III SA/Gd 278/18

Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia: 1. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, 2. przyznać skarżącej prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.

Wnioskiem z dnia 28 lutego 2018 r., złożonym na urzędowym formularzu PPF w dniu 3 kwietnia 2018 r. (data stempla pocztowego), skarżąca E. M. zwróciła się przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W pierwszej kolejności należy wskazać, że rozpoznanie wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja organu, którą ustalono odpłatność za pobyt matki skarżącej w domu pomocy społecznej oraz zobowiązano skarżącą do uiszczenia tej opłaty. Przepis zawarty w art. 239 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), stanowi, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Powyższe oznacza, że skarżąca jest w niniejszej sprawie ustawowo zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych i nie ma obowiązku ich uiszczania na żadnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z tego względu referendarz sądowy, na podstawie art. 249a w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. Przechodząc do rozpoznania wniosku skarżącej o ustanowienie pełnomocnika wskazać należy, że okoliczność, iż korzysta ona z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych ma istotne znaczenie z punktu widzenia przesłanek, w świetle których należy dokonać oceny zasadności wniesionego przez stronę żądania. Zastosowanie w niniejszej sprawie będą miały przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. O odpowiednim ich stosowaniu stanowi bowiem art. 262 p.p.s.a. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustanowienie dla strony profesjonalnego pełnomocnika wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z ww., przy czym nie dotyczy to pełnomocnika ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy (art. 246 § 3 p.p.s.a.). Z oświadczenia skarżącej o jej stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz akt administracyjnych sprawy wynika, iż skarżąca zamieszkuje w N., sama wychowuje dwoje małoletnich dzieci (w wieku 13 i 16 lat), utrzymuje się wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.100 euro miesięcznie oraz przyznanego zasiłku rodzinnego na dzieci w łącznej kwocie 384 euro. Skarżąca na bieżące wydatki i zobowiązania, do których zaliczyła opłaty za czynsz najmu mieszkania (450 euro miesięcznie), ubezpieczenia (329,24 euro płatne co kwartał), opłatę za kurs języka niemieckiego (155 euro miesięcznie), leczenie córki, której wada wzroku wymaga wymiany szkieł korekcyjnych (około 100 euro na pół roku) oraz spłatę pożyczki bankowej zaciągniętej na kwotę 5.000 euro (100 euro), przeznacza kwotę około 832 euro miesięcznie. Ponosi także koszty dojazdu na kurs językowy, koszty wycieczek szkolnych dla dzieci (1.050 euro), a także wydatkowała kwotę 600 euro na zakup aparatu ortodontycznego dla córki wraz z kosztami leczenia stomatologicznego. Skarżąca nie posiada żadnego majątku, w tym oszczędności. Z powyższego wynika, że do dyspozycji skarżącej pozostaje kwota około 652 euro miesięcznie, którą bez wątpienia przeznacza na pozostałe niezbędne potrzeby swoje i dzieci takie jak wyżywienie, zakup odzieży, obuwia, środków czystości. W ocenie referendarza sądowego skarżącej trudno jest poczynić jakiekolwiek oszczędności, które bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym trzyosobowej rodziny mogłaby przeznaczyć na koszty niniejszego postępowania. W tym stanie sprawy, referendarz sądowy uznał, że skarżąca wykazała, iż obecnie nie ma realnych możliwości poniesienia kosztów zastępstwa procesowego z wyboru i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 2 sentencji postanowienia.