III SA/Gd 207/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi P. K. w przedmiocie wymierzenia Komendantowi Portu Wojennego [...] kary grzywny z powodu niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Gd 427/11 1. wymierza Komendantowi Portu Wojennego [...] grzywnę w kwocie 2.000 (dwa tysiące) złotych, 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Wyrokiem z dnia 15 marca 2012 r. wydanym w sprawie o sygnaturze III SA/Gd 427/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w następstwie skargi P. K. stwierdził nieważność decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z dnia 11 lipca 2011 r. oraz decyzji Komendanta Portu Wojennego z dnia 9 lutego 2011r. nr [...] wydanych w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie należności pieniężnych przysługujących żołnierzowi w związku z jego zwolnieniem ze służby. Przedmiotowy wyrok uprawomocnił się w dniu 11 maja 2012 r. i został wysłany Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w dniu 25 maja 2012 r. Akta administracyjne ww. sprawy zwrócono organowi w dniu 23 lipca 2012 r., a ich doręczenie nastąpiło w dniu 6 sierpnia 2012r. Pismem z dnia 5 czerwca 2012 r. P. K. wezwał Komendanta Portu Wojennego do wykonania ww. wyroku i wypłaty odszkodowania w określonej ustawowo kwocie w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, powołując się na art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 116 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W dniu 6 listopada 2012r. P. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na niewykonanie ww. wyroku sądu wraz z wnioskiem o wymierzenie grzywny Komendantowi Portu Wojennego. Wyrokiem z dnia 17 stycznia 2013 r. wydanym w sprawie o sygnaturze III SA/Gd 783/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wymierzył Komendantowi Portu Wojennego grzywnę w kwocie 500 (pięćset) złotych. Ponadto Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Ww. wyrok uprawomocnił się w dniu 21 marca 2013 r. Pismem z dnia 27 września 2013 r. P. K. ponownie wezwał Komendanta Portu Wojennego do wykonania wyroku wydanego w sprawie III SA/Gd 427/12. Pismem z dnia 2 października 2013 r. skarżący został poinformowany o wszczęciu przez organ postępowania w sprawie ww. wyroku. W dniu 18 marca 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga P. K. na niewykonanie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wydanego w sprawie III SA/Gd 427/12 wraz z wnioskiem o wymierzenie grzywny. Skarżący wniósł nadto o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi wskazano, że zaniechanie wykonania ww. orzeczenia ma charakter długotrwały zaś przedmiotowa bezczynność organu była już przedmiotem oceny WSA w Gdańsku wyrażonej orzeczeniem o wymierzeniu organowi grzywny z dnia 17 stycznia 2013 r. W obecnym stanie organ ignoruje jednakże ww. orzeczenie. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wskazał, że organ podjął stosowne czynności i zawiadomił o nich skarżącego. W tym stanie nie zachodzi bezczynność, którą zarzuca skarżący. Podając sygnatury różnych spraw prowadzonych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku pełnomocnik wskazał ponadto, że od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 kwietnia 2013 r. skarżący wniósł skargę kasacyjną "a zatem zachodzi przesłanka ówczesnego rozpatrzenia niniejszego postępowania, które może mieć wpływ na rozstrzygnięcie". W piśmie procesowym z dnia 15 maja 2014 r. złożonym w przedmiocie zmiany wyznaczonego terminu rozprawy (k. 28 akt sprawy) pełnomocnik organu podał, że na rozprawie chciał złożyć dowody na okoliczność braku bezczynności organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), dalej zwaną p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności, strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi jest uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Warunek ten został w niniejszej sprawie spełniony przez wystosowanie przez skarżącego w dniu 27 września 2013 roku pisemnego wezwania do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Gd 427/12 (dowód: odpis pisma k. 16-17). Przepis art. 154 § 1 p.p.s.a. wprowadza szczególną sankcję dla organu administracji za bezczynność w rozpoznaniu sprawy występującą po wydaniu wyroku uchylającego wydaną w sprawie decyzję. Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem. Niewykonanie wyroku ma więc miejsce zarówno wtedy, gdy organ nie wykonał orzeczenia w ogóle, jak i wtedy, gdy organ wykonał orzeczenie, ale z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Regulacja przewidziana w art. 154 § 1 p.p.s.a. nie pozostawia przy tym Sądowi swobody działania, nie przewidując możliwości odstąpienia od wymierzenia organowi grzywny, jeżeli spełnione zostały przesłanki wymienione w tym przepisie. Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, że mimo stwierdzenia bezczynności organu i wymierzenia grzywny wyrokiem z dnia 17 stycznia 2013 roku w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 783/12, organ nadal nie podjął czynności w sprawie. W odpowiedzi z dnia 18 marca 2014 roku, na obecnie rozpoznawaną skargę, pełnomocnik organu podając sygnatury różnych akt, wskazał, że od wyroku WSA w Gdańsku z dnia 18 kwietnia 2013 roku skarżący wniósł skargę kasacyjną "a zatem zachodzi przesłanka ówczesnego rozpatrzenia niniejszego postępowania, które może mieć wpływ na rozstrzygnięcie". Nadto podał, że skoro organ podjął stosowne czynności i zawiadomił o nich skarżącego nie zachodzą przesłanki bezczynności organu. Nadal Sądowi nie wiadomo o jakie czynności chodzi. W piśmie z dnia 15 maja 2014 roku (k.28 akt) pełnomocnik podał, że na rozprawie chciał złożyć dowody na okoliczność braku bezczynności organu. Jednak dowody takie nie zostały złożone. W tej sytuacji brak było podstaw do kwestionowania stanowiska skarżącego. Tym samym uznać należało, że od wydania przez tut. Sąd wyroku z dnia 17 stycznia 2013 roku organ nadal pozostaje w bezczynności. Przypomnieć zatem kolejny raz należy, że w przypadku wydania wyroku uchylającego wydaną w sprawie decyzję, czy stwierdzającego jej nieważność, organ administracji ma obowiązek załatwienia sprawy w terminach przewidzianych w art. 35 k.p.a. Art. 35 § 3 k.p.a. stanowi, iż załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Do terminów tych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). Zgodnie z art. 36 § 1 i 2 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Organ administracji miał obowiązek załatwienia sprawy w terminie 1 miesiąca, a przy uznaniu sprawy za szczególnie skomplikowaną w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia akt administracyjnych (art. 286 § 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Zauważyć należy, że prawomocny wyrok w sprawie o sygn. III SA/Gd 427/11 –wysłany i doręczony Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w dniu 25 maja 2012 r., zaś akta administracyjne sprawy zwrócono organowi w dniu 6 sierpnia 2012 r. (data doręczenia akt). Natomiast w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 783/12 wyrok uprawomocnił się w dniu 21 marca 2013 r. natomiast jego odpis wraz z uzasadnieniem został doręczony organowi 4 kwietnia 2013 roku. Zatem przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego terminy na załatwienie sprawy dawno już upłynęły a mimo tego do dnia wydania niniejszego wyroku - 18 czerwca 2014 r. - organ nie zakończył postępowania. Odnosząc się do stanowiska organu, że w realiach sprawy nie można było jej zakończyć z uwagi na toczące się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowanie, która to przyczyna wskazywana była już w toku postępowania w sprawie III SA/Gd 783/12, stwierdzić należy, iż w istocie w niniejszej sprawie podstawowe znaczenie ma kwestia ustalenia daty zwolnienia skarżącego ze służby wojskowej albowiem jej przedmiotem są należności pieniężne przysługujące skarżącemu w związku z jego zwolnieniem ze służby. Wskazać jednak trzeba, co podniósł również Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 stycznia 2013 roku, że w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od wyniku innego postępowania, stanowi to podstawę do zawieszenia postępowania, o czym stanowi art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ administracji, wbrew powyższemu nie zawiesił postępowania w sprawie, czy choćby wbrew treści art. 36 § 1 i 2 k.p.a. zaniechał zawiadomienia strony o niezałatwieniu sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., nie podał przyczyny zwłoki i nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy. Pozostawanie przez organ w bezczynności, mimo wystosowanego przez skarżącego w dniu 27 września 2013 r. wezwania do wykonania wyroku, w świetle art. 154 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uzasadnia ukaranie organu grzywną. Stosownie do art. 154 § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Określając wysokość grzywny Sąd wziął pod uwagę, że okres bezczynności w rozpatrzeniu sprawy jest obecnie znaczny a mimo jednoznacznego stanowiska Sądu wynikającego już z uzasadnienia wyroku z dnia 17 stycznia 2013 roku i korzystania przez organ z profesjonalnej obsługi prawnej nadal sprawa nie jest prowadzona zgodnie z przepisami procedury administracyjnej. Sąd ocenił, że wymierzona grzywna stanowić będzie adekwatną dolegliwość i wpłynie na prawidłowe działanie organu. W tym stanie rzeczy Sąd uwzględnił skargę wniesioną w trybie art. 154 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wymierzając organowi grzywnę w granicach określonych w art. 154 § 6 powołanej ustawy.