III SA/Gd 303/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Asesor WSA Maja Pietrasik (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni z dnia 11 kwietnia 2025 r. nr 9011-2025-000161 w przedmiocie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kwidzynie z dnia 24 stycznia 2025 r. nr 0208-2025-000549, 2. zasądza od Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni na rzecz skarżącej J. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Decyzją z dnia 14 czerwca 2024 r. (nr 0208-2024-002465) Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Kwidzynie, po rozpatrzeniu wniosku J. S. (dalej również jako "strona", "wnioskodawczyni", "skarżąca", "rolniczka") w przedmiocie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2023 r. odmówił przyznania płatności do działek zadeklarowanych w Wariancie 4.5. Półnaturalne łąki świeże i nałożył na wnioskodawczynię sankcję w wysokości 8 383,20 zł oraz ustalił obszar gruntów objętych zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym obejmującym powierzchnię: - 5,80 ha dla zobowiązania podjętego w dniu 15 marca 2020 r. Wariant 4.5. Półnaturalne łąki świeże oraz - 5,59 ha dla zobowiązania podjętego w dniu 15 marca 2020 r. Wariant 5.5. Półnaturalne łąki świeże. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach Wariantu: 4.5 Półnaturalne łąki świeże wynosiła 11,40 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona w ramach Wariantu: 4.5 Półnaturalne łąki świeże wynosi 5,80 ha. Stwierdzono więc, że powierzchnia uprawniona do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach Wariantu: 4.5 Półnaturalne łąki świeże jest większa niż powierzchnia zobowiązania ustalona na podstawie wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej. Doszło zatem w ocenie organu do przedeklarowania powierzchni w rozmiarze, którego skutkiem stała się konieczność odmowy płatności do wariantu oraz nałożenie sankcji. Wskazano, że przedeklarowanie równało się powierzchni działki rolnej P, tj., obszarowi 5, 60 ha, położonego na działce ewidencyjnej nr [...]. W wyniku wniesionego przez J. S. odwołania, decyzją z dnia 3 grudnia 2024 r. (nr 9011-2024-000503) Dyrektor Pomorskiego Oddziału ARiMR uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu zwrócono uwagę, że J. S. wystąpiła w dniu 10.05.2023 r. z wnioskiem o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2023 w ramach wariantu 4.5 Półnaturalne łąki świeże do działek rolnych oznaczonych A, C, L, M, Q, P o łącznej powierzchni 11,40 ha. W dniu 12.06.2023 r. strona złożyła zmianę do wniosku bez wpływu na obszar zadeklarowany do płatności. Wskazano jako istotne i wymagające wyjaśnienia, że następnie w dniu 21.05.2024 r. J. S. złożyła zmianę do wniosku, deklarując do płatności: - działki rolne A, C, L, M, Q o łącznej powierzchni 5,80 ha w wariacie 4.5 Półnaturalne łąki świeże (na obszarach Natura 2000) oraz - działkę rolną P o powierzchni 5,60 ha w wariancie 5.5 Półnaturalne łąki świeże (poza obszarami Natura 2000). W ramach dokumentów uzupełniających strona złożyła przez aplikację eWniosekPlus oświadczenie eksperta przyrodniczego, oświadczenie doradcy rolnośrodowiskowego oraz oświadczenie własne, a także rejestr działalności rolnośrodowiskowej. Jak wynika z akt sprawy wyjaśniając korektę wniosku strona oświadczyła, że dokonała omyłkowej deklaracji pakietu w ramach płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej to jest zobowiązania kontynuacyjnego, gdzie korekta dotyczy wskazania prawidłowego pakietu 5.5 Półnaturalne łąki świeże na działce [...] (działka P), pierwotnie we wniosku złożonym w ramach kampanii błędnie na tej działce zadeklarowano bowiem pakiet 4.5 Półnaturalne łąki świeże, a nie pakiet 5.5 Półnaturalne łąki świeże. Wskazała, że taka sytuacja wystąpiła tylko w jednym roku, a zobowiązanie podjęte w 2020 r. w ramach tego pakietu, strona realizuje i kontynuuje zgodnie z podjętym zobowiązaniem, dokumentacją przyrodniczą, planem rolnośrodowiskowym, zalecaniami doradcy rolnego i eksperta przyrodniczego. W złożonych równolegle oświadczeniach doradca rolnośrodowiskowy i ekspert przyrodniczy potwierdzili, że strona omyłkowo zadeklarowała dla półnaturalnych łąk świeżych na działce [...] pakiet 4.5, gdzie prawidłowo należało wpisać 5.5, ponieważ taki wariant strona też realizuje zgodnie z zaleceniami i zobowiązaniem, co potwierdza dokumentacja oraz wystąpiono o uwzględnienie korekty, ponieważ błąd był niezmierzony i wynikał z oczywistej pomyłki. Rolniczka wyjaśniła, że wniosek został przygotowany i złożony przez licencjonowanego doradcę rolno-środowiskowego, R. W., która popełniła rzeczoną omyłkę. Po zauważeniu błędu, strona niezwłocznie podjęła działania naprawcze, składając stosowne wyjaśnienia oraz korektę wniosku w dniu 21.05.2024 r. Odnosząc się do powyższego organ potwierdził, że we wniosku o przyznanie płatności na 2020 rok rolniczka zobowiązała się do realizacji zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego w ramach wariantu: - 4.5 Półnaturalne łąki świeże na powierzchni 5,80 ha - 5.5 Półnaturalne łąki świeże na powierzchni 5,59 ha (na działce [...]). Wskazał, że mając obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, rozważył zatem, czy w zaistniałej sytuacji można uznać deklarację strony o realizacji na działce rolnej P wariantu 4.5 Półnaturalne łąki świeże, zamiast wariantu 5.5 Półnaturalne łąki świeże, jako błąd oczywisty, o co w istocie wnosi strona w piśmie odwoławczym. W tym miejscu wskazano na możliwość skorygowania zawartego w deklaracji błędu w każdym czasie o ile stanowi on "błąd oczywisty" w rozumieniu art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności. Powołując się na orzecznictwo wskazano m.in., że w tej sprawie do wniosków z dnia 10.05.2023 r. oraz 12.06.2023 r., w których strona zgłaszała wszystkie działki do płatności w wariancie 4.5. dołączano jedynie załączniki graficzne, nie załączając innych dokumentów, zatem nie można stwierdzić, aby załączniki składane do spraw przyznania płatności bezpośrednich oraz ONW wskazywały na rozbieżności. Brak było zatem możliwość stwierdzenia rozbieżności pomiędzy załącznikami a wnioskiem. Zaznaczono, że dopiero w dniu 21.05.2024 r. (poza terminami na złożenie wniosku o płatność) strona złożyła zmianę do wniosku, w której zmieniła deklarację na jednej z działek rolnych z wariantu 4.5 na 5.5, a następnie w dniu 11.06.2024 r. przesłała rejestr działalności rolnośrodowiskowej lub działalności ekologicznej lub zabiegów agrotechnicznych (PROW 2014-2020 oraz WPR PS), w którym wskazała realizację wariantów 4.5 i 5.5, w tym realizację wariantu 5.5 na działce rolnej P. Zaznaczono, że dla pełnego obrazu sprawy należy wskazać, że w dniu 16.10.2023 r. przeprowadzono w gospodarstwie strony kontrolę na miejscu, w ramach i zakresie płatności bezpośrednich. Kontrola ta wykazała nieprawidłowości, jednakże nie wystąpiły one na działkach zgłoszonych do przedmiotowej płatności. Odnośnie działki rolnej P nie stwierdzono, żadnej nieprawidłowości. Po rozważeniu całości materiału dowodowego organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie wnioski strony z dnia 10.05.2023 r. oraz 21.05.2024 r. nie zawierały żadnej oczywistej niespójności, która bez konfrontacji z innymi dokumentami pozwoliłaby na powzięcie podejrzenia, co do zaistnienia błędu w deklaracji. Organ odwoławczy zważył jednak, że strona występowała o płatność w programie wieloletnim. Wraz z pierwszym wnioskiem o płatność za realizację programu w wariantach 4.5 i 5.5 strona złożyła stosowne dokumenty, tj. plan działalności rolnośrodowiskowej, oświadczenie eksperta przyrodniczego, doradcy rolnośrodowiskowego, dokumentację przyrodniczą siedliskową, informację zawierającą wymogi określone przez eksperta przyrodniczego w zakresie Pakietu 4. Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000 lub Pakietu 5. Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000. W ramach obu wariantów strona nie miała obowiązku dołączać tych dokumentów każdorazowo do składanego corocznie wniosku, niemniej ich treść i oświadczenia w nich zawarte są wiążące przez cały okres realizacji programu. Wynika z nich, że strona realizuje zobowiązania Wariant: 4.5 Półnaturalne łąki świeże podjęte na powierzchni 5,80 ha oraz Wariant: 5.5 Półnaturalne łąki świeże na powierzchnię 5,59 ha na określonych powierzchniach działek rolnych położonych na wyznaczonych działkach ewidencyjnych. Należałoby także wziąć pod uwagę, że stawki za realizację obu wariantów są tożsame, fakt położenia działek rolnych na terenach Natura 2000 lub poza tym obszarem jest weryfikowalny przez organ administracji i niezależny od woli strony, a realizacja w zasadzie tych samych działań na zadeklarowanych powierzchniach wyklucza chęć uzyskania nienależnych płatności, czy nienależnych korzyści. Racjonalnym zatem działaniem było złożenie wniosku o płatność potwierdzającym realizację podjętych zobowiązań w czwartym roku realizacji programu. Podkreślono także, że rolnik zgłosił zmianę do wniosku z własnej inicjatywy, przed wydaniem przez organ I instancji decyzji w sprawie, a dodatkowo kontrola na miejscu przeprowadzona w całym gospodarstwie strony nie wykazała nieprawidłowości na działkach rolnych zadeklarowanych w przedmiotowym działaniu. Końcowo podkreślono, że w niniejszej sprawie brak jest "oczywistości", o której mowa w orzecznictwie dotyczącym błędu oczywistego, która pozwalałby na natychmiastowe stwierdzenie wystąpienia omyłki, dopiero bowiem porównanie deklaracji z planem rolnośrodowiskowym, składanymi wcześniej deklaracjami oraz bazami danych mogło nasunąć wątpliwości co do rzeczywistego zakresu żądania strony. Z tego względu przy ponownym rozpoznaniu sprawy należałoby zatem poddać szczegółowej ocenie możliwość uznania deklaracji błędnego wariantu za błąd oczywisty, nie tracąc przy tym z pola widzenia zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony. W decyzją z dnia 24 stycznia 2025 r. (nr 0208-2025-000549) Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Kwidzynie zawarł po ponownym rozpoznaniu sprawy następujące rozstrzygnięcia: 1/ umorzył postępowanie w części dotyczącej powierzchni wycofanej 2/ przyznał płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną za rok 2023 r. wyłącznie dla Wariantu 4.5. Półnaturalne łąki świeże 3/ ustalił obszaru gruntów objętych zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym obejmującym powierzchnię: -5,80 ha dla zobowiązania podjętego w dniu 15 marca 2020 r. Wariant 4.5. Półnaturalne łąki świeże oraz -5,59 ha dla zobowiązania podjętego w dniu 15 marca 2020 r. Wariant 5.5. Półnaturalne łąki świeże. W zakresie dotyczącym nakazanego przez organ II instancji rozważenia możliwości wystąpienia błędu oczywistego ograniczono się do wskazania, że "organ uznał, że nie można uznać wnioskowania o nową płatność poza terminem składania wniosków za błąd oczywisty." Organ I instancji uznał więc, że poprzez dokonanie korekty wniosku w dniu 21 maja 2025 r. polegającej na tym, że w odniesieniu do działki P (5.60 ha) dokonano wycofania omyłkowo zaznaczonego Wariantu 4.5. Półnaturalne łąki świeże oraz wpisania faktycznie realizowanego w tej części Wariantu 5.5. Półnaturalne łąki świeże, nie stanowiło to korekty wniosku, ale było złożeniem nowego wniosku o nową płatność w zakresie płatności rolnośrodowiskowej w Wariancie 5.5. Od powyższej decyzji J. S. wniosła odwołanie. Zarzuciła organowi I instancji brak konsekwencji w uznaniu omyłki pisarskiej oraz ignorowanie dowodów, gdyż decyzja błędnie kwalifikuje korektę jej wniosku jako zamierzoną zmianę. Jednocześnie organ w jednym przypadku uznał omyłkę pisarską (wariant 4.5), podczas gdy w odniesieniu do wariantu 5.5 odmówił jej uwzględnienia, mimo że obie te kwestie w ramach korekty dotyczyły tego samego zobowiązania i miały identyczny charakter. Brak konsekwencji w podejściu organu prowadzi do naruszenia zasady równego traktowania (art. 7 k.p.a.) oraz proporcjonalności (art. 8 k.p.a.). J. S. wyjaśniła, że w obu przypadkach korekta dotyczyła błędu w oznaczeniu pakietu, a działki były użytkowane zgodnie z programem, wobec tego organ nie miał podstaw do różnicowania tych sytuacji. W rzeczywistości korekta dotyczyła oczywistej omyłki pisarskiej, ponieważ zadeklarowane działki były zgłoszone zgodnie z programem w poprzednich latach realizacji zobowiązania. Było to zobowiązanie kontynuacyjne, a wszelkie zmiany wynikały wyłącznie z konieczności poprawy błędnie oznaczonego pakietu (4.5 zamiast 5.5). Strona zarzuciła, że organ nie przeprowadził żadnej analizy dotyczącej zgodności jej zgłoszenia z warunkami kontynuacji zobowiązania, mimo że takie były wskazania organu odwoławczego, nie uwzględnił również oświadczeń złożonych przez doradcę i eksperta przyrodniczego, które potwierdzały, że korekta dotyczyła wyłącznie oczywistej omyłki pisarskiej i była zgodna z rzeczywistym użytkowaniem gruntów oraz jej oświadczenia, potwierdzającego, że błąd wynikał z niezamierzonej pomyłki, a zobowiązanie do realizacji pakietu 5.5 było nieprzerwanie kontynuowane od 2020 roku. Decyzją z dnia 11 kwietnia 2025 r. (nr 9011-2025-000161) Dyrektor Pomorskiego Oddziału ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podkreślając, że zajęto w niej prawidłowe stanowisko co do braku "oczywistości" błędu jaki popełniono we wniosku o płatność. Organ odwoławczy wyjaśnił w tym zakresie, że choć istotnie organ I instancji nie rozwinął swojej oceny, co do charakteru błędu, to należy uznać za wystarczające, że odniósł się w treści decyzji do złożonych w roku 2024 r. przez rolniczkę dokumentów – to jest nie uznał ich za przesądzające o zaistnieniu błędu oczywistego. W zaskarżonej decyzji wskazano, że uchybienie organu I instancji zostaje zatem sanowane przez organ II instancji w tej decyzji, uwzględniając jako istotne dla organu odwoławczego, że J. S. wnosząc odwołanie, nie występowała o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, a organ odwoławczy podziela stanowisko o niemożności uznania błędu jako oczywistego. Odnosząc się szczegółowo do problematyki błędu oczywistego wskazano, że we wniosku o przyznanie płatności na 2020 rok strona zobowiązała się do realizacji zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego w ramach wariantu: 4.5 Półnaturalne łąki świeże na powierzchni 5,80 ha; 5.5 Półnaturalne łąki świeże na powierzchni 5,59 ha. Zaznaczono, że rolnik jest zobowiązany do przestrzegania wszystkich, w tym wspólnych dla wszystkich pakietów wymogów, realizując zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne od dnia 15 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (w niniejszej sprawie od dnia 15.03.2020 r.) Wnioski o przyznanie płatności składa się corocznie w terminie składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Odnosząc się do wyjaśnień strony, że wniosek wypełniał licencjonowany doradca należy stwierdzono, że niezależnie od tego, czy wniosek wypełniał producent rolny, czy też osoba przez niego upoważniona, to rolnik ponosi odpowiedzialność za treść złożonego wniosku. Wskazano, że strona marginalizuje błąd, co nie może być zaakceptowane prze organy ARiMR, bo miał on zasadnicze znaczenie dla sprawy. Odnosząc się do argumentu braku doświadczenia rolników przy wypełnianiu wniosku, uznano go za chybiony, skoro też strona posłużyła się pomocą - jak sama wskazała - licencjonowanego doradcy rolnośrodowiskowego, a zatem pomocą specjalisty. Odnosząc się do zarzutu, że zmiana zasad dopłat w 2023 roku wymagała od rolników dostosowania się do nowych regulacji, proces ten jest czasochłonny i skomplikowany, co zwiększało ryzyko wystąpienia błędów administracyjnych, wyjaśniono, że strona po raz kolejny wnioskowała o płatność, a procedura wypełniania wniosku w tym zakresie nie uległa zmianie w stosunku do roku 2022 i strona miała jedynie zaznaczyć – to jest wybrać (po raz czwarty z rzędu uwzględniając, że wnioskuj o tą płatność od 2020 r. ) właściwy wariant z rozwijanej listy we wniosku. Dodatkowo wskazano, że do wniosku o płatność na każdy rok dostępna jest szczegółowa instrukcja jego wypełniania, a biura powiatowe ARiMR służą pomocą techniczną. Wyjaśniono, że wbrew ocenie strony organ I instancji w żadnym zakresie nie zakwalifikował zapisów poczynionych we wnioskach z dnia 10.05.2023 r. oraz 12.06.2023 r. jako oczywistej omyłki pisarskiej (błędu oczywistego). Takiego stanowiska strony organ I instancji nie podzielił. Wskazano, że niewątpliwym jest, że przy wypełnianiu jakichkolwiek deklaracji możliwym jest popełnienie błędu. Należy jednak podkreślić, że to wnioskodawca odpowiada za treść swojej deklaracji, jest zobowiązany do jej szczegółowej weryfikacji przed wysłaniem jej przez aplikację eWniosekPlus. Zatem strona ponosi odpowiedzialność za swoje, w tym również błędne działania. Zaznaczono, że ustawodawca wskazał terminy składania wniosków, terminy dokonywania zmian oraz wyznaczył jedną kategorię błędów - "oczywistych", które można poprawić w każdym czasie. Wynika to właśnie z ich oczywistości, widocznej na pierwszy rzut oka, nie wymagającej szczegółowej analizy. Błąd oczywisty jest pojęciem szerszym od pojęcia omyłki pisarskiej, jest natomiast do niej zbliżony. Podkreślono, że to od oceny organu, a nie strony zależy zakwalifikowanie takiego błędu jako oczywistego. To, że strona kwalifikuje taki błąd jako oczywisty jest w jej subiektywnym odczuciu bezdyskusyjne, zwłaszcza gdy błąd zostaje odkryty, gdyż strona zakłada, że od samego początku zamierzała dokonać innego zapisu. Wbrew oczekiwaniom strony skarżącej organ nie musi podzielać takiego przekonania. Powołując się na art. 4 rozporządzenia nr 809/2014 organ przedstawił orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące wskazanego przepisu. W tym zakresie powołując się na wyrok NSA z dnia 15 października 2013 r. sygn. akt IIGSK 942/12 CBOSA wskazano: "O oczywistym błędzie można mówić wtedy, gdy - bez żadnych dodatkowych informacji od wnioskodawcy, bądź konfrontacji z innymi dokumentami - istnieje możliwość wykrycia niespójności (sprzeczności, przeoczeń) kolejnych pozycji wniosku. Jeżeli z porównania kolejnych części wniosku wynika występująca między nimi sprzeczność, która powoduje, że wniosek jest niespójny, to błąd jest oczywisty i może być poprawiony w każdym czasie. Sytuacja, w której błąd we wniosku niejako musi być wykryty z racji swej oczywistości, nie może powodować dyskwalifikacji wniosku i wywoływać dla rolnika konsekwencji związanych z próbą uzyskania nienależnych, zawyżonych dopłat". Jak wskazano w wyroku z dnia 10 września 2019 r., II SA/Bd 397/19 CBOSA; "wskazany przepis art. 4 rozporządzenia 809/2014 wskazuje, w oparciu o jakie materiały może być dokonana ocena "oczywistości" błędu. Są to wniosek o pomoc, wniosek o wsparcie, wniosek o płatność i dokumenty uzupełniające złożone przez beneficjenta. Oznacza to, że "oczywistość" błędu musi wynikać wprost z dokumentów przedłożonych przez stronę. Błąd oczywisty to błąd, który musi zostać wykryty na podstawie informacji zawartej w złożonym wniosku pomocowym, kiedy kontrola dotycząca spójności dokumentów i informacji przedstawionych przez rolnika wskazuje na wystąpienie takiego błędu. Stanowisko to jest powszechnie przyjmowane w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, gdzie wskazuje się, że termin "oczywisty" należy rozumieć jako niebudzący wątpliwości, bezsporny, pewny, przy czym należy podkreślić, że istotne jest, by oczywistość ta wynikała z samej treści dokumentu dotkniętego błędem". Odnosząc powyższe do okoliczności sprawy, wskazano, że strona składając swoje deklaracje w terminie ustawowym do składania wniosków (10.05.2023 r. oraz 12.06.2023 r.) nie przedłożyła wraz z nimi żadnych załączników. Strona zawarła w nich (dwukrotnie) żądanie przyznania płatności do oznaczonych literowo działek rolnych, położonych na poszczególnych działkach ewidencyjnych deklarując je do płatności w wariancie 4.5. W ocenie organu te wnioski (wniosek z maja 2023 i jego korekta z czerwca 2023 r.) nie zawierały żadnych nieścisłości, czy też braków ani żadnych niespójności, które pozwoliłaby na powzięcie podejrzenia co do zaistnienia błędu deklaracji. Zaznaczono więc, że nie można mówić o oczywistości błędu, skoro niespójność wynika dopiero po zestawianiu treści wniosku z treścią korekty złożonej 21.05.2024 r. oraz złożonymi w związku z tym oświadczeniami. Przyznano, że analiza wniosków złożonych w postępowaniu administracyjnym wraz z wnioskiem (korektą wniosku) z maja 2024 r. oraz złożonymi następnie dokumentami prowadzi do wniosku, że rozsądnym byłoby z punktu widzenia strony oraz uzasadnione ekonomicznie złożenie wniosków w dwóch wariantach 4.5 Półnaturalne łąki świeże oraz 5.5 Półnaturalne łąki świeże, w których wnioskodawczyni podjęła zobowiązanie wieloletnie i przyjęto zatem wyjaśnienia strony, że jej deklaracja była błędna, jednakże w tej sprawie należało w szczególności uwzględnić, że ten błąd nie jest błędem oczywistym w rozumieniu przepisów i orzecznictwa. Dokonując analizy decyzji organu I instancji, wskazano, że wynika z niej, że organ ponownie prowadząc postępowanie przyjął, że strona złożyła deklarację przyznania płatności do powierzchni 11,40 ha w wariancie 4.5 Półnaturalne łąki świeże w terminie ustawowym na składanie wniosków. Następnie - orientując się, że popełniła błąd - strona zmieniła deklarację na żądanie przyznania płatności do 5,80 ha w wariancie 4.5 Półnaturalne łąki świeże oraz 4,60 ha w wariancie 5.5. Półnaturalne łąki świeże. Nie uznano bowiem wystąpienia błędu oczywistego, niemniej żądanie strony zakomunikowane organowi uległo modyfikacji. Ponieważ strona nie została wcześniej poinformowana o żadnej nieprawidłowości i mogła dokonywać zmian oraz wycofań stąd uznano, że jej żądanie przyznania płatności w wariancie 4.5. Półnaturalne łąki świeże zmieniło się z wartości 11,40 ha na 5,80 ha (a zatem 5,60 ha dotyczące działki P, gdzie strona realizuje zobowiązanie w wariancie 5.5. Półnaturalne łąki świeże) zostało wycofane z płatności w tym wariancie. Skutkowało to umorzeniem postępowania do stosunku do powierzchni wycofanej w dniu 21.05.2024 r. w wariancie 4.5. Półnaturalne łąki świeże. Jednocześnie organ odwoławczy podzielił stanowisko, że w takiej sytuacji, gdy rolnik po raz pierwszy deklaruje w formularzu wniosku o przyznanie płatności nowy schemat pomocowy (po raz pierwszy wpisuje nowy wariant programu rolno-środowiskowo- klimatycznego, który nie był wskazany we wnioskach o przyznanie płatności), taką deklarację należy traktować jak złożenie nowego wniosku dla tego schematu pomocowego. Ponieważ termin złożenia wniosku oraz termin dokonania zmiany wniosku nie podlegają przywróceniu (art. 60 ust. 4 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027) wniosek złożony po ostatecznym terminie nie jest rozpatrywany. Odnosząc się zatem do zarzutów strony, podkreślono, że organ I instancji nie uznał "omyłki pisarskiej" w odniesieniu do żadnego z wariantów i był w swoim działaniu konsekwentny. Wyjaśniono, że okoliczność, że rolniczka składała wnioski w latach poprzednich nie oznacza, że organ przy przyjmowaniu wniosku za dany rok jest zobowiązany zgromadzić wszystkie poprzednie wnioski strony i uznać korektę wniosku. Organy nie ponoszą odpowiedzialności za stronę merytoryczną wniosku producenta rolnego. Wskazano, że obowiązki organów ARiMR wynikające z art. 7 k.p.a. są ograniczone treścią art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020. W przypadku postępowań z wniosków o przyznanie płatności, obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Wyjaśniono, że organ I instancji "nie uwzględnił" oświadczeń doradcy rolnego oraz eksperta przyrodniczego tylko w tym tylko znaczeniu, że nie uznał, by mogły one przesądzić o kwalifikacji błędu i przyznaniu płatności. Podkreślono, że oświadczenia te nie były składane z wnioskami zawierającymi błędne dane, zatem jako składane później, nie mogły stanowić o wystąpieniu wewnętrznej sprzeczności pomiędzy treścią dokumentu wniosku a dokumentami go uzupełaniającymi składanymi jednocześnie z wnioskiem, o których jest mowa w art. 4 rozporządzenia nr 809/2014. Wskazany przepis zawęża zaś wyraźnie w oparciu o jakie materiały można oceniać "oczywistość błędu". Zatem błąd powinien być co do zasady widoczny w treści wniosku pomocowego. Dalej wskazano, że okoliczność, że w gospodarstwie strony przeprowadzono kontrolę na miejscu (w ramach przyznania płatności bezpośrednich, nie rolno-środowiskowo-klimatycznych) jest istotna, gdyż gdyby stwierdzono różnicę co do powierzchni czy stanu utrzymania działek rolnych, jej wyniki mogłyby mieć wpływ na wysokość przyznanych w niniejszej sprawie płatności. Stwierdzone w gospodarstwie nieprawidłowość nie dotyczyły jednak działek zgłoszonych do programu rolno-środowiskowo-klimatycznego. Organ odwoławczy w tym kontekście wyraził zatem pogląd, że to, iż kontrola nie wykazała nieprawidłowości, jest zawsze okolicznością korzystną dla rolnika i zapewne zdecyduje (o czym organ odwoławczy nie przesądza) o braku przeprowadzenia postępowania windykacyjnego w związku ze zobowiązaniem strony podjętym w roku 2020. Organ odwoławczy zauważył, że nawet gdyby kontrola na miejscu weryfikowała, czy działki spełniają warunki programu rolno-środowiskowo-klimatycznego, zasadnicza kwestia w niniejszej sprawie sprowadza się w ocenie organu II instancji do ustalenia, czy strona zadeklarowała działki do płatności w wariancie 5.5. w terminie ustawowym, jest to warunek wstępny i niezbędny dla uzyskania płatności w tym wariancie. Zaznaczono, że w rozpatrywanej sytuacji nie jest negowane, że strona działając z najwyższą starannością zapewne nie dokonałaby takiej deklaracji, jednakże organ odwoławczy nie podzielił argumentacji skarżącej, która winą za niedbałe wypełnienie wniosku próbuje obarczyć organ administracji, gdyż błędy i zaniechania wnioskodawcy nie mogą obciążać organu. Dodatkowym warunkiem uznania możliwości poprawienia oczywistego błędu zaś jest stwierdzenie działania beneficjenta w dobrej wierze, a za takie nie można uznać lekceważącego podejścia do wypełniania obowiązków beneficjenta przy składaniu wniosku i ewentualnym poprawianiu oczywistego błędu. Uwzględniając, że sądy wskazują na konieczność oceny systemu wypełniania wniosku i jego podatność na omyłkowe wpisanie innego wariantu niż zamierzony, wskazano, że działanie sytemu wyklucza aby błąd strony można było uznać za omyłkę pisarską. W tym zakresie wskazano, że zgodnie z metodyką wypełniania wniosku, po wyborze wnioskowania o płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne PROW 2014-2020 (płatności PRSK1420), po zaznaczeniu powierzchni działki rolnej, po wybraniu rośliny uprawnej uaktywni się pole [Wnioskowane płatności] gdzie należy wskazać m.in. płatność PRSK1420. Po wybraniu płatności PRSK1420 uaktywni się kolejne pole [Wariant PRŚK] gdzie należy wybrać wariant. Wyświetlają się wtedy możliwe do zaznaczenia warianty występujące w programie PRSK 2014-2020. Jak wskazano przy tym pogrubioną czcionką w instrukcji wypełniania wniosków (dostępnej na witrynie internetowej ARiMR) cz. 10_ Deklaracja płatności PRSK1420: "Uwaga! Przy wyborze deklaracji wariantu dla danej uprawy należy zweryfikować poprawność deklaracji z planem działalności rolnośrodowiskowej. Deklaracja musi być zgodna ze stanem faktycznym oraz z planem działalności rolnośrodowiskowej przygotowanym przez uprawnionego doradcę rolnośrodowiskowego. Brak zgodności deklaracji może wiązać się z niedochowaniem podjętego zobowiązania rolno-środowiskowo- klimatycznego, a tym samym ze zmniejszeniem lub odmową przyznania płatności i koniecznością zwrotu pobranych płatności." Zatem w ocenie organu wyjaśnienia producenta, że błędne zadeklarowanie 4.5 Półnaturalne łąki świeże zamiast 5.5 Półnaturalne łąki świeże, jest to w zasadzie błąd pisarski, (a zatem została pomylona tylko pierwsza cyfra), nie odpowiadają prawdzie, gdyż przy wypełnianiu wniosku należy wybrać poprzez zaznaczenie w wyświetlanej formatce konkretny wariant a następnie, zgodnie z ostrzeżeniem/pouczeniem, samodzielnie zweryfikować, czy występuje zgodność deklaracji z planem działalności rolno-środowiskowo-klimatycznej. Reasumując wskazano, że wskazanie konkretnych wariantów płatności PRSK 1420 jest niezbędne celem otrzymania płatności, a rolnik wysyłając wniosek poprzez stosowną aplikację bierze na siebie odpowiedzialność za złożoną deklarację. Przyznano, że w tej sprawie strona z własnej inicjatywy podjęła działania mające na celu wyjaśnienia treści swojego żądania, co nie oznacza jednak, że po jej wyjaśnieniu (a jak wskazano powyżej wniosek nie zawierał błędów) otrzyma płatności zgodnie z treścią skorygowanego żądania, skoro żądanie strony złożone w terminie ustawowym nie odpowiadało ostatecznemu żądaniu. Wskazano, że strona w nieuprawniony sposób łączy brak otrzymania płatności w wariancie 5.5 Półnaturalne łąki świeże ze stwierdzeniem przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Kwidzynie celowego działania strony wskazania wariantu 4.5 Półnaturalne łąki świeże na wszystkich działkach, celem otrzymania płatności w tym wariancie, podczas gdy z decyzji organu I instancji z dnia 24.01.2025 r. wynika, że przyjął on, że ostatecznie strona nie chciała osiągnąć innego celu i przyjął również do wyliczenia płatności powierzchnię, którą strona skutecznie zadeklarowała w tym 4.5 Półnaturalne łąki świeże. W zaskarżonej decyzji ustalono również, że strona dokonała ze swojej inicjatywy modyfikacji wniosku, zatem mogła chcieć wycofać działkę rolną P z deklaracji do wariantu 4.5. Półnaturalne łąki świeże i mogła również chcieć wskazać, że na działce rolnej P nadal realizuje wariant 5.5 Półnaturalne łąki świeże, jednakże zgłoszone w maju 2024 r. po raz pierwszy żądanie przyznania płatności w wariancie 5.5 Półnaturalne łąki świeże w ocenie organu odwoławczego prawidłowo nie zostało rozpatrzone. Stwierdzono, że jakkolwiek sformułowanie o "lekceważącym podejściu" wydaje się sformułowaniem o bardzo pejoratywnym wydźwięku, to jednak w istocie do tego sprowadzają się błędy spowodowane rutynowym charakterem wypełniania wniosków przez doradcę, podczas gdy z samej instrukcji wypełniania wniosków wynikał obowiązek sprawdzenia złożonej deklaracji z planem działalności rolnośrodowiskowej, zawarto tam również pouczenie o konsekwencjach braku takiej weryfikacji i staranności. Ponownie podkreślono, że zawarty we wniosku błąd nie był błędem oczywistym, ponieważ wniosek o płatność z maja 2023 r. i jego korekta z czerwca 2023 r. nie zawierały w ocenie organu odwoławczego żadnych dających się zauważyć sprzeczności. J. S. na opisaną wyżej decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału ARiMR wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. W skardze podniesiono zarzuty sformułowane w punktach w sposób następujący: 1/ naruszenie art. 7, 8, 75, 77 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako "k.p.a.") - przez pominięcie istotnych dowodów złożonych przed wydaniem decyzji; 2/ zarzut, że pismo z 21 maja 2024 r. zawierało istotne wyjaśnienia i świadczyło o rzeczywistym zamiarze strony, złożone w trakcie postępowania - organ dysponował czasem na ich rozpoznanie (przedłużenie postępowania do 30.04 i 15.06); 3/ naruszenie art. 75 § 1 i art. 80 k.p.a. ponieważ organy nie przeanalizowały rzetelnie tego dowodu; 4/ naruszenie art. 8 k.p.a. ponieważ ignorowanie istotnego dowodu narusza zasadę zaufania obywatela do organów; 5/ zarzut pominięcia przez organ II instancji wykonania zaleceń z pierwszej decyzji tego samego organu, co podważa spójność postępowania; 6/ zarzut zmiany stanowiska organu bez uzasadnienia, co narusza zasadę przewidywalności administracji; 7/ zarzut, że ARiMR w innych przypadkach dopuszcza korekty po terminie, co dowodzi nierównego traktowania wraz ze wskazaniem przez skarżącą, że praktyka ARiMR dopuszczająca korekty w innych latach powinna zostać zastosowana także w tej sprawie; 8/ zarzut braku zmiany decyzji, gdy w świetle całości dowodów decyzja powinna być zmieniona; 9/ zarzut naruszenia art. 8 § 1 k.p.a. ponieważ w ocenie strony zaskarżona decyzja zawiera emocjonalny ton i odnosi się do skargi na pracownika, co nie powinno mieć wpływu na rozpoznanie sprawy, wraz ze wskazaniem przez skarżącą, że w jej ocenie decyzja nie cechuje się profesjonalizmem i obiektywizmem, a zamiast oceny faktów, organ broni swojego stanowiska, co osłabia zaufanie do jego bezstronności; 10/ zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. ponieważ organ II instancji nie odniósł się rzeczywiście do drugiego odwołania - w przeważającej części odnosił się do treści pierwszego, a zatem w ocenie strony nie wywiązał się z obowiązku pełnego rozpoznania zarzutów zawartych w odwołaniu; 11/ zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ w ocenie strony zaskarżona decyzja jest wewnętrznie sprzeczna – z jednej strony wskazano w niej, że wniosek przeszedł kontrolę formalną i nie zawierał oczywistych błędów, a mimo to oparto decyzję na rzekomej oczywistej pomyłce; 12/ naruszenie art. 75, 77 i 80 k.p.a. ponieważ oświadczenia rolnika i doradców złożone w toku postępowania zostały odrzucone bez merytorycznej analizy, pomimo że były złożone przed wydaniem decyzji; 13/ zarzut, że organ opisując sposób składania wniosku, pomija fakt, że system eWniosekPlus nie ostrzega rolnika o zmianie wariantu działania z poprzedniego roku, co zwiększa ryzyko pomyłki wraz ze wskazaniem przez skarżącą, że odpowiedzialność za skutki technicznej usterki nie powinna spadać tylko na stronę; 14/ zarzut naruszenia art. 7, 8 i 77 k.p.a. ponieważ rok 2023 był pierwszym rokiem obowiązywania nowej WPR i wiązał się z licznymi problemami techniczno-organizacyjnymi, gdzie pomimo, że organ dwukrotnie wydłużył termin wydania decyzji (do 30.04 i 15.06), to nie uwzględnił dowodów złożonych w tym czasie, co jest przykładem nierównego traktowania stron. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, że zawarty we wniosku błąd nie nosi cech i znamion błędu oczywistego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) określonego przejawu działalności administracji publicznej. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze wskazane wyżej kryteria, Sąd stwierdził, że skarga podlega uwzględnieniu, jednak nie z wszystkich powodów w niej wskazanych. W ocenie Sądu, jak zostanie wykazane poniżej, w postępowaniu dotyczącym przyznania płatności istotnie doszło do naruszeń proceduralnych, które miały wpływ na wynik tej sprawy, to jest zastosowanie przepisów prawa materialnego i w konsekwencji sposób rozpatrzenia wniosku skarżącej o płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na 2023 r., związaną z realizowanym zobowiązaniem wieloletnim. Skarżąca przedmiotem kontroli Sądu uczyniła decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 11 kwietnia 2025 r. (nr 9011-2025-000161), utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Kwidzynie z dnia 24 stycznia 2025 r. (nr 0208-2025-000549), gdzie rozstrzygnięcia organu obejmowały: 1/ umorzenie postępowania w części dotyczącej powierzchni wycofanej 2/ przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej za rok 2023 r. wyłącznie dla Wariantu 4.5. półnaturalne łąki świeże 3/ ustalenie obszaru gruntów objętych zobowiązaniem rolno-środowiskowo - klimatycznym obejmującym powierzchnię: 5,80 ha dla zobowiązania podjętego w dniu 15 marca 2020 r. Wariant 4.5. Półnaturalne łąki świeże oraz 5,59 ha dla zobowiązania podjętego w dniu 15 marca 2020 r. Wariant 5.5. Półnaturalne łąki świeże. W sprawie nie jest kwestionowane, że skarżąca podjęła w dniu 15 marca 2020 r. wieloletnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, deklarując, że na posiadanych działkach będzie realizować półnaturalne łąki świeże, gdzie jedynie z uwagi na fakt położenia poszczególnych działek rolnych, to jest w obrębie terenów Natura 2000 lub poza obszarem Natura 2000, zaistniała konieczność zadeklarowania realizacji półnaturalnych łąk świeżych w 2 wariantach, to jest w Wariancie 4.5. Półnaturalne łąki świeże i w Wariancie 5.5. Półnaturalne łąki świeże. Nie jest również kwestionowane, że skarżąca realizuje te zobowiązania, gdzie też przeprowadzona już po złożeniu wniosku o płatność za 2023 r. kontrola nie wykazała nieprawidłowości. W zaskarżonej decyzji wskazano także, że nie ma wątpliwości, że wypełniający wniosek w mieniu skarżącej doradca popełnił błąd, to jest pomimo realizowania dla działki nr [...] oznaczonej jako działka rolna P zobowiązania w Wariancie 5.5. Półnaturalne łąki świeże, zaznaczył we wniosku, ze na tym obszarze realizowany jest Wariant 4.5. Półnaturalne łąki świeże. W złożonym wniosku zadeklarowano bowiem do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej Wariant. 4.5 Łąki półnaturalne świeże dla wszystkich działek rolnych objętych zobowiązaniem z 2020 r. to jest działki A, C, L. M, Q (5, 80 ha) oraz P (5,60 ha) pomimo, że działka P powinna być oznaczona jako wariant. 5.5. Półnaturalne łąki świeże, a nie Wariant 4.5. Półnaturalne łąki świeże. Skarżąca stoi na stanowisku, że w postępowaniu dokonano błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i podkreśla, że sposób złożenia wniosku oraz dostarczone przez stronę dowody potwierdzają, jaki był rzeczywisty zamiar strony, gdzie omyłkowo zaznaczono Wariant 4.5. Półnaturalne łąki świeże, dla działki P gdzie realizowany jest Wariant 5.5 Półnaturalne łąki świeże. W ocenie skarżącej w okolicznościach tej sprawy należało dopuścić możliwość skutecznego dokonania korekty wniosku. Na etapie rozpoznawanych decyzji organy oceniły jednak, że opisanego błędu nie można uznać za błąd oczywisty, zaznaczając, że korektę wniosku można było wobec tego złożyć zasadniczo jedynie w podstawowym terminie wyznaczonym na złożenie wniosku, to jest do dnia 30 czerwca 2023 r., ewentualnie do dnia 25 lipca 2023 r. W tym zakresie organ I instancji, pomimo zobowiązania go przez organ II instancji do wieloaspektowego rozważania, czy błąd miał charakter błędu oczywistego ograniczył się w uzasadnieniu podjętych rozstrzygnięć do wskazania, że "odnośnie do punktu 4 skargi mówiącego o nieuzasadnionej odmowie uznania korekty jako błędu oczywistego organ uznał, że nie można uznać wnioskowania o nową płatność poza terminem składania wniosków za błąd oczywisty." Organ I instancji uznał więc, że poprzez dokonanie korekty wniosku w dniu 21 maja 2024 r. polegającej na tym, że w odniesieniu do działki P (5.60 ha) dokonano wycofania omyłkowo zaznaczonego Wariantu 4.5. Półnaturalne łąki świeże oraz wpisania faktycznie realizowanego w tej części Wariantu 5.5. Półnaturalne łąki świeże, nie stanowiło to korekty wniosku, ale było złożeniem nowego wniosku o nową płatność w zakresie płatności rolnośrodowiskowej w Wariancie 5.5. Przyjęcie wskazanej koncepcji przez organ I instancji przełożyło się zatem na to, że rozpoznając wniosek za 2023 r. organ nie orzekł ani o przyznaniu, ani o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej do gruntów, na których strona realizuje zobowiązanie w Wariancie 5.5. Półnaturalne łąki świeże, umorzył postępowanie w części dotyczącej gruntów zadeklarowanych ostatecznie przez stronę w tym wariancie, uznając je za wycofane z wniosku za 2023 r. oraz wskazał, że wyjaśnienia, co do błędnej deklaracji pakietu uznał za podstawę do odstąpienia od sankcjonowania przedeklarowania powierzchni w ramach Wariantu 4.5. Półnaturalne łąki świeże i przyznał płatność tylko do powierzchni, w stosunku do której już w pierwotnej wersji wniosku strona prawidłowo zadeklarowała Wariant 4.5. Półnaturalne łąki świeże. Organ II instancji zgodził się z twierdzeniami odwołania tylko w tym zakresie, w jakim wskazał, że istotnie organ I instancji nie rozwinął swojej oceny, co do charakteru błędu. Uznał jednak za wystarczające, że organ I instancji miał odnieść się w treści decyzji do złożonych w roku 2024 przez rolniczkę dokumentów – to jest nie uznał ich za przesądzające o zaistnieniu błędu oczywistego. W zaskarżonej decyzji wskazano, że uchybienie organu I instancji to zostaje zatem sanowane przez organ II instancji w tej decyzji, uwzględniając jako istotne dla organu odwoławczego, że J. S. wnosząc odwołanie nie wystąpiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, a organ odwoławczy podziela stanowisko o niemożności uznania błędu jako oczywistego. Przedstawiając argumentację dlaczego zaistniały błąd nie jest błędem oczywistym organ odwoławczy powołał się na orzecznictwo i wskazał, że o tym czy błąd jest oczywisty nie decyduje subiektywne przekonanie strony, ale oceny tej dokonuje organ. Wskazał w szczególności, że błąd oczywisty to tylko taki, który można zidentyfikować w oparciu o samą treść wniosku i dokumenty uzupełniające do wniosku, to jest kiedy z porównania kolejnych części wniosku wynika występująca pomiędzy nimi sprzeczność, która powoduje niespójność wniosku i która daje się zauważyć już na podstawie wniosku pomocowego. Takich niespójności w ocenie organu odwoławczego we wniosku nie było. Organ ocenił, że we wniosku tym strona po prostu zawarła bowiem żądanie przyznania płatności rolnośrodowiskowej do oznaczonych literowo działek rolnych położonych na poszczególnych działkach ewidencyjnych, deklarując je do płatności w Wariancie 4.5. Półnaturalne łąki świeże. Tym samym, w ocenie organu, we wniosku nie można było dostrzec żadnych nieścisłości, sugerujących, że do części powierzchni dokonano wyboru złego wariantu (to jest Wariantu 4.5. Półnaturalne łąki świeże, zamiast Wariantu 5.5. Półnaturalne łąki świeże). Zdaniem organu, treść wniosku nie pozwalała na zaobserwowanie żadnej niespójności, która by pozwoliła na powzięcie podejrzenia, co do tego, że wniosek zawiera jakiś błąd. Wskazano, że rolnik musi wypełniać wniosek starannie, błędy doradców, którymi się posługuje obciążają wnioskodawcę. Uznano więc, że rolniczka nie dokonała korekty, ale pierwszy raz dopiero w maju 2024 r. zadeklarowała nowy wariant pomocowy 5.5. Półnaturalne łąki świeże. Podkreślono, że okoliczność, iż rolniczka składała wnioski w ramach wieloletniego zobowiązania i wcześniej prawidłowo deklarowała jakie grunty przynależą do Wariantu 4.5. Półnaturalne łąki świeże, a które do Wariantu 5.5 Półnaturalne łąki świeże, pozostaje bez znaczenia, ponieważ organ przyjmując wniosek za dany rok nie jest obowiązany zgromadzić wszystkich poprzednich wniosków strony. Należało się bowiem skupić wyłącznie na treści wniosku, do którego też strona nie dołączyła żadnych załączników. Wskazano, że ciężar uwodnienia faktu, że błąd jest oczywisty spoczywa na wnioskodawcy, gdzie dowodami przesądzającymi o tym nie mogą być z ww. względów również później przestawione dokumenty dotyczące oświadczeń doradcy i eksperta przyrodniczego, które wskazywały, że doszło do błędu w deklaracji oraz że rolniczka istotnie realizuje zadeklarowane pakiety dotyczące półnaturalnych łąk świeżych według obu wariantów, ponieważ tereny, których dotyczą, leżą zarówno na obszarze Natura 2000, jak i poza tym obszarem. Organ podkreślił, że w tej sprawie okoliczność, że kontrola nie wykazała nieprawidłowości, jest zawsze okolicznością korzystaną dla rolnika, jednak nie uznał jej jako istotnej z punktu widzenia oczywistości błędu, a jedynie wyraził pogląd, że ta okoliczność zapewne zdecyduje (o czym organ odwoławczy nie mógł w tej sprawie przesądzić i co wskazał), że w stosunku do rolniczki prawdopodobnie nie dojdzie do przeprowadzenia postępowania windykacyjnego w związku z niezrealizowaniem wieloletniego zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego w 2020. Wskazano, że za niedbałe wypełnienie wniosku nie można obarczać organów administracji, gdzie warunkiem uznania błędu za oczywisty jest działanie w dobrej wierze. Za działanie w dobrej wierze należy zaś uznać zachowanie które nie nasuwa wątpliwości w aspekcie tego, czy błąd był spowodowany celowo lub wynikał z lekceważącego podejścia. Pokreślono, że przy wypełnianiu wniosków, obowiązuje instrukcja, gdzie ostrzega, że przy wyborze wariantu dla uprawy należy zweryfikować poprawność deklaracji z planem działalności rolnośrodowiskowej, ponieważ sprzeczność może mieć daleko idące negatywne skutki, w tym oznaczać niedochowanie zobowiązania, odmowę przyznania płatności i konieczność zwrotu płatności wcześniej otrzymanych. W tym zakresie wskazano, że wypełnianie wniosku polega więc na tym, że wybierając wariant w formatce należy zgodnie z tym pouczeniem kierować się jego treścią i wybrać właściwy wariant i potwierdzić jego zgodność z planem działalności rolnośrodowiskowej. Podkreślono, że błąd, który zaistniał, mógł oczywiście wynikać z rutynowego zaznaczenia wariantu 4.5. Półnaturalne łąki świeże na wszystkich działkach dotyczących upraw półnaturalnych łąk świeżych, ale nie może to zwalniać rolniczki z odpowiedzialności, ponieważ wnioski należy wypełniać starannie i je weryfikować. Okoliczność, że rolniczka sama zauważyła błąd i chciała dokonać jego korekty, również uznano za pozostającą bez znaczenia, skoro dokonała tego po terminie do złożenia wniosku, a zatem, w ocenie organu, złożyła w ten sposób nowy wniosek o wcześniej niezgłaszaną płatność 5.5 Półnaturalne łąki świeże. Mając zatem na uwadze przedstawioną wyżej treść stanowisk stron, istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do oceny, czy w okolicznościach tej sprawy błąd zawarty we wniosku o przyznanie wieloletniej płatności rolnośrodowiskowej, polegający na zadeklarowaniu działki rolnej P położonej na działce ewidencyjnej nr [...] do Wariantu 4.5. Półnaturalne łąki świeże, zamiast to realizowanego w ramach wieloletniego zobowiązania na tej działce Wariantu 5.5 Półnaturalne łąki świeże miał charakter oczywistego błędu. Dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy kluczowe jest dokonanie wykładni przepisu art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014 r., str. 69, z późn. zm. zwanego dalej "rozporządzeniem nr 809/2014"). Trzeba przy tym również pamiętać, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły ponadto przepisy ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2298), ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 261) oraz rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno - środowiskowo - klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 415 ze zm.) i rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 maja 2023 r. w sprawie określenia dłuższego terminu składania wniosków o przyznanie pomocy finansowej w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 oraz zgłaszania zmian do tych wniosków w 2023 r. (Dz. U. poz. 907). Zgodnie z art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. wnioski o przyznanie pomocy, wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i dokumenty uzupełniające złożone przez beneficjenta mogą zostać skorygowane i poprawione w dowolnym czasie po ich złożeniu w przypadku stwierdzenia oczywistych błędów uznanych przez właściwy organ na podstawie ogólnej oceny danego przypadku pod warunkiem, że beneficjent działał w dobrej wierze. Właściwy organ może uznać oczywiste błędy tylko w przypadku, gdy mogą one być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych w dokumentach, o których mowa w akapicie pierwszym. Niewątpliwie zatem prawodawca unijny wprowadzając do powołanego przepisu wyrażenie "w przypadku stwierdzenia oczywistych błędów" dokonał zróżnicowania braków, jakie mogą pojawić się przy wypełnianiu i składaniu wniosków o przyznanie płatności, na braki powstałe z powodu tzw. błędów oczywistych i przeciwstawne im - braki powstałe na skutek błędów nieoczywistych (merytorycznych). Dopuszczając przy tym korektę wniosku wraz z załącznikami w każdym czasie, a więc również poza terminem otwartym do składania wniosków o przyznanie płatności, jedynie w odniesieniu do błędów oczywistych, Zasada ta odnosi się również do dokonywania poprawek lub uzupełnień wniosku i dołączonych do wniosku załączników. Pojęcie - oczywistych błędów - jest pojęciem niedookreślonym, co wymaga każdorazowo dokonania oceny okoliczności towarzyszących złożeniu i rozpatrzeniu wniosku. W orzecznictwie przyjmuje się, że błędy oczywiste to takie, które są bezsporne, niezamierzone i nie ma wątpliwości co do ich charakteru, nie trzeba ich objaśniać, często drobne, choć istotne i są związane z techniką wypełniania wniosku (por. np. stanowisko NSA w wyrokach: z 10 lutego 2021 r., sygn. akt I GSK 1807/20, z 14 września 2021 r. sygn. akt I GSK 297/21). Właściwy organ może uznać oczywiste błędy tylko w przypadku, gdy mogą one być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych w dokumentach, o których mowa w akapicie pierwszym. Co w okolicznościach tej sprawy oznaczało informacje zawarte we wniosku o płatność, ponieważ nie dołączono do niego innych dokumentów. Z oczywistym błędem w rozumieniu tych przepisów mamy do czynienia jedynie wtedy, gdy z treści samego wniosku i niebudzących wątpliwości okoliczności towarzyszących wynika, że jego treść powinna być inna. Niezgodność sporządzonego tekstu z rzeczywistą wolą strony musi być widoczna już na skutek lektury wniosku, jego załączników i pozostałych dokumentów. Jego wykrycie nie powinno zatem wymagać pogłębionej analizy merytorycznej żądania strony. Tego rodzaju błąd traktuje prawodawca unijny jako omyłkę podlegającą skorygowaniu w każdym czasie, której wystąpienie eliminuje możliwość obciążenia jednostki jego konsekwencjami. Tego rodzaju błąd dotyczyć może każdego elementu wniosku. Nie jest istotne to, jaki fragment wniosku okazał się wadliwy, ale to jaki charakter ma błąd i czy można przypisać mu walor błędu oczywistego (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 18 stycznia 2023r., sygn. akt I GSK 945/22; 20 stycznia 2023r., sygn. akt I GSK 323/22; 10 maja 2024r., sygn. akt I GSK 1412/20). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że błąd jest oczywisty, jeżeli ujawnia się go bez żadnych dodatkowych informacji od wnioskodawcy, bądź konfrontacji z innymi dokumentami, wyłącznie na podstawie weryfikacji samego wniosku i załączników do wniosku. Błąd oczywisty to błąd, który można dostrzec we wniosku "na pierwszy rzut oka", którego wykrycie nie wymaga przeprowadzenia działań kontrolnych. Za błąd ten nie można natomiast uznać przypadku, gdy mimo sprawdzenia informacji zawartych we wniosku błąd nie jest widoczny. Jeżeli z porównania kolejnych części wniosku wynika występująca między nimi sprzeczność, która powoduje, że wniosek jest niespójny, to błąd jest oczywisty i może być poprawiony w każdym czasie Warunkiem uznania błędu za oczywisty jest również ustalenie, że stronie nie można przypisać złej wiary w popełnieniu błędu. O kwalifikacji błędu jako oczywisty nie decyduje subiektywne odczucie odwołującego, lecz obiektywne cechy oraz charakter popełnionego błędu. (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 16 lipca 2025 r., sygn. akt I GSK 1659/22, 27 czerwca 2019 r., sygn. akt I GSK 607/19; 16 maja 2019 r., sygn. akt I GSK 363/19; 2 lutego 2019r., sygn. akt I GSK 3112/18; 28 marca 2017r., sygn. akt II GSK 1670/15). W tym zakresie Sąd wskazuje zatem, że choć organ I instancji nie wskazał nie wyjaśnił bliżej co uznaje za błąd oczywisty (konkludując w uproszczeniu, że skoro korekta wniosku nie jest w jego ocenie korektą, ale złożeniem nowego wniosku, to złożenie nowego wniosku nie jest błędem oczywistym) w decyzji II instancji niewątpliwie przywołano adekwatne dla wyjaśnienia pojęcia błędu orzecznictwo oraz warunki jakie muszą zaistnieć, aby można było uznać błąd za oczywisty. Pomimo tego, w ocenie Sądu, wskazane wytyczne wynikające z orzecznictwa, nie zostały prawidłowo zrealizowane, nie tylko przez organ I instancji, ale także przez organ odwoławczy. W zaskarżonej decyzji podkreślono, że zgodnie z art. 27 ust. 1 - 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020 (a więc która wyznaczyła pierwsze ramy zobowiązania wieloletniego podjętego przez stronę w 2020 r. w zakresie realizacji wariantów dotyczących Półnaturalnych łąk świeżych, w odniesieniu do gruntów posiadanych przez stronę na obszarze Natura 2000 i poza tym obszarem): 1. W postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się (art. 27 ust. 1 cyt. ustawy). 2. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 27 ust. 2 cyt. ustawy). Analogiczne regulacje zawarto w art. 66 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (która weszła w życie z dniem 15 marca 2023 r., a więc obowiązywała już w czasie gdy skarżąca złożyła wniosek kontynuacyjny na rok 2023 r., związany z jej planem działalności rolnośrodowiskowej zadeklarowanym w 2020 r. w zakresie dotyczącym utrzymywania półnaturalnych łąk świeżych): 1. W postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się (art. 66 ust. 1 cyt. ustawy). Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 66 ust. 2 cyt. ustawy). Z przytoczonych przepisów istotnie wynika, że w postępowaniach w przedmiocie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej Kodeks postępowania administracyjnego jest stosowany w ograniczonym zakresie, a ciężar dowodu co do okoliczności mających znaczenie dla płatności ciąży na stronie składającej wniosek. Ustawodawca uczynił zatem wyjątek od tzw. zasady prawdy materialnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., a rozwijanej w dalszych przepisach m.in. art. 77 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W przypadku postępowań z wniosków o przyznanie płatności, obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Organy administracji publicznej nie mają zaś obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego tak jak tego wymaga art. 7 k.p.a. Nie negując, że to na wnioskodawcy spoczywał obowiązek wykazania określonego faktu, dostrzec należy, że nie wyłączyło to w żaden sposób podstawowej zasady postępowania wyjaśniającego, że organy ARiMR, tak jak wszystkie inne organy administracji, mają obowiązek rozważenia całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, a zatem w tym postępowaniu dowodów co do zasady wskazywanych i dostarczanych przez stronę. W ocenianym postępowaniu zasada ta nie została zdaniem Sądu zrealizowana, przez co doszło do naruszenia mającego istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy. W tej sprawie nie wzięto pod uwagę całokształtu okoliczności wynikających ze zgromadzonych w sprawie dowodów, w tym przede wszystkim z treści wniosku strony. W tej sprawie, w ocenie Sądu w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym treść wniosku, należało rozważać wszystkie okoliczności pozwalające ocenić wskazanie niewłaściwego wariantu Półnaturalne łąki świeże (4.5) zamiast właściwego wariantu Półnaturalne łąki świeże (5.5) za oczywisty błąd. Do okoliczności tych należy zaliczyć konieczne do rozważania w całokształcie: - system wypełniania wniosku i jego podatność na omyłkowe wpisanie innego wariantu niż zamierzony, w tym czy w treści wniosku po wpisaniu wariantu innego dostrzec można było nieścisłości; - sposób naprawienia błędu (w tym przypadku, jaki charakter miały oświadczenia złożone wraz z korektą przez rolniczkę oraz doradcę rolnego i eksperta przyrodniczego); - zgodność wynikającego z korekty wniosku oświadczenia o realizacji na działce P Wariantu 5.5 Półnaturalne łąki świeże, z wykazanym przez rolniczkę wariantem, do jakiego realizacji zobowiązała się na tej działce i który realizuje na tej działce. W ocenie Sądu decyzja Dyrektora ARiMR nie zawierała prawidłowej oceny działania strony pod kątem stwierdzenia możliwości zastosowania wspomnianego art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 we wszystkich tych aspektach. W decyzji wskazano w sposób wybiórczy jak działa system wypełnienia wniosków w w kontekście możliwości popełnienia omyłki przy wpisaniu odpowiedniego wariantu oraz nie dostrzeżono uwidocznionych jednak przez system nieścisłości w treści wniosku. W tej sprawie, również zgodnie z orzecznictwem powoływanym przez organ II instancji należało ocenić możliwość wystąpienia oczywistego błędu, pod kątem tego, czy na pewno z poszczególnych rubryk wniosku nie wynikają sprzeczności, czy nieścisłości. Analizując treść wniosku przed dokonaną przez stronę korektą, Sąd dostrzegł, że w sytuacji wpisania w odniesieniu do działek A, C, L, M, Q prawidłowego wariantu 4.5 Półnaturalne łąki świeże system w odpowiedniej rubryce, dotyczącej danych w zakresie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) i rolno-środowiskowo-klimatycznej (WPR 2023-2027), to jest w "Szczegółowych informacji dotyczących realizacji zobowiązania i roku podjęcia zobowiązania", uwidocznia automatycznie rok podjęcia zobowiązania, to jest każdorazowo rok 2020. Natomiast w efekcie wpisania w odniesieniu do działki P tego wariantu, to jest 4.5 Półnaturalne łąki świeże, w analogicznej rubryce system nie uwidocznił żadnego roku podjęcia zobowiązania i pozostała ona pusta. Ta nieścisłość pomiędzy poszczególnymi rubrykami wniosku jest widoczna gołym okiem i powinna zostać zinterpretowana, jako wskazująca na błąd oczywisty, to jest, że wnioskodawca wpisał błędny wariant, to jest taki, pomimo analogicznej nazwy, do realizacji którego nie zobowiązywał się w ramach wieloletniego programu działalności rolnośrodowiskowej. W tej sprawie pozostałe dostarczone przez wnioskodawcę dowody, w zakresie tego, jakie zobowiązanie realizuje na działce P od 2020 r. potwierdzają, że wynikająca z treści wniosku nieścisłość jest związana z omyłkowym zaznaczeniem wariantu 4.5 Półnaturalne łąki świeże, zamiast wariantu 5.5 Półnaturalne łąki świeże (co do którego strona przedstawiła dowody w postaci oświadczeń doradcy oraz eksperta oraz dokumentację związaną z realizacją zobowiązania, że jest to wariant rzeczywiście zadeklarowany w 2020 r. i od tego czasu rzeczywiście realizowany). Okoliczności tej, że strona realizuje na działce P od 2020 zobowiązanie rolnośrodowiskowe w wariancie 5.5 Półnaturalne łąki świeże, nie kwestionują również organy. Okoliczność ta w sytuacji zaistniałej we wniosku nieścisłości pomiędzy jego poszczególnymi rubrykami, powinna być wzięta pod uwagę. Sąd wskazuje również, że w tej sprawie należało wziąć pod uwagę, że nazwy obu wariantów, w warstwie językowej są w istocie takie same (Półnaturalne łąki świeże) różniąc się jedynie oznaczeniem co do cyfry, co niewątpliwie sprzyjało możliwości wystąpienia omyłki, którą należy uznać w tym przypadku za oczywisty błąd, i z pewnością nie jako zgłoszenie nowej płatności, już nawet z tego względu, że pomimo błędu, strona zadeklarowała bowiem, że wnosi o płatność w związku z tym, iż utrzymuje półnaturalne łąki świeże. Istotnie powinna była wybrać w odniesieniu co do jednej z działek z formatki Wariant 5.5 Półnaturalne łąki świeże, a nie Wariant 4.5 Półnaturalne łąki świeże. Skoro jednak ten błąd znalazł odzwierciedlenie w nieścisłościach treści wniosku, nadużyciem jest traktowanie go przez organ, jako dowodu lekceważącego podejścia do wypełniania wniosku. Organ odwoławczy wskazuje też w swojej decyzji, że przy wypełnianiu formatki należało kierować się treścią ostrzeżenia i pouczenia i zweryfikować, czy występuje zgodność deklaracji z planem działalności rolno-środowiskowo-klimatycznej. Sformułowanie decyzji może wprowadzić w błąd co do sposobu funkcjonowania systemu przy wypełnianiu wniosku. Sąd nie kwestionuje, że wnioskodawca ma obowiązek przy wypełnianiu wniosku kierować się instrukcją jego wypełniania i jest to jego powinność. Tym niemniej dostrzec należy, że wskazane ostrzeżenie/pouczenie nie rozwija się przy wyborze formatki, a w okolicznościach tej sprawy nazwy wariantów są, jak wskazano wyżej, ze sobą bardzo zbieżne, gdzie w obu przypadkach w ich tytule występuje jako główny trzon nazwy "Półnaturalne łąki świeże". Wykluczanie z góry, że w takiej sytuacji błąd nigdy nie będzie oczywisty, ponieważ dotyczy nazwy wariantu, jest nieuprawnione, ponieważ błąd oczywisty może dotyczyć, jak wskazuje się w orzecznictwie, każdego elementu wniosku. Konsekwencje uznania, że błąd nie był w tym przypadku oczywisty, co Sąd wskazuje jedynie na marginesie tej sprawy, mogłyby być dla skarżącej tak daleko idące, że w sytuacji, gdy treść wniosku w określonym stopniu uwidacznia sprzeczność wynikającą z popełnionego błędu, należało w sposób rzeczywiście szczegółowy rozważać okoliczności tej konkretnej sprawy. Organ I instancji okoliczności tych w ogóle nie wziął pod uwagę. W decyzji odwoławczej natomiast, pomimo tego, iż nie kwestionuje się że strona prawidłowo realizuje zobowiązanie i wskazuje się że być może nie będzie się od niej dochodzić zwrotu wszystkich otrzymanych płatności, to jednak nie pochylono się nad treścią wniosku, której dopatrzyć można się nieścisłości, a tym samym uznać błąd popełniony w deklaracji wniosku za błąd oczywisty. W kontekście nieścisłości wynikających z treści wniosku, w sprawie należało wziąć pod uwagę okoliczności wskazujące na pozostawanie wnioskodawcy w dobrej wierze. W szczególności nie można przyjąć, aby błąd był zamierzony, celowy, w tym zmierzał do uzyskania płatności w wyższej wysokości, niż gdyby zadeklarowano właściwy wariant. W tej sprawie pozostaje istotne, że stawki, według których oblicza się płatność są dla wariantu 4.5 Półnaturalne łąki świeże i dla wariantu 5.5 Półnaturalne łąki świeże takie same. Fakt położenia działek rolnych na obszarach Natura 2000 lub poza tym obszarem jest weryfikowalny przez organ administracji i niezależne od woli strony, a realizacja tych samych w zasadzie działań na zadeklarowanych powierzchniach wyklucza chęć uzyskania nienależnych płatności, czy nienależnych korzyści. Istotne także pozostaje, że rolniczka zgłosiła zmianę do wniosku z własnej inicjatywy, przed wydaniem decyzji w sprawie, a kontrola na miejscu przeprowadzona w całym gospodarstwie nie wykazała nieprawidłowości na działkach rolnych zadeklarowanych w przedmiotowym działaniu. Strona przedstawiła dowody, że realizuje zobowiązanie wieloletnie zgodnie z deklaracją z 2020 r., co potwierdziły osoby trzecie w tym uprawniony ekspert. W tych okolicznościach sprawy należało zastosować art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014, to jest stwierdzić, że zostały spełnione warunki dokonania korekty wniosku w każdym czasie. W ocenie Sądu pomimo tego, iż w tej konkretnej sprawie zaistniały warunki uznania błędu za oczywisty, doszło do istotnego naruszenia wskazanego przepisu, w wyniku naruszeń proceduralnych, wynikających z niedostatecznego rozważenia całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, pochodzącego od wnioskodawcy, w tym treści wniosku o płatność. Nieuprawnione również było uznanie w tych okolicznościach sprawy przez organy, że dokonana korekta, nie może być w ogóle postrzegana jako złożona do wniosku zmiana. W sprzeczności z zasadą rozpatrzenia całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zmianę do wniosku nieprawidłowo uznano za wniosek o nową płatność, co w ocenie Sądu uczyniono jedynie po to, aby nie obciążać rolnika sankcjami, co wprost wynika też z treści decyzji organu I instancji. Jak wskazano wyżej, porównanie regulacji dotyczących postępowania w sprawie przyznania pomocy z zasadami ogólnymi wymienionymi w k.p.a. wskazuje, że ustawodawca w omawianej kategorii spraw uczynił pewien wyjątek od zasady inkwizycyjności wyrażonej w art. 7 k.p.a. Zgodnie z tą zasadą organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W przypadku pomocy przyznawanej w postaci płatności obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i ewentualnie innych uczestników postępowania. Organy administracji publicznej niewątpliwie nie mają obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Przyjmując stanowisko o nieistnieniu "oczywistego błędu" w złożonym przez skarżącą wniosku, organy nie dokonały jednak prawidłowej oceny zgromadzonych w postępowaniu dowodów (dokumentów) w ich wzajemnym powiązaniu i całokształcie – to jest wniosku i jego korekt w powiązaniu z pozostałymi dokumentami złożonymi przez stronę w związku z korektą. Przede wszystkim pominięto i nie dostrzeżono istotnego faktu nieścisłości widocznych pomiędzy poszczególnymi rubrykami wniosku, z tego względu odmawiając wagi wszystkim innym okolicznościom tej sprawy, wskazujących niewątpliwie na dobrą wiarę wnioskodawczyni oraz możliwość popełnienia oczywistej omyłki. W konsekwencji nie rozważono całości wniosku strony i pomimo przyznania płatności do Wariantu 4.5. Półnaturalne łąki świeże, w ogóle nie orzeczono merytorycznie w odniesieniu do Wariantu 5.5. Półnaturalne łąki świeże, umarzając postępowanie w zakresie dotyczącym w istocie działki P, którą nieprawidłowo uznano za powierzchnię "wycofaną" z wniosku, w sytuacji gdy istniały przesłanki do stwierdzenia, że deklaracja w tym zakresie była objęta oczywistym błędem. Z powyższych względów Sąd, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania (w wysokości 200 zł z tytułu uiszczonego wpisu od skargi) Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ weźmie pod uwagę przedstawioną wyżej ocenę prawną i interpretację art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 i dokona rozpoznania wniosku skarżącej o płatność za 2023 r. uwzględniając dokonaną korektę błędu zawartego we wniosku, a zatem rozważy spełnienie przez wnioskodawczynię warunków dla otrzymania płatności rolnośrodowiskowej za 2023 r. dla obu zgłoszonych i zadeklarowanych wariantów przewidzianych dla półnaturalnych łąk świeżych, do realizacji których zobowiązała się skarżąca.