III SA/Gd 428/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla po rozpoznaniu w dniu 26 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. L. na pismo Prezesa Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 31 lipca 2025 r. nr IV Wiz.050.257.2025 w przedmiocie przekazania skargi według właściwości postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z dnia 7 sierpnia 2025 r. T. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na czynność Prezesa Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 31 lipca 2025 r. nr IV Wiz.050.257.2025- pismo przekazujące skargę z dnia 29 lipca 2025 r. według właściwości Prezesowi Sądu Okręgowego w Gdańsku. Skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 41b § 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 334, dalej: "u.s.p."), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Nadto skarżący wskazał na naruszenie przepisów dotyczących sprawowania nadzoru nad przetwarzaniem danych osobowych w postępowaniach sądowych i egzekucyjnych (art. 175 dd § 2 pkt 1 u.s.p.). Skarżący wniósł o uchylenie czynności przekazania skargi według właściwości Prezesowi Sądu Okręgowego w Gdańsku, ustalenie obowiązku jej rozpoznania przez Prezesa Sądu Apelacyjnego w Gdańsku i zakreślenie terminu do jego wykonania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Apelacyjnego w Gdańsku wniósł o jej odrzucenie, gdyż sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych. W uzasadnieniu wskazano, że T. L. złożył skargę na działalność Sądu Rejowego Gdańsk-Południe w Gdańsku, tj. naruszenie przepisów w postępowaniu sądowym prowadzonym pod sygn. akt I C 203/25. Pismem z dnia 31 lipca 2025 r. organ przekazał ww. skargę Prezesowi Sądu Okręgowego w Gdańsku do rozpoznania wg właściwości z prośbą o nadesłanie informacji o sposobie jej rozpatrzenia w terminie jednego miesiąca. Zdaniem organu ustawa u.s.p. reguluje w sposób szczególny tryb postępowania w sprawach rozpatrywania skarg i wniosków dotyczących działalności sądów powszechnych (także skarg dotyczących sposobu przetwarzania danych osobowych w ramach tej działalności). W konsekwencji pismo skarżącego zostało prawidłowo przekazane Prezesowi Sądu Okręgowego w Gdańsku. Stanowisko Prezesa Sądu Apelacyjnego w Gdańsku wyrażone w zaskarżonym piśmie nie stanowi decyzji administracyjnej ani czynności, o której mowa w art. 3 §2 pkt 4 p.p.s.a Postępowanie uregulowane powyższymi przepisami u.s.p. nie kończy się wydaniem żadnego z rozstrzygnięć podlegających kontroli sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku jednej z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Rozpoznając niniejszą sprawę w kontekście powyższych przesłanek Sąd uznał, że skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie – Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy – Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i 3 p.p.s.a.). Podkreślić należy, że powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę sądu administracyjnego w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a., wobec czego sprawy dotyczące aktów lub czynności niewymienionych w tym katalogu (bądź przepisach szczególnych) nie są objęte właściwością sądu administracyjnego. W konsekwencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W dniu 29 lipca 2025 r. skarżący złożył skargę na działalność Sądu Rejonowego Gdańsk– Południe. Prezes Sądu Apelacyjnego w Gdańsku pismem z dnia 31 lipca 2025 r. nr IV Wiz.050.257.2025, działając na podstawie art. 41b § 2 u.s.p., przekazał skargę Prezesowi Sądu Okręgowego w Gdańsku według właściwości z prośbą o nadesłanie informacji o sposobie jej rozpatrzenia w terminie jednego miesiąca. Przepisy Działu VIII k.p.a. określają prawo do składania skarg i wniosków do organów państwowych. W rozdziale 5a (art. 41a-41e u.s.p.) uregulowano zaś szczegółowo tryb rozpatrywania skarg i wniosków związanych z działalnością sadów powszechnych. Wynika z nich, że organem właściwym do rozpatrzenia skargi lub wniosku, dotyczących działalności sądu, jest prezes sądu (art. 41b § 1 u.s.p.). Jeżeli skarga lub wniosek dotyczą działalności sądu okręgowego i sądu rejonowego, organem właściwym do rozpatrzenia jest prezes sądu okręgowego. Jeżeli skarga lub wniosek dotyczą działalności sądu apelacyjnego i sądu okręgowego, organem właściwym do rozpatrzenia jest prezes sądu apelacyjnego (art. 41b § 2 u.s.p.). Organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej działalności prezesa sądu prezesa sądu apelacyjnego jest Krajowa Rada Sądownictwa (§ 3) Z powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że sąd administracyjny nie rozpatruje skarg dotyczących działalności sądów powszechnych, zaś akty i czynności podejmowane w tym postępowaniu przez prezesa sądu jako organ nadzoru nie są objęte właściwością sądu administracyjnego i nie podlegają kontroli tego sądu. Podkreślić należy, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 gwarantuje każdemu prawo do sądu, stwarzając domniemanie kompetencji sądu powszechnego we wszystkich sprawach, z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów (art. 177 Konstytucji). Tym samym konstytucyjny model sądownictwa zakłada całkowitą odrębność sądownictwa powszechnego i innych sądów (np. sądów administracyjnych) oraz konieczność wyraźnego rozgraniczenia zadań i właściwości pomiędzy tymi sądami. Ponieważ czynności podejmowane przez prezesa sądu apelacyjnego w ramach postępowania skargowego regulowanego przepisami art. 41a-41e u.s.p. nie zostały w tych przepisach poddane kognicji sądów administracyjnych, a przeciwnie, z przepisów u.s.p. jednoznacznie wynika właściwość innych organów to uznać należy, że nie zachodzi właściwość WSA w Gdańsku do rozpoznania skargi T. L. na określone w sentencji pismo Prezesa Sądu Apelacyjnego w Gdańsku. Wobec powyższego, skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a.