III SA/Gd 324/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska po rozpoznaniu w dniu 2 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 5 marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia poświadczenia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków skargi.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga spółki A. Sp. z o.o. w N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 5 marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia poświadczenia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych. Skarga została podpisana przez radcę prawnego W. Z. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 30 kwietnia 2014 r. radca prawny W. Z. został wezwany do usunięcia w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi jej braków formalnych poprzez: złożenie pełnomocnictwa do działania w imieniu spółki oraz odpisu KRS. Równolegle strona została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi. Wezwanie o uzupełnienie braków doręczono na adres kancelarii w dniu 9 maja 2014 r. Wykonując wezwanie, w dniu 16 maja 2014 r. na adres Sądu nadesłano kopię uiszczenia wpisu sądowego, odpis KRS, kopię postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 11 lutego 2014 r. o ogłoszeniu upadłości spółki oraz potwierdzenie uiszczenia opłaty za pełnomocnictwo. Pomimo wezwania, strona nie złożyła pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu spółki przed sądami administracyjnymi, w wyznaczonym dla dokonania tej czynności terminie tj. do dnia 16 maja 2014 r. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 22 maja 2014 r. odrzucił skargę spółki na podstawie art. 58 §1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U 2012, poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Wnioskiem z dnia 3 czerwca 2014 r. W. Z. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o przywrócenie terminu do złożenia pełnomocnictwa do działania w sprawie. Pełnomocnik wskazał, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu. Pismem nadanym w dniu 16 maja 2014 r. wskazane przez Sąd braki miały zostać uzupełnione. W wyniku omyłki pracownicy kancelarii, D. S., do korespondencji nie załączono jednakże pełnomocnictwa, o czym pełnomocnik dowiedział się w dniu 28 maja 2014 r. podczas wglądu w akta sprawy. Wyjaśniając zaistniała sytuację D. S. przyznała się pracodawcy, że z uwagi na swoją trudną sytuację osobistą (samotna matka wychowująca 11-letnie dziecko), przechodziła w pierwszej połowie maja kryzys psychofizyczny, któremu przeciwdziałała terapią farmakologiczną, prowadzoną jednak bez zwolnienia lekarskiego. Jej skutkiem ubocznym było między innymi osłabienie koncentracji i ogólnej wydolności w pracy. Pełnomocnik podkreślił, że pracownica we wskazanym okresie wykonywała swoje codzienne obowiązki na pozór normalnie. Ponieważ nie poinformowała pracodawcy o swoich problemach zdrowotnych, nie była przesunięta na czas niedyspozycji do wykonywania mniej wymagających zadań, ani też nie podlegała żadnemu szczególnemu nadzorowi podczas pracy, co w stwierdzonych okolicznościach sprawy byłoby zasadne. Do wniosku załączono pełnomocnictwo do reprezentowania spółki, oświadczenie D. S. o wyłącznej winie w skierowaniu do sądu niekompletnej korespondencji z powodu przejściowej niedyspozycji psychofizycznej oraz zaświadczenie lekarskie z dnia 29 maja 2014 r., w którym wskazano, że D. S. w okresie od 5 do 20 maja 2014 r. cierpiała na migrenowe bóle głowy i przyjmowała silne leki przeciwbólowe, które mogły wpłynąć na obniżenie koncentracji i ogólną wydolność w pracy. W dniu 24 czerwca 2014 r. do Sądu wpłynęło dodatkowe pismo pełnomocnika uzupełniające braki wniosku o przywrócenie terminu, stosownie do wezwania Sądu z dnia 10 czerwca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Postępowanie przed sądami administracyjnymi regulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012r., poz.270 ) zwanej dalej P.p.s.a. Dokonywanie czynności przez stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym ograniczone jest w przeważającej części terminami procesowymi. Mają one służyć m.in. zdyscyplinowaniu, zdynamizowaniu postępowania, jak również potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie i stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Uchybienie terminu wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej, prowadząc do bezskuteczności podjętej czynności, o czym stanowi art. 85 P.p.s.a. Od negatywnych skutków uchybienia terminowi strona może bronić się wyłącznie poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Na podstawie dyspozycji przepisu art. 86 § 1 P.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Z przytoczonego przepisu wynika, że sąd postanawia o przywróceniu terminu, jeżeli strona wykaże, że w okresie, w którym powinna dokonać czynności w postępowaniu sądowym, nie dokonała jej bez swojej winy. Przesłanki przywrócenia terminu, wynikające z art. 87 ustawy to: uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy, wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do wniesienia takiego wniosku i dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin. Przywrócenie terminu uwarunkowane jest wystąpieniem łącznie wymienionych przesłanek. Podkreślić należy, iż brak winy w uchybieniu terminowi można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. W orzecznictwie sądowym podnosi się, że jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W razie, gdy ustalone przez sąd okoliczności uchybienia terminu świadczą o zachowaniu się strony noszącym znamiona winy – w jakiejkolwiek jej postaci, a zatem także winy polegającej na niedbalstwie, sąd nie może dokonać przywrócenia uchybionego terminu. Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. W przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez radcę prawnego, warunkiem przywrócenia terminu przez sąd, jest brak winy pełnomocnika w uchybieniu terminu, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. W tego rodzaju sprawach kryterium braku winy w uchybieniu terminu powinno być oceniane z uwzględnieniem podwyższonego miernika staranności wymaganego przy dokonywaniu czynności przez profesjonalnego pełnomocnika, i to niezależnie od tego, czy pełnomocnik miał dokonać danej czynności samodzielnie, czy też wykonanie jej powierzył osobom trzecim, nieposiadającym waloru profesjonalizmu. Kryterium należytej staranności jest podwyższone, ponieważ adwokat czy radca prawny posiadają stosowne przygotowanie i znajomość procedur sądowoadministracyjnych zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy. Oznacza to, że dla przyjęcia winy pełnomocnika wystarczy nawet lekkie niedbalstwo. Jeżeli czynności uchybiono na skutek błędu przydzielonego do określonych zadań pracownika kancelarii, zadaniem pełnomocnika jest zaś uprawdopodobnienie, że błąd nie wynikał z zaniedbania osoby, której powierzył wykonanie czynności oraz zaistniał na skutek nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było przewidzieć i skutecznie im przeciwdziałać. W ramach kryterium dochowania należytej staranności przez pełnomocnika mieści się bowiem niewątpliwie prawidłowe zorganizowanie pracy prowadzonej kancelarii i kontrola sposobu wykonania powierzonej czynności. W przedmiotowej sprawie pełnomocnik wskazuje, że wysłanie do Sądu niepełnej korespondencji wynikało z błędu pracownicy kancelarii D. S. W uzasadnieniu wniosku podniesiono jednocześnie, że D.S., a w konsekwencji pełnomocnikowi, nie można przypisać winy w uchybieniu terminu, ponieważ błąd wynikał z niedyspozycji psychofizycznej D. S., o której nie poinformowała pracodawcy. W ocenie Sądu treść wniosku o przywrócenie terminu oraz dołączone do niego dokumenty, tj. oświadczenie D. S. oraz zaświadczenie lekarskie z dnia 29 maja 2014 r., nie uprawdopodabniają jednak, aby w dniu 16 maja 2014 r. zaistniały nadzwyczajne okoliczności dotyczące pracownicy kancelarii, w tym stanu jej zdrowia. Z przedłożonych dokumentów wynika, że w okresie od 5 do 20 maja 2014 r. D. S. źle się czuła fizycznie i psychicznie, w związku z czym przyjmowała leki przeciwbólowe, które mogły obniżyć jej koncentrację w pracy. Niedyspozycja pracownicy nie miała jednak charakteru nagłej i niespodziewanej lub poważnej choroby. Jak wskazano niedyspozycja ta miała charakter przejściowy, wynikała z typowych problemów osobistych i w ocenie pracownicy nie powodowała konieczności odesłania jej na zwolnienie lekarskie (por. postanowienie NSA z dnia 8 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OZ 755/14 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Mając na uwadze powyższe, błędne wykonanie przez pracownicę powierzonej przez pełnomocnika czynności należy ocenić jako zaniedbanie. Z przełożonych dokumentów nie wynika bowiem, aby zastałą sytuacja można było kwalifikować jako wynik wystąpienia przeszkody, której nie można było przeciwdziałać i usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jednocześnie, jak wskazano wyżej, odpowiedzialny przed stroną za prowadzenie sprawy pełnomocnik ma obowiązek kontrolować sposób wykonania czynności powierzonych pracownikom. W ocenie Sądu, pełnomocnik wiedząc, że przy dokonaniu pierwszej czynności procesowej nie dołączył pełnomocnictwa w sprawie - do czego był zobowiązany na podstawie art. 37 § 1 p.p.s.a. - oraz, że brak pełnomocnictwa spowoduje odrzucenie skargi, dla dochowania należytej staranności, niezależnie od stanu zdrowia pracownicy, powinien wcześniej skontrolować prawidłowość wykonania powierzonej jej czynności. Tym bardziej, że z pisma przewodniego kancelarii z dnia 15 maja 2014 r. wynika (dowód, k. 17 akt sądowych), że błąd pracownicy nie polegał jedynie na omyłkowym niewłożeniu pełnomocnictwa do koperty, ale na nieprzygotowaniu jego odpisu. We wskazanym piśmie wskazuje się bowiem jedynie, że w odpowiedzi na wezwanie Sądu, złożony zostaje odpis KRS, odpis postanowienia sądu o ogłoszeniu upadłości oraz dowód uiszczenia wpisu sądowego. Wobec powyższego Sąd uznał, że pełnomocnik spółki nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 5 marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia poświadczenia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych i odmówił przywrócenia terminu do złożenia pełnomocnictwa. Z tych względów, na podstawie art. 86 § 1 ustawy p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.