III SA/Gd 195/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Adam Osik po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku małoletniego O. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody z dnia 19 grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia: przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Wnioskiem zawartym w skardze, następnie uzupełnionym przez złożenie urzędowego formularza PPF w dniu 10 kwietnia 2017 r. K. W., działająca jako przedstawiciel ustawowy swego syna – małoletniego skarżącego O. K., zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z treści złożonego wniosku, jak również z przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentów, wynika, że dwuletni O. K., zaliczony do osób niepełnosprawnych, ze wskazaniami o konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwości samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie lego leczenia, rehabilitacji i edukacji, jest samotnie wychowywany przez matkę K. W. – przedstawiciela ustawowego. Również K. W. została zaliczona do osób niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym ze wskazaniem odpowiedniego zatrudnienia w warunkach chronionych. Matka wnioskodawcy utrzymuje się ze świadczeń rodzinnych (zasiłek rodzinny z dodatkiem, świadczenie pielęgnacyjne, zasiłek pielęgnacyjny), świadczenia z funduszu alimentacyjnego oraz świadczenia wychowawczego w łącznej wysokości [...] zł. Z uzyskanego dochodu pokrywa koszty wynajmu zajmowanego lokalu mieszkalnego w wysokości [...] zł, leków i pielęgnacji syna, wyżywienia, odzieży, środków czystości, przy czym jak oświadczyła korzysta również z pomocy finansowej rodziny i znajomych. Zgodnie ze złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczeniem (vide: rubryka nr 13 formularza PPF) wnioskodawca, ani jego przedstawiciel ustawowy, nie posiadają nieruchomości (zamieszkują w lokalu wynajętym), oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 5000 zł, w tym pojazdów mechanicznych. W tym stanie uznano, co następuje. Instytucja prawa pomocy uregulowana w art. 243 – 263 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) stanowiąc jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu umożliwia dostęp do sądu osobom, które obiektywnie nie mają wystarczających środków finansowych na poniesienie kosztów prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z treści ww. przepisu wynika, że to na podmiocie wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji materialnej i dochodowej uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Rozstrzygnięcie złożonego wniosku uzależnione jest zatem wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Co do zasady przyznanie prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i winno być stosowane tylko w przypadkach podmiotów charakteryzujących się wyjątkowo trudną sytuacją materialną (por. w tej materii: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 179/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl). Uznając oświadczenia przedstawiciela ustawowego wnioskodawcy za wiarygodne oraz biorąc pod uwagę ww. okoliczności faktyczne, w tym stan zdrowia wnioskodawcy oraz jego matki, wysokość uzyskiwanych świadczeń w zestawieniu z koniecznymi kosztami miesięcznego utrzymania uznano, że wnioskodawca nie mając obecnie realnych możliwości poniesienia kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia zawodowego pełnomocnika z wyboru spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawca wykazał bowiem dostatecznie, że nie dysponuje żadnymi oszczędnościami ani też majątkiem, którego ewentualne zbycie lub obciążenie prawem na rzecz osoby trzeciej mogłoby przynieść dochód pozwalający na pokrycie kosztów przedmiotowego postępowania. Z tych względów referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.