władczych rozstrzygnięć podejmowanych przez organ administracji publicznej. W konsekwencji zaskarżona w niniejszej sprawie czynność (wynik naboru) została podjęta w przedmiocie podlegającym kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., co prawidłowo zostało określone w petitum wniesionej skargi. Przechodząc dalej, to dokonanie przez stronę w postępowaniu sądowym czynności po upływie terminu, stosownie do art. 85 p.p.s.a., powoduje, że czynność jest bezskuteczna. Warunkiem merytorycznego rozpoznania skargi jest zatem ustalenie, że została ona wniesiona w terminie przewidzianym dla dokonania tej czynności. Natomiast wniesienie skargi po upływie terminu do jej wniesienia obliguje Sąd do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zdaniem Sądu orzekającego sytuacja taka zaistniała w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Bezsporne było w sprawie, że informacja o wyniku naboru została opublikowana 17 sierpnia 2023 r. Po ogłoszeniu wyniku naboru skarżąca, będąca pracownikiem Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego zwróciła się w dniu 18 sierpnia 2023 r. do Biura Kadr i Organizacji z prośbą o udostępnienie punktacji i protokołu z przeprowadzonego naboru. W odpowiedzi otrzymała, w tym samym dniu, zanonimizowany protokół naboru (okoliczności poza sporem). Skarżąca nie kwestionowała, że o zaskarżanej czynności wiedziała w dniu 18 sierpnia 2023 r. (ponadto vide: - k. 70 pismo procesowe skarżącej z dnia 23 listopada 2023 r. w aktach sądowych). Co prawda, w odpowiedzi na skargę organ podniósł, że ogłoszenie o wyniku naboru ukazało się 17 sierpnia 2023 r. i w tym samym dniu poinformowano skarżącą o wyniku naboru drogą mailową, jednak w oparciu o wydruk maila znajdujący się w aktach administracyjnych, nie można ustalić daty jego odbioru przez skarżącą. W konsekwencji nie budzi wątpliwości, że od dnia 18 sierpnia 2023 r., skarżąca wiedziała o czynności i od tej daty rozpoczął się bieg 30 - dniowego terminu do wniesienia skargi, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a. Termin ten upłynął z końcem dnia 18 września 2023 r. Natomiast skarżąca wniosła skargę w dniu 26 września 2023 r. (vide: - k. 33, data stempla pocztowego na kopercie w aktach sądowych). Wobec powyższego skarga została wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu do dokonania tej czynności procesowej. Konsekwencją czego jest stwierdzenie, że skarga jest spóźniona, i to w okolicznościach, które nie przemawiają, zdaniem Sądu orzekającego, za możliwością uznania, że strona spóźniła się z wniesieniem skargi bez swojej winy. Jest oczywiste, że z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu i tylko wówczas, gdy zostanie wykazane, że dołożono najwyższej staranności, której obiektywnie można wymagać od podmiotu w prowadzeniu sprawy. Uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkody te zatem muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lutego 2012 r., I FZ 522/11). Sąd orzekający dokonując oceny okoliczności niniejszej sprawy nie stwierdził istnienia podstaw do uznania, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Skarżąca w odpowiedzi na żądanie organu odrzucenia skargi (z uwagi na jej wniesienie po terminie) wyjaśniła, że sporządziła skargę już w dniu 12 września 2023 r. Jednak wysłała ją dopiero w dniu 26 września 2023 r. gdy poczuła się lepiej albowiem przebywała na zwolnieniu lekarskim. Wskazała również, że zamieszkuje z niepełnosprawnymi rodzicami, którzy nie mogli wysłać korespondencji. Niemniej, nie może ujść uwadze, że z treści przedłożonego do akt sprawy zwolnienia lekarskiego z dnia 13 września 2023 r. wynika jednoznacznie, że "chory może chodzić". Oznacza to, że stan zdrowia skarżącej nie wykluczał możliwości złożenia skargi w tym okresie. Jednak, co istotne w realiach sprawy, mimo przebywania na zwolnieniu lekarskim w tym właśnie czasie przedmiotowa skarga została złożona. Zwolnienie lekarskie obejmowało bowiem okres od 13 września do 29 września 2023 r., zaś w dniu 26 września 2023 r. skarga została nadana w Urzędzie Pocztowym. Okoliczność ta wskazuje i potwierdza zarazem, że przebywanie przez skarżącą na zwolnieniu lekarskim nie stanowiło przeszkody do złożenia skargi (vide: - k. 71 zwolnienie lekarskie w aktach sądowych). Jednocześnie skarżąca nie wyjaśniła jak pismo z dnia 12 września (skarga) "trafiło na pocztę". Należy też zwrócić uwagę, że z treści skargi wynika, że skarżąca wiedziała, że środek zaskarżenia, który wnosi dotyczy czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., i że można ją podważyć w drodze skargi do sądu administracyjnego. Ponadto, skarżąca miała świadomość tego, że biegnie jej trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi. Jak podniosła w piśmie procesowym z dnia 23 listopada 2023 r. nie była w stanie wysłać skargi w dniu jej sporządzenia (12 września 2023 r.), jeszcze przed upływem 30 dni od dnia ogłoszenia wyników naboru. Zarówno tryb i termin do wniesienia skargi na czynność w postaci wyniku naboru był stronie znany, czego zresztą sama skarżąca nie kwestionowała. Wnosząc tym samym skargę na przedmiotową czynność w dniu 26 września 2023 r. skarżąca powinna mieć świadomość, że nie została ona złożona w terminie, a mimo to nie wystąpiła o jego przywrócenie ani o rozpoznanie przez Sąd spóźnionej skargi. Dopiero na skutek żądania odrzucenia skargi zawartego w odpowiedzi na skargę wskazała na przyczynę opóźnienia. Ponieważ przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. przewiduje wyjątkową możliwość rozpoznania przez sąd administracyjny spóźnionej skargi pod warunkiem braku winy strony w uchybieniu terminu, strona składając spóźnioną skargę, niewątpliwie powinna wykazać jakie niezawinione przyczyny zdecydowały o spóźnieniu w dokonaniu czynności. Temu obowiązkowi w realiach rozpoznawanej sprawy skarżąca nie sprostała. Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na zasadzie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. art. 53 § 2 p.p.s.a., obowiązany był wniesioną w tej sprawie skargę odrzucić. Skarga zatem nie mogła zostać rozpoznana merytorycznie i podlegała odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, o czym orzeczono w punkcie 1 postanowienia. O zwrocie kwoty 200 zł, uiszczonej tytułem wpisu od skargi, Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w świetle którego sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis w przypadku pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy (pkt 2 postanowienia). Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenie sądu administracyjnego dostępne jest są w Internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).