III SA/Gd 58/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Sylwia Górny, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2018 r. spraw ze skarg P. K. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 listopada 2017 r. nr [...] nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz zobowiązania do ich zwrotu oddala skargi.

Zaskarżonymi decyzjami z dnia 27 listopada 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. utrzymało w mocy dwie decyzje Burmistrza Miasta R. z dnia 24 lipca 2017 r. w sprawie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz zobowiązania do ich zwrotu. W sprawach zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne: Wnioskiem z dnia 26 września 2015 r. P. K. wystąpił o ustalenie dla swoich dwojga dzieci praw do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wnioskodawca wskazał, że poza nim w skład jego rodziny wchodzi trójka dzieci: S. K., A. K. oraz A. K.. Decyzją z dnia 27 października 2015 r. nr [..] Burmistrz Miasta R. orzekł o przyznaniu P. K. świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dzieci: S. K. i A. K. w kwocie 100 zł miesięcznie na każde z nich na okres od 1 października 2015 r. do 30 września 2016 r. Organ wskazał, że miesięczny dochód na osobę w opisanej wyżej czteroosobowej rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł kryterium dochodowego. W 2017 r. do organu I instancji wpłynęło pismo Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w W., informujące, że A. K., przebywa w instytucjonalnej pieczy zastępczej. Na wniosek organu, Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w W. w piśmie z dnia 8 maja 2017 r. doprecyzowało, że A. K. została umieszczona w Placówce Opiekuńczo-Wychowawczej w L. w dniu 25 grudnia 2015 r. Natomiast od dnia 1 marca 2016 r. przebywa w Ognisku Wychowawczym im. [...] w R. w filii w W.. Zawiadomieniem z dnia 10 lipca 2017 r. Burmistrz Miasta R. poinformował P. K. o wszczęciu z urzędu postępowania dotyczącego nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego za okres od 1 stycznia 2016 r. do 30 września 2016 r. Decyzją z dnia 24 lipca 2017r. nr [...] Burmistrz Miasta R. orzekł, że świadczenie z funduszu alimentacyjnego pobrane na S. K. w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 30 września 2016 r. w kwocie 900 zł jest świadczeniem nienależnie pobranym (pkt 1), świadczenie z funduszu alimentacyjnego pobrane na A. K. w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 30 września 2016 r. w kwocie 900 zł jest świadczeniem nienależnie pobranym (pkt 2) oraz zobowiązał P. K. do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń w kwocie 1 800,00 zł wraz z odsetkami liczonymi do dnia spłaty (pkt 3). Kolejnym wnioskiem z dnia 31 marca 2017 r. P. K. wystąpił o ustalenie dla córki A. K. oraz syna S. K. prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wnioskodawca wskazał, że skład jego rodziny wchodzi poza nim trójka dzieci: S. K., A. K. oraz A. K.. Decyzją z dnia 11 kwietnia 2017 r. nr [...] Burmistrz Miasta R. orzekł o przyznaniu P. K. świadczeń z funduszu alimentacyjnego na osoby uprawnione: tj. A. K. oraz S. K. w kwocie po 100 zł miesięcznie dla każdego z nich na okres od 1 marca 2017 r. do dnia 30 września 2017 r. Organ wskazał, że miesięczny dochód na osobę w opisanej wyżej czteroosobowej rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł kryterium dochodowego. W związku z wpłynięciem w 2017 r. do organu I instancji ww. pisma Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w W., decyzja z dnia 9 czerwca 2017r. nr [...] Burmistrz Miasta R. uchylił swoją decyzję z dnia 11 kwietnia 2017 r. nr [...]. Następnie Burmistrz Miasta R. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nienależnie pobranych świadczeń i decyzją z dnia 24 lipca 2017r. nr [...] ustalił, że świadczenie z funduszu alimentacyjnego pobrane na S. K. w okresie od 1 marca 2017 r. do 30 kwietnia 2017 r. w kwocie 200 zł jest świadczeniem nienależnie pobranym (pkt 1) oraz zobowiązał P. K. do zwrotu tego świadczenia wraz z odsetkami liczonymi do dnia spłaty (pkt 2). Jako podstawę wydania decyzji wskazano m.in. art. 23 ust. 1 oraz ust. 1 a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. W uzasadnieniach decyzji wskazano, że zgodnie z art. 9 ust. 6 cyt. ustawy, w przypadku gdy członek rodziny jest umieszczony w pieczy zastępczej lub instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, ustalając dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, nie uwzględnia się osoby umieszczonej w pieczy zastępczej. Jednocześnie stosownie do art. 19 ust. 1 cyt. ustawy w przypadku wystąpienia zmian liczby członków rodziny, osoba uprawniona do świadczeń albo jej przedstawiciel ustawowy, którzy złożyli wniosek o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego są obowiązani do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenie". Zdaniem organu taką zmianą było umieszczenie A. K. w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. W związku z powyższym ponownie przeliczono dochód rodziny, który przekroczył kryterium dochodowe. Ponieważ P. K. w dniu złożeniu wniosku osobiście podpisał oświadczenie służące ustalaniu prawa do świadczeń, a zatem został pouczony o konieczności poinformowania Ośrodka o zmianach mających wpływ na ich wypłatę, organ uznał, że P. K. nie dochował obowiązku z art. 19 ust. 1 cyt. ustawy. Z przedstawionej dokumentacji wynika bowiem, że doszło do zmiany dochodu rodziny wnioskodawcy z powodu zmniejszenia liczby członków rodziny. Natomiast Ośrodek wypłacający świadczenia powziął powyższą informacje dopiero w dniu 17 maja 2017 r. Z tych względów w ocenie organu świadczenie za wskazany okres jest świadczeniem nienależnie pobranym i podlega zwrotowi na podstawie art. 23 ust. 1 cyt. ustawy. P. K. wniósł odwołania od powyższych decyzji, wskazując, że nie zgadza się z przesłankami na podstawie, których zostały one podjęte. Zaskarżoną decyzją z dnia 27 listopada 2017 r., sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta R. z dnia 24 lipca 2017r. nr [...] w tym samym dniu Kolegium decyzją o sygn. akt [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta R. z dnia 24 lipca 2017r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji w pierwszej kolejności wskazano, że w toku postępowań o przyznanie prawa do świadczeń, P. K. złożył oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej, że w przypadku zmiany liczby członków rodziny, umieszczenie osoby uprawnionej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie albo w pieczy zastępczej lub zawarcia przez osobę uprawnioną związku małżeńskiego oraz innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, zwłaszcza uzyskania dochodu, uchylenia obowiązku alimentacyjnego, osoba uprawniona jest obowiązana niezwłocznie powiadomić o tych zmianach organ właściwy wierzyciela, a nie poinformowanie organu właściwego prowadzącego postępowanie w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego o zmianach, o których mowa powyżej, może skutkować powstaniem nienależnie pobranych świadczeń, a w konwencji konieczności ich zwrotu wraz z odsetkami. Organ podkreślił, że w że sytuacji, gdy A. K. w 2015 r. została umieszczona w Placówce Opiekuńczo Wychowawczej, a od marca 2016 r. przebywa w Ognisku Wychowawczym w W., doszło do zmiany w liczbie członków rodziny. Oznacza to - w przypadku sprawy rozpoznanej decyzją o sygn. akt [...]- po dniu złożenia wniosku tj. w dniu 25 grudnia 2015 r. A. K. została umieszczona w placówce opieki całodobowej. W takiej zaś sytuacji nastąpiła zmiana w liczbie członków rodziny, co skutkuje tym, że zmniejsza się liczba członków rodziny w stosunku do której wylicza się dochód na członka rodziny i co powoduje podwyższenie dochodu na osobę w rodzinie. Zatem wnioskodawca po dniu 25 grudnia 2015 r. nie był uprawniony do świadczenia. W tym stanie rzeczy świadczenie było nienależnie pobrane z powodu wskazanego w art. 2 pkt 7 lit. a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, gdzie wskazano, że świadczeniem nienależnym jest świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacone pomimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty w całości lub w części. Odnośnie sprawy rozpoznanej decyzją o sygn. akt [...] organ podkreślił, że w sytuacji, gdy A. K. w 2015 r. została umieszczona w Placówce Opiekuńczo Wychowawczej, a od marca 2016 r. przebywa w Ognisku Wychowawczym w W., doszło do zmiany w liczbie członków rodziny. P. K. składając wniosek o przyznanie świadczeń wpisał zaś swoją córkę do składu rodziny, pomimo, że w tym momencie widział, że została ona wcześniej umieszczona w placówce opieki całodobowej. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 2 pkt 7 lit. b cyt. ustawy nienależnie pobrane świadczenie oznacza świadczenie z funduszu alimentacyjnego przyznane lub wypłacone w przypadku świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą to świadczenie. Ustalony w sprawie stan faktyczny bezspornie zaś wskazuje, że przed dniem złożenia wniosku o przyznanie świadczenia na S. K. w marcu 2017 r., A. K. przebywała już w placówce opieki całodobowej. Zatem wnioskodawca nie był uprawniony do ww. świadczenia już w dniu 25 grudnia 2015 r. Organ w obu uzasadnieniach zauważył, że ustalenia faktyczne organu I instancji znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym, zaś odwołania strony nie zawierają żadnych zarzutów do tych ustaleń. W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. P. K. zarzucił, że decyzje dotyczące nienależnie pobranych świadczeń zostały wydane z naruszeniem art. 2 pkt 12 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w zw. z art. 7, 77 i 80 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie, że członkiem rodziny wnioskodawcy jest także jego wnuk, K. K.. Organu uznały, że skarżący pobrał nienależne świadczenia, wskazując na okoliczność przekroczenia progu dochodowego. Organy nie uwzględniły jednak, że w wkład rodziny skarżącego wchodzi jeszcze małoletni K. K. (lat 4), który pozostaje na utrzymaniu swojego dziadka P. K.. Powyższe uchybienie wynikało z tego, że wypełniając osobiście w siedzibie organu wniosek o ustalenie prawa do świadczenia skarżący został poinformowany przez pracownika MOPS, że wnuk nie jest członkiem rodziny. Powyższa informacja, a w konsekwencji sposób wypełnienia wniosku o przyznanie świadczenia były jednak zdaniem skarżącego nieprawidłowe, na co wskazuje najnowsze orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym stanowisko zawarte w wyroku WSA w Białymstoku z dnia 21 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Bk 25/17. Skoro zaś małoletni K. K. powinien być wliczony do rodziny, to całkowity jej dochód powinien być podzielony na większą ilość osób, nawet po umieszczeniu A. K. w placówce zapewniającej odpowiednie utrzymanie. W odpowiedzi na skargi, organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawach. Organ wskazał dodatkowo, że w skargach przedstawiona została błędna interpretacja definicji rodziny zawartej z art. 2 pkt 12 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Z przepisu tego nie wynika bowiem, aby za członka rodziny mógł być uznany wnuk. Sprawa ze skargi na decyzję z dnia 27 listopada 2017 r., sygn. akt [...] została zarejestrowana pod sygn. akt III SA/Gd 58/18, zaś sprawa ze skargi na decyzję z dnia 27 listopada 2017 r., sygn. akt [...] pod sygn. akt III SA/Gd 59/18. Na rozprawie w dniu 10 maja 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. postanowił na mocy art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017, poz. 1369 ze zm.) zarządzić połącznie do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt. III SA/Gd 58/18 oraz III SA/Gd 59/18 i prowadzić je dalej pod sygn. akt III SA/Gd 58/18. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G., zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej w skrócie jako "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli w sprawie niniejszej są decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. utrzymujące w mocy decyzje Burmistrza Miasta R. ustalające, że P. K. nienależnie pobrał świadczenia z funduszu alimentacyjnego przyznane mu jako przedstawicielowi ustawowemu swoich małoletnich dzieci i zobowiązujące go do zwrotu tych świadczeń. Podstawę prawną wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowiły art. 2 pkt 7 lit. a i b oraz 23 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. 2017, poz. 489 ze zm., dalej zwanej "ustawą"). Zgodnie z art. 2 pkt 7 ustawy nienależnie pobranym świadczeniem jest m.in. świadczenie z funduszu alimentacyjnego: a) wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty świadczenia w całości lub w części, b) przyznane lub wypłacone w przypadku świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą świadczenia. Stosownie natomiast do treści art. 23 ust. 1 ustawy osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do jego zwrotu. W rozpoznawanych sprawach organy uznały, że doszło do nienależnego pobrania świadczenia z funduszu alimentacyjnego, bowiem w dniu 25 grudnia 2015 r. A. K. została umieszczona w placówce opieki całodobowej. W takiej zaś sytuacji nastąpiła zmiana w liczbie członków rodziny, co skutkuje tym, że zmniejsza się liczba członków rodziny w stosunku do której wylicza się dochód na członka rodziny i co powoduje podwyższenie dochodu na osobę w rodzinie. W orzecznictwie dotyczącym art. 2 pkt 7 lit. a i b oraz 23 ust. 1 ustawy ukształtowany został pogląd, zgodnie z którym istotną cechą konstrukcji nienależnie pobranego świadczenia jest zamiar i świadomość osoby, która świadczenie pobrała co do faktu, że jej się ono nie należy, co wiąże się z prawidłowym pouczeniem o przesłankach nabycia lub utraty prawa do świadczenia. Z treści tej regulacji prawnej wynika, że uprawnienie do świadczenia z funduszu alimentacyjnego może nabyć i zachować tylko osoba, która spełnia wszystkie warunki przewidziane w ustawie. W celu zapobiegania pobieraniu nieprawnie świadczeń ustawodawca wprowadził zasadę zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Powyższe przepisy w interesie wszystkich świadczeniobiorców muszą być niewątpliwie interpretowane ściśle. Nie oznacza to jednak, że ich wykładnia i stosowanie mają być dokonywane w sposób automatyczny, restrykcyjny czy wręcz formalistyczny. Wydanie zatem przez organ decyzji zobowiązującej do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego może nastąpić dopiero po stwierdzeniu, że zachodzi jedna z przesłanek wymienionych w przywołanym wyżej art. 2 pkt 7 ustawy. Dlatego też w postępowaniu o uznaniu świadczeń za nienależnie pobrane organ jest zobowiązany ustalić, czy nieuprawnione pobranie świadczenia nastąpiło z "winy" strony i w konsekwencji, że świadczenie to miało charakter nienależnego w rozumieniu art. 2 pkt 7 ustawy. Przyjmuje się ponadto, że obowiązek obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie w złej wierze, wiedząc, że mu się ono nie należy, co dotyczy zarówno osoby, która została pouczona o okolicznościach, w jakich nie powinna pobierać świadczeń, jak też tej osoby, która uzyskała świadczenie na podstawie nieprawdziwych zeznań, dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd instytucji zobowiązanej do wypłaty świadczenia (por. wyrok NSA z 14 grudnia 2009 r. sygn. I OSK 826/09, publ. jw.). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanych spraw Sąd orzekający stanął na stanowisku, że powyżej ustalony stan faktyczny dawał podstawy do uznania, że spełnione zostały wymienione w art. 2 pkt 7 lit. a i b ustawy przesłanki uznania pobranych przez stronę skarżącą świadczeń z funduszu alimentacyjnego we wskazanych wyżej okresach za świadczenia nienależne pobrane i zobowiązania do ich zwrotu. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę w całości podziela w tym zakresie stanowisko organu odwoławczego i jego argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji w tym celu szczegółowo przytoczonych w części historycznej uzasadnienia. W tym stanie rzeczy rozważania wymagały zarzuty podniesione przez skarżącego w jego skargach do sądu administracyjnego. Skarżący zarzucił, że zaskarżone decyzje wydane z naruszeniem art. 2 pkt 12 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w zw. z art. 7, 77 i 80 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie, że członkiem rodziny wnioskodawcy jest także jego wnuk K. K.. Jak wynika z treści skargi kwestią sporną w obu sprawach jest ocena składu rodziny skarżącego, której należy dokonać w świetle definicji legalnej tego terminu. Na potrzeby ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów pojęcie rodziny zostało przez ustawodawcę zdefiniowane w jej art. 2 pkt 12. Zgodnie z art. 2 pkt 12 ustawy ilekroć w ustawie mowa jest o rodzinie, oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: rodziców osoby uprawnionej, małżonka rodzica osoby uprawnionej, osobę, z którą rodzic osoby uprawnionej wychowuje wspólne dziecko, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia oraz dziecko, które ukończyło 25. rok życia otrzymujące świadczenia z funduszu alimentacyjnego lub legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1952 oraz z 2018 r. poz. 107 i 138) albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2017 r. poz. 2092), a także osobę uprawnioną; do rodziny nie zalicza się m.in. dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego ( lit. a). Sąd w składzie orzekającym w sprawie podziela prezentowane w orzecznictwie stanowisko, że: " Przepis art. 2 pkt 12 ustawy jest definicją legalną, co oznacza że ustawodawca zdecydował się ukształtować znaczenie i zakres definiowanego terminu (rodzina) w oderwaniu od rozumień języka potocznego lub prawnego (definicji przyjętych w innych aktach prawnych). Przyjęta definicja nie bazuje wyłącznie na kryteriach pokrewieństwa czy obowiązku alimentacyjnego. Odpowiednie uwzględnianie wymienionych w art. 2 pkt 12 osób w składzie rodziny oznacza, że podlegają oni zaliczeniu do tego kręgu, o ile w konkretnej sytuacji istnieją. (...) W uregulowanym pojęciu rodziny nie chodzi bowiem o wykreowanie grupy osób cechującej się bliskością i wspólnotą, ale uwzględnienie przy udzielaniu pomocy przez Państwo osobom uprawnionym do alimentów sytuacji finansowej osób zobowiązanych do takiej alimentacji." (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 2016r., sygn. akt I OSK 2228/14, LEX nr 2082528). Sąd nie podziela natomiast poglądu zaprezentowanego w wyroku przywołanym w skardze, w którym uznano, że katalog wymienionych w art. 2 pkt 12 ustawy osób nie może być traktowany jako zamknięty i niepodlegający interpretacji. Wskazano przy tym na konieczność uwzględnienia celów ustawy. Zdaniem Sądu taka interpretacja pozwala w sposób łatwy na obejście prawa. Zauważyć należy, że definicja legalna "rodziny", zamieszczona w powołanym wyżej przepisie, nie zawiera zwrotów niedookreślonych i nie pozostawia miejsca na ich swobodną interpretację. "Rodzinę" tworzą zatem tylko wymienione w tym przepisie podmioty, zaś organy administracji nie mają możliwości odstąpienia od tej definicji na korzyść innego rozumienia tego terminu. W świetle powyższego, nie można podzielić prezentowanego w skardze stanowiska, że orzekające w sprawie organy powinny były uwzględnić w składzie rodziny wnuka skarżącego, nie został on bowiem wymieniony w art. 2 pkt 12 jako członek rodziny. Nie ma wobec powyższego znaczenia, że wnuk zamieszkuje w wspólnie ze skarżącym i pozostaje na jego utrzymaniu. Warunkiem istnienia rodziny – zgodnie z przytoczoną wyżej definicją - nie jest bowiem wspólne zamieszkiwanie, czy wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego. Dodatkowo należy zauważyć, że skarżący jest opiekunem prawnym swojego wnuka Kacpra K., zgodnie zaś z art. 2 pkt 12 lit. a) ustawy do rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego. Opiekun prawny i podopieczny nie tworzą więc rodziny w rozumieniu ustawy. W takim przypadku, przy obliczaniu dochodu przypadającego na członka rodziny nie uwzględnia się w składzie rodziny osoby pozostającej pod opieką prawną, jak również uzyskanego przez te osobę dochodu. Konsekwencją wyłączenia ze składu rodziny dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, jest przyjęte w art. 9 ust. 12 ustawy uregulowanie. Przepis ten stanowi, że w przypadku gdy prawo do świadczeń ustala się osobie uprawnionej pozostającej pod opieką opiekuna prawnego, ustalając dochód, uwzględnia się tylko dochód osoby uprawnionej. Mając powyższe na uwadze Sąd - niepodzielając stanowiska prezentowanego w skargach i przywołanym tam wyroku - stwierdził, że nie doszło w sprawach do naruszenia przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. W ustalonych okolicznościach faktycznych i prawnych rozpoznawanych spraw na aprobatę zasługuje stanowisko Kolegium wyczerpująco wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji. Organy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego podjęły wszelkie niezbędne kroki celem ustalenia stanu faktycznego spraw, który znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym. Uznawszy w reasumpcji zarzuty podniesione w skargach za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (vide: art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. oddalił wniesione skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.