III SA/Gd 481/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 lipca 2020 r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 6 marca 2020 r., nr [...] w przedmiocie udostępnienia danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowieniem z dnia 6 marca 2020 r. utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 23 grudnia 2019 r. , odmawiające udzielenia R. K. informacji o nieruchomości położonej w S. przy ul. C. [...], w tym dotyczącej numeru księgi wieczystej gruntu oraz określenia jego właścicieli, numeru księgi wieczystej budynku o numerze porządkowym [...] oraz [...] przy ul. C. w S., a także podania wartości katastralnej budynku i gruntu. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że udostępnienie żądanych danych nie było możliwe, bowiem wnioskodawczyni nie ma interesu prawnego w ich uzyskaniu. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są udostępniane na zasadach określonych art. 24 ust.3- 5 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Ustawodawca uzależnił możliwość udostępnienia danych podmiotom nie posiadającym praw do nieruchomości poprzez wykazanie przez nich interesu prawnego. Uzyskanie informacji o numerze księgi wieczystej pozwala na uzyskanie bezpośrednich informacji o właścicielu nieruchomości , dotyczących imienia, nazwiska, imion rodziców, numeru ewidencyjnego PESEL, co oznacza, że udostępnienie przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków numeru księgi wieczystej jest równoznaczne z udostępnieniem danych o charakterze podmiotowym, o których mowa w art. 20 ust.2 pkt 1 w/w ustawy. Organ prowadzący operat ewidencji gruntów i budynków jako administrator zbioru danych osobowych jest także zobowiązany do stosowania i przestrzegania przepisów o ochronie danych osobowych. Danymi osobowymi są zarówno informacje o numerze ksiąg wieczystych, jak i wszelkie dane zawarte w księgach wieczystych dotyczące osób fizycznych. Skoro skarżąca zwróciła się z wnioskiem o podanie numerów ksiąg wieczystych dla konkretnych nieruchomości, udzielenie żądanych informacji uzależnione jest od istnienia po jej stronie interesu prawnego. Tymczasem przedmiotem jej wniosku było w istocie poszukiwanie majątku zobowiązanego względem skarżącej , co świadczy o istnieniu interesu faktycznego, a nie prawnego. Poszukiwanie majątku zobowiązanego to czynność z zakresu prawa cywilnego i nie można jej dochodzić w postępowaniu administracyjnym na podstawie przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Natomiast posiadanie interesu prawnego wynika z konkretnego stanu faktycznego , z którym związana jest określona norma prawa materialnego przyznająca to uprawnienie. Organ odwoławczy wskazał, że przywołane w zażaleniu nomy określone art. 128, 133 § 2 , 135 § 1 , 137 § 2 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz art. 6 Kodeksu cywilnego potwierdzają jedynie istnienie między wnioskodawcą a zobowiązanym zależności faktycznej. Ograniczenie dostępu do danych ewidencji gruntów i budynków określone art. 24 ust. 5 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne zawęża krąg podmiotów mogących pozyskać te dane do osób, których prawa i roszczenia mają charakter prawnorzeczowy. Takiego charakteru nie ma żądanie skarżącej, która wykazała jedynie istnienie zobowiązania finansowego między nią a zobowiązanym. W tym stanie rzeczy właściwym trybem poszukiwania czy weryfikacji majątku zobowiązanego nie jest tryb należący do sfery prawa administracyjnego, a prawa cywilnego. Ponadto organ pierwszej instancji prawidłowo wskazał, że nie może podać wartości katastralnej wskazywanych nieruchomości, bowiem ewidencja gruntów i budynków, do czasu przekształcenia jej w kataster nieruchomości, nie zawiera danych o wartości katastralnej nieruchomości. R. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie, zarzucając naruszenie art. 28 k.p.a. w zw. z art. 24 ust. 5 pkt 3 oraz 40 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez błędne uznanie braku interesu prawnego skarżącej w zakresie ubiegania się o pełne dane z operatu ewidencyjnego dla potrzeb postępowania sądowego o alimenty w sprawie [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy, czym sprzeniewierzono się zasadzie, że państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny ma służyć także potrzebom obywateli. Zarzuciła ponadto naruszenie art. 107 §1 pkt 6 k.p.a. polegające na błędnym uzasadnieniu faktycznym i prawnym, nie mającym odzwierciedlenia w polskim systemie prawnym, naruszenie art. 75 § 1 k.p.a. poprzez złamanie zasady , że dowodem może być wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji podając, że posiada interes prawny w uzyskaniu żądanych informacji w oparciu o wskazywany art.135 § 1 k.r.o., który określa zakres świadczeń alimentacyjnych, zależących od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz zarobkowych i majątkowych zobowiązanego. Żądane dane pozwalają właściwie ocenić stan majątkowy zobowiązanego zgodnie z art. 135 § 1 k.r.o. Zasada kontradyktoryjności nakazuje stronom procesu aktywnie uczestniczyć w zbieraniu dowodów. Argumenty, jakoby wywodziła swą legitymację do uzyskania informacji z pisma Sądu Rejonowego z dnia 5 listopada 2019 r. są kuriozalne. Wywody zawarte w uzasadnieniu świadczą o całkowitym niezrozumieniu istoty postępowania dowodowego i uzasadniają zarzut naruszenia art. 75 k.p.a. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej jako: "p.p.s.a." sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Skarga jest niezasadna. Skarżąca domagała się podania danych z ewidencji gruntów i budynków dotyczących nieruchomości położonych przy ul. C. [...] oraz [...] w S. - numeru księgi wieczystej gruntu oraz określenia jego właściciela, numeru księgi wieczystej budynku o numerze porządkowym [...] oraz [...] przy ul. C. w S. oraz właściciela, a także podania wartości katastralnej budynku i gruntu, wskazując, że ma interes prawny w ich uzyskaniu z uwagi na sprawę o podwyższenie alimentów i roszczenie z art. 137 § 2 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy ( dalej jako "k.r.o.") w Sądzie Rejonowym, sygn. akt [...], wobec zobowiązanego K. K. Wskazywała ponadto na art. 128, art. 133 § 2, art. 135 § 1 k.r.o. oraz art. 6 Kodeksu cywilnego ( dalej jako "k.c."). Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2020 r., poz.276), zwana dalej "ustawą" w art. 20 stanowi: 1. Ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: 1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; 2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych; 3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej. 2. W ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także: 1) właścicieli nieruchomości, a w przypadku: a) nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości, b) gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania; 2) miejsce pobytu stałego lub adres siedziby podmiotów, o których mowa w pkt 1; 3) informację o wpisaniu do rejestru zabytków; 4) informację, czy wyróżniony w ewidencji gruntów i budynków obszar gruntu, w całości lub w części, objęty jest formą ochrony przyrody wskazaną w art. 6 ust. 1 pkt 1-9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2020 r. poz. 55); 5) wartość katastralną nieruchomości; 6) informacje dotyczące umów dzierżawy, jeżeli od wykazania takich informacji w ewidencji gruntów i budynków uzależnione jest nabycie praw wynikających z przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, a także z przepisów o rozwoju obszarów wiejskich. Z przytoczonego przepisu wynika, że przedmiotem ewidencji gruntów i budynków są dane o charakterze przedmiotowym (art. 20 ust. 1 i 2 pkt 3 i 4 ustawy) oraz dane o charakterze podmiotowym (art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy). Zgodnie natomiast z art. 24 ust. 4 ustawy, każdy, z zastrzeżeniem ust. 5, może żądać udostępnienia informacji zawartych w operacie ewidencyjnym. Art. 24 ust. 5 ustawy stanowi natomiast, że starosta udostępnia dane ewidencji gruntów i budynków zawierające dane podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, oraz wydaje wypisy z operatu ewidencyjnego, zawierające takie dane, na żądanie: 1) właścicieli oraz osób i jednostek organizacyjnych władających gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis; 2) organów administracji publicznej albo podmiotów niebędących organami administracji publicznej, realizujących, na skutek powierzenia lub zlecenia przez organ administracji publicznej, zadania publiczne związane z gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis; 2a) operatorów sieci w rozumieniu ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2410); 3) innych podmiotów niż wymienione w pkt 1-2a, które mają interes prawny w tym zakresie. Z art. 24 ust. 5 ustawy wynika, że zapisy operatu ewidencyjnego zawierają dane osobowe, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2. W orzecznictwie przyjmuje się, że na żądanie wszystkich zainteresowanych w trybie art. 24 ust. 2 ustawy udzielane mogą być tylko informacje o charakterze przedmiotowym, a więc niezawierające danych podmiotowych, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1. Zauważyć w tej sytuacji należy, że informacje dotyczące numeru księgi wieczystej obejmującej konkretną działkę ewidencyjną mają charakter mieszany - ze względu na występujące w nich równocześnie elementy podmiotowe i przedmiotowe, nazywane w orzecznictwie i piśmiennictwie danymi podmiotowo-przedmiotowymi. Uzyskanie informacji dotyczącej oznaczenia księgi wieczystej umożliwia w prosty sposób dostęp do treści całej księgi wieczystej, a więc wszystkich IV działów, w tym również do zawartych w niej danych podmiotowych osób w nich ujawnionych. Z tego właśnie względu dane te mają charakter podmiotowo – przedmiotowy. Niewątpliwie dopuszczalność udostępnienia danych na podstawie art. 24 ust. 5 ustawy powiązana została z posiadaniem własności lub faktem władania przez wnioskodawcę gruntem, budynkiem lub lokalem, posiadaniem statusu podmiotu publicznego albo podmiotu realizującego zadania publiczne, posiadaniem statusu operatora sieci albo z przysługiwaniem wnioskodawcy interesu prawnego w uzyskaniu danych. Taki sposób udostępniania danych z ewidencji gruntów i budynków pozostaje w zgodzie z treścią art. 40 ustawy, z którego wynika, że państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny służy gospodarce narodowej, obronności państwa, ochronie bezpieczeństwa i porządku publicznego, nauce, kulturze, ochronie przyrody i potrzebom obywateli. Jak wynika z wniosku i twierdzeń skarżącej , poszukuje ona majątku osoby, obciążonej wobec niej , na podstawie art. 128 k.r.o., obowiązkiem alimentacyjnym ( K. K.), na potrzeby postępowania dotyczącego takiej alimentacji. Tymczasem dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków nie służą do poszukiwania majątku konkretnej osoby w celach dochodzenia czy też egzekwowania należności cywilnoprawnych. Skoro skarżąca chce posłużyć się uzyskanymi z ewidencji gruntów i budynków danymi na potrzeby postępowania w sprawie o alimenty, innymi słowy- chce wykazać przed sądem powszechnym sytuację majątkową tej osoby w celu uzyskania, bądź podwyższenia alimentów, to jest to przejaw realizacji jej interesu ekonomicznego. Słusznie zatem organy obu instancji uznały, że skarżąca wykazała się jedynie istnieniem interesu faktycznego, a nie prawnego. Zresztą stanowisko skarżącej nie jest spójne - z jednej strony wskazuje na konkretne nieruchomości w związku z obowiązkiem alimentacyjnym konkretnej osoby, a z drugiej – domaga się podania imion i nazwisk właścicieli tych nieruchomości, co może oznaczać, że zobowiązany do alimentacji i właściciel nieruchomości nie jest tą samą osobą. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 548/10 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) wskazał, że interes prawny związany być musi z gruntami, budynkami lub lokalami będącymi przedmiotem wypisu z ewidencji gruntów i budynków, wobec czego dostęp do danych podmiotowych ograniczony jest tylko do tych osób, których roszczenia mają charakter prawnorzeczowy i jako takie wiążą się z nieruchomością, a takiego charakteru nie ma zobowiązanie pieniężne. Z twierdzeń skarżącej, powołującej się m.in. na art. 6 k.c., który dotyczy ciężaru dowodu wynika bezsprzecznie, że żądane dane mają posłużyć jej jako dowody w sprawie o alimenty. W tej sytuacji powołanie się przez skarżącą na wskazywane przez nią przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dotyczące obowiązku alimentacyjnego nie mogło być uznane za wykazanie przez nią istnienia interesu prawnego, o jakim mowa w art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy. Właściwie też organy wskazały, że nie było możliwe podanie wartości katastralnej nieruchomości także z tego względu, że danych takich ewidencja gruntów i budynków jeszcze nie zawiera. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy art. 75 §1 k.p.a. , bowiem nie przeprowadzały one w istocie postępowania dowodowego, a skarżąca nie wyjaśniła bliżej, na czym naruszenie tego przepisu miałoby polegać. Nie podała też , jakiego wnioskowanego przez nią dowodu organy nie przeprowadziły. Stawiając omawiany zarzut skarżąca nie sprecyzowała , jaki jej wniosek "nie jest sprzeczny z prawem i spełnia wymogi opisane wyżej". O ile ten zarzut skarżącej dotyczył jej wniosku o udostępnienie danych z ewidencji, to nie załatwienie go w sposób oczekiwany przez skarżącą nie może być postrzegane jako naruszenie art. 75 §1 k.p.a. Ewentualne niedoskonałości uzasadnień wydanych przez organy postanowień można rozpatrywać jedynie w kategorii naruszenia przepisów postępowania, a naruszenie takie tylko wówczas skutkuje uchyleniem zaskarżonego aktu, gdyby mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. ), co w sprawie niniejszej nie miało miejsca. W tym stanie rzeczy Sąd uznając, że organy nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy ani przepisów postępowania w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy oraz nie podzielając zarzutów skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.