III SA/Gd 345/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Adam Osik po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 marca 2018 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania wypłaty dodatku mieszkaniowego postanawia: przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.

Skarżący wnioskiem z dnia 6 czerwca 2018 r., następnie uzupełnionym przez złożenie w dniu 21 czerwca 2018 r. wniosku na urzędowym formularzu PPF, zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, jest osobą niepełnosprawną utrzymującą się ze świadczeń z pomocy społecznej. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący nie wskazał osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Wskazał na brak jakiegokolwiek majątku, czy oszczędności. Na miesięczny dochód skarżącego składa się zasiłek stały w wysokości 604 zł, zaś wśród swych stałych wydatków wskazał koszty zakupu lekarstw w wysokości 300 zł. Przedłożył wraz z wnioskiem kopię decyzji Prezydenta Miasta dotyczącą przyznania zasiłku stałego, z której uzasadnienia wynika stwierdzony przez organ pomocy społecznej stan ubóstwa, niepełnosprawności i długotrwałej lub ciężkiej choroby skarżącego. Nadto z akt administracyjnych sprawy wynikało, że skarżącemu przyznany został dodatek mieszkaniowy, a następnie jego wypłata została wstrzymana. Dodatek ten została przyznany w związku z zajmowaniem przez skarżącego lokalu mieszkalnego o pow. [...] mkw., położonego przy ul. B. [...] w S., będącego w zarządzie A Sp. z o.o. w S. Instytucja prawa pomocy uregulowana w art. 243 – 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) stanowiąc jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu umożliwia dostęp do sądu osobom, które obiektywnie nie mają wystarczających środków finansowych na poniesienie kosztów prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym (obejmującym m.in. ustanowienie pełnomocnika z urzędu) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Z treści ww. przepisu wynika, że to na podmiocie wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji materialnej i dochodowej uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Rozstrzygnięcie złożonego wniosku uzależnione jest zatem wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Z powyższego wynika więc, że instytucja zwolnienia od kosztów ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są jakichkolwiek środków do życia, lub środki te są tak bardzo ograniczone, iż wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Jednocześnie wykazanie, iż strona rzeczywiście znajduje się w takiej trudnej sytuacji spoczywa na niej samej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 179/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl). Referendarz sądowy, uznając oświadczenia wnioskodawcy za wiarygodne oraz biorąc pod uwagę sytuację materialno-bytową skarżącego, na którą wpływ ma przede wszystkim fakt zaliczenia go do osób niepełnosprawnych, brak zatrudnienia, jak również uzyskiwanie dochodu wyłącznie w postaci zasiłku stałego oraz wysokość kosztów utrzymania, brak majątku czy oszczędności, a nadto obecny stan zdrowia, stwierdził, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika z wyboru, co stanowi przesłankę niezbędną do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W związku z dokonaną oceną sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawcy, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.