III SA/Gd 564/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Maja Pietrasik po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. L. na postanowienie Wojewody Pomorskiego z dnia 11 września 2025 r. nr WSO-III.6234.1.32.2025.EG w przedmiocie stwierdzenia bezzasadności ponaglenia w sprawie wniosku o sprostowanie aktu małżeństwa postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu E. L. uiszczony od skargi wpis sądowy w kwocie 100 (sto) złotych.

Jak wynika z akt sprawy, w dniu 26 sierpnia 2025 r. E. L. (dalej również jako "skarżący") wniósł w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.; obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r. poz. 1691) – dalej jako "k.p.a.", ponaglenie do Wojewody Pomorskiego, podnosząc w nim bezczynność Urzędu Stanu Cywilnego w Gdańsku w sprawie sprostowania aktu małżeństwa M. R., o które to sprostowanie E. L. wnioskował do urzędu w lipcu 2025 r. Postanowieniem z dnia 11 września 2025 r. o numerze WSO.III.6234.1.32.2025.EG Wojewoda Pomorski, działając na podstawie art. 37 § 6 k.p.a. stwierdził bezzasadność ponaglenia uznając, że skoro Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego zakończył postępowanie przez wydanie postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, to nie pozostawał bezczynny. Następnie E. L., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na opisane wyżej postanowienie Wojewody Pomorskiego z dnia 11 września 2025 r. stwierdzające w trybie art. 37 k.p.a. bezzasadność ponaglenia. Skarżący wskazał, że nie zgadza się ze stanowiskiem Wojewody Pomorskiego, aby ponaglenie było bezzasadne oraz że obowiązkiem Urzędu Stanu Cywilne w Gdańsku było sprostowanie aktu stanu cywilnego i wydania go stronie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że do merytorycznego rozpoznania wniosku o sprostowanie aktu stanu cywilnego nie doszło z uwagi na braki formalne wniosku, związane z nieprzedstawieniem należytego pełnomocnictwa do działania w postępowaniu administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 3 § 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a." kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także rozstrzygające co do istoty. Nadto, na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie wydane w trybie przepisu art. 37 § 6 k.p.a. Przepis art. 37 § 1 k.p.a. stanowi, że stronie służy prawo wniesienia ponaglenia jeżeli: nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (bezczynność), postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Zgodnie art. 37 § 3 pkt 1 k.p.a., ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie. Zgodnie natomiast z przepisem art. 37 § 6 k.p.a. organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie, w którym wskazuje, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Uwzględniając treść art. 141 § 1 k.p.a., zgodnie z którym stronie służy zażalenie na postanowienie, tylko gdy kodeks tak wyraźnie stanowi, nie budzi wątpliwości Sądu, że organ rozpatrujący ponaglenie wydaje w trybie art. 37 § 6 k.p.a. postanowienie, na które nie przysługuje zażalenie. W Kodeksie postępowania administracyjnego nie przewidziano bowiem, aby od postanowienia, o którym mowa w art. 37 k.p.a. przysługiwało zażalenie. Należy w tym miejscu wskazać, że wniesione ponaglenie jest w istocie podaniem (żądaniem) o rozpatrzenie sprawy bezczynności organu lub sprawy przewlekłości postępowania przez właściwy organ administracji publicznej. Postanowienie wydawane w następstwie jego rozpatrzenia ma w związku z tym charakter wpadkowy (incydentalny), nie kończy postępowania w sprawie głównej i nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy oraz nie służy na nie zażalenie. Wynika z powyższego, że postanowienie tego rodzaju nie ma waloru aktu, o którym mowa w przepisie art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Postanowienie to nie spełnia także warunków wskazanych w art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. Nie tylko przysługuje bowiem od niego zażalenie, ale też niewątpliwie nie jest postanowieniem, które byłoby podjęte w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym. Reasumując, postanowienie wydane na podstawie art. 37 § 6 k.p.a. nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W świetle art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli zainicjowana nią sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego przez skarżącego wpisu (punkt drugi sentencji postanowienia) Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd zwraca z urzędu stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.