III SA/Gd 459/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Adam Osik po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: 1. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.

Wnioskiem z dnia 19 października 2017 r., złożonym na formularzu urzędowym PPF, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 31 sierpnia 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 459/17, skarżący K. K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Na podstawie złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącego, a nadto w oparciu o dodatkowe oświadczenia i dokumenty złożone w dniu 13 listopada 2017 r., ustalono, że zamieszkuje on z J. Ż. i jej niepełnosprawnym synem w mieszkaniu o pow. 31 mkw. Skarżący został zaliczony do osób niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym, obecnie poszukuje pracy i odbywa szkolenie w Zakładzie Doskonalenia Zawodowego. Na dochód miesięczny wspólnie ze skarżącym zamieszkujących J. Ż. i jej syna składają się świadczenia rodzinne w łącznej wysokości 1804 zł, świadczenie z funduszu alimentacyjnego w wysokości 500 zł oraz renta socjalna w wysokości 724,40 zł. Wedle oświadczenia, skarżący, ani też osoby wyżej wymienione, nie posiadają żadnego innego majątku, czy też oszczędności. Skarżący udokumentował ponoszone stale koszty utrzymania, obejmujące koszty czynszu, energii elektrycznej, gazu, telewizji, telefonu, a także wskazał na koszty zakupu leków oraz niezbędnych środków medycznych dla niepełnosprawnego syna J. Ż., które pokrywane są ze wskazanych wyżej dochodów. W tym stanie uznano, co następuje. Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Niniejsza sprawa jest sprawą dotyczącą zasiłku celowego. Powyższe oznacza, że skarżący jest w niniejszej sprawie ustawowo zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania. W konsekwencji spełnione zostały przesłanki umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, o czym referendarz sądowy, działając na podstawie art. 249a w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Odnośnie żądania ustanowienia zawodowego pełnomocnika z urzędu uznano natomiast, że instytucja prawa pomocy uregulowana w art. 243 – 262 p.p.s.a. stanowiąc jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu umożliwia dostęp do sądu osobom, które obiektywnie nie mają wystarczających środków finansowych na poniesienie kosztów prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym (obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści ww. przepisu wynika, że to na podmiocie wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji materialnej i dochodowej uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Rozstrzygnięcie złożonego wniosku uzależnione jest zatem wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Uznając oświadczenia skarżącego za wiarygodne oraz biorąc pod uwagę przedstawione we wniosku okoliczności faktyczne, w tym fakt braku zatrudnienia skarżącego, jego niepełnosprawność oraz fakt niewysokich dochodów w gospodarstwie domowym, w którym zamieszkuje, braku oszczędności i znaczącego majątku, uznano, że skarżący, nie mając obecnie realnych możliwości poniesienia kosztów ustanowienia zawodowego pełnomocnika z wyboru spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Odnosząc wysokość wykazanych przez skarżącego wydatków związanych z kosztami utrzymania i leczenia przyjąć należało, że skarżący wykazał dostatecznie, że spełnia przesłankę przyznania jemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. W powyższej sytuacji odmowa przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie oznaczałaby zamknięcie skarżącemu prawa do sądu gwarantowanego w świetle art. 45 ust. 1 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.). W związku z dokonaną oceną sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie drugim sentencji.