III SA/Gd 154/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. na opinię Pomorskiego Kuratora Oświaty w Gdańsku z dnia 10 stycznia 2023 r., nr SNP.543.21.2022.MN w sprawie spełnienia przez niepubliczną placówkę kształcenia ustawicznego wymogów ustawowych oraz zgodności projektu jej statutu z przepisami prawa postanawia: odmówić przywrócenia terminu do usunięcia braku formalnego skargi oraz uiszczenia wpisu sądowego od skargi.

B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. (zwana dalej "skarżącą") zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku opinię Pomorskiego Kuratora Oświaty w Gdańsku z dnia 10 stycznia 2023 r. (nr SNP.543.21.2022.MN) w sprawie spełnienia przez niepubliczną placówkę kształcenia ustawicznego wymogów ustawowych oraz zgodności projektu jej statutu z przepisami prawa. Zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału III tutejszego Sądu z dnia 28 marca 2023 r. skarżąca została wezwana do usunięcia braku formalnego skargi przez nadesłanie odpisu KRS-u aktualnego w dacie sporządzenia skargi oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Zarządzeniem z dnia 26 kwietnia 2023 r. uznano powyższe wezwania za doręczone skarżącej w dniu 19 kwietnia 2023 r. (k. 37 akt sądowych), a zatem termin na usunięcie wskazanego braku formalnego skargi oraz uiszczenie wpisu sądowego upływał w dniu 26 kwietnia 2023 r. W wyznaczonym terminie skarżąca nie uzupełniła braku formalnego skargi oraz nie uiściła wpisu sądowego. W konsekwencji postanowieniem z dnia 15 maja 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę w oparciu o przepisy art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 259 - dalej jako "p.p.s.a."). Odpis postanowienia doręczono skarżącej w dniu 26 maja 2023 r. Pismem z dnia 31 maja 2023 r. (data nadania pisma – 1.06.2023 r.) skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego skargi oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, załączając do pisma wypis z KRS oraz dowód uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że dopiero z ww. postanowienia dowiedziała się, iż została wezwana do usunięcia wskazanych braków skargi poprzez operatora pocztowego. Stwierdziła, że nie została w żaden sposób powiadomiona w formie awizo czy powtórnego awizo o tej przesyłce. Wskazała, że także listonosza nie było w siedzibie Spółki, aby wręczył skutecznie przesyłkę. Wyjaśniła, że takie sytuacje (tj. braku awizo) zdarzały się już w przeszłości, dlatego skarżąca sprawdza co tydzień na poczcie czy są do niej jakieś przesyłki. Jednocześnie wskazała, że wniosła reklamację w formie e-mailowej odnośnie doręczenia przedmiotowej przesyłki, załączając do wniosku wydruk potwierdzenia tego zgłoszenia wysłany do niej przez Pocztę Polską SA Ereklamacje w dniu 31 maja 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Podkreślić należy, że dokonywanie czynności przez stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym ograniczone jest w przeważającej części terminami procesowymi. Mają one służyć m.in. zdyscyplinowaniu, zdynamizowaniu postępowania, jak również potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie i stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Uchybienie terminu wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej, prowadząc do bezskuteczności podjętej czynności, o czym wyraźnie mówi art. 85 p.p.s.a. Od negatywnych skutków uchybienia terminu strona może bronić się wyłącznie poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Wniosek o przywrócenie terminu musi być jednakże złożony do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu i równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a.). Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko i wyłącznie wtedy, gdy spełnione zostaną łącznie powyżej wskazane wymogi prawne, tj. gdy strona złoży wniosek o przywrócenie terminu wraz z jednoczesnym dopełnieniem niedokonanej w terminie czynności oraz w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy w niedopełnieniu czynności, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przewrócenie terminu, która została wniesiona w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W orzecznictwie i piśmiennictwie uprawdopodobnienie określa się jako ułatwione postępowanie dowodowe, postępowanie zmierzające do uwiarygodnienia twierdzeń, namiastka dowodu, bądź środek zastępczy dowodu niedający pewności, lecz tylko wiarygodność (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer, wyd. 6, Warszawa 2016, s. 437 i nast.). Przy ocenie zawinienia bądź też jego braku, sąd bierze pod uwagę czynnik obiektywny, rozpatrując czy strona dołożyła staranności, jakiej wymagać można od osoby dbającej w sposób należyty o swój interes prawny, czy też – przeciwnie – wykazała się niedostateczną dbałością, przy czym to każdorazowo na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia braku swojej winy w uchybieniu terminu. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie strona nie uprawdopodobniła braku winy w niedopełnieniu nałożonego na nią obowiązku usunięcia braku formalnego skargi przez nadesłanie odpisu KRS-u aktualnego w dacie sporządzenia skargi oraz uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł, które zostały nałożone na skarżącą spółkę zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału III tutejszego Sądu z dnia 28 marca 2023 r., a które zostały jej doręczone w dniu 19 kwietnia 2023 r. w trybie art. 73 p.p.s.a. czyli tzw. fikcji prawnej doręczenia. W szczególności o zaistnieniu okoliczności uprawdopodabniających brak winy nie mogą świadczyć jedynie twierdzenia podnoszone przez skarżącą we wniosku o przywrócenie terminu, wskazujące na nieprawidłowości w doręczeniu jej przez operatora pocztowego ww. wezwań Sądu, które to zostały poparte jedynie informacją o zgłoszeniu reklamacji do operatora pocztowego w omawianym przedmiocie, jak wskazywała we wniosku strona. Przyjmuje się bowiem, że zakwestionowanie fikcji doręczenia powinno nastąpić w przewidzianym do tego trybie wynikającym z art. 92 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2022 r., poz. 896 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, zakwestionowanie poprawności doręczenia przesyłki przez operatora pocztowego musi zostać dokonane poprzez zgłoszenie temu operatorowi reklamacji. Reklamacja może zostać wniesiona nie później niż w terminie 12 miesięcy od dnia nadania przesyłki pocztowej. Dopiero jednak rozpatrzenie reklamacji przez operatora pocztowego, który to podmiot w przeciwieństwie do organu administracji dysponuje danymi pozwalającymi na odniesienie się do zgłoszonych zarzutów, pozwoli ustalić, czy domniemanie doręczenia przesyłki zostało skutecznie zakwestionowane (por. wyroki NSA: z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I OSK 421/20 oraz z dnia 4 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 3019/14). W niniejszej sprawie skarżąca nie przedłożyła dokumentu wskazującego na rozpatrzenie zgłoszonej przez nią do Poczty Polskiej SA w dniu 31 maja 2023 r. reklamacji, pomimo upływu miesięcznego terminu na jej rozpatrzenie wskazanego w przedłożonym wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu potwierdzeniu zgłoszenia reklamacji przez operatora pocztowego. Tym samym przyjąć należy, że skarżąca nie podważyła domniemania skutecznego (prawidłowego) doręczenia jej przesyłki zawierającej wezwania do usunięcia braku formalnego skargi przez nadesłanie odpisu KRS-u aktualnego w dacie sporządzenia skargi oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Sam fakt złożenia do Urzędu Pocztowego reklamacji w tym zakresie nie może świadczyć o obaleniu domniemania prawidłowości i skuteczności doręczenia skarżącej wskazanych wezwań, co wynika z dokumentu, tj. druku zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 37 akt sądowych). Podkreślenia wymaga, że to na skarżącej, jako na stronie wnoszącej o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, ciąży obowiązek wykazania (uprawdopodobnienia), że w czasie biegu terminu do dokonania tej czynności zaistniała obiektywna i całkowicie niezależna od winy skarżącej przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie przez nią czynności, a powstanie tej przeszkody nie było spowodowane w żadnym wypadku działaniem skarżącej i było od niej całkowicie niezależne. Jak zostało to wskazane, skarżąca w niniejszym postępowaniu nie podważyła faktu doręczenia jej wskazanych wezwań do usunięcia braku formalnego skargi oraz uiszczenia od niej wpisu sądowego, ani nie przedstawiła (nie uprawdopodobniła) istnienia innych okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do terminowego wykonania ww. wezwań. W tej sytuacji Sąd przyjął, że nie zostały spełnione przesłanki warunkujące przywrócenie terminu do wniesienia skargi i zgodnie z tym, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł w sentencji postanowienia.