III SA/Gd 112/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o wynagrodzenie szkody w sprawie jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 października 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia: odrzucić wniosek o odszkodowanie.

A. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 października 2015 r. (nr [...]). Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2016 r. Sąd odrzucił skargę A. M., jako złożoną po terminie wynikającym z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwaną dalej: "p.p.s.a.". Skarżący złożył zażalenie na to postanowienie. W ramach autokontroli Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 30 września 2016 r. uchylił ww. postanowienie z dnia 29 sierpnia 2016 r. o odrzuceniu skargi, gdyż okazało się, że organ odmówił skarżącemu uzupełnienia ww. decyzji postanowieniem z dnia 6 maja 2016 r. i w związku z tym termin do wniesienia skargi został dochowany. Następnie skarżący wystąpił z wnioskiem o m.in. orzeczenie na podstawie art. 77 ust. 1 Konstytucji RP wynagrodzenia szkody jaka została mu wyrządzona przez niezgodne z prawem działania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w związku z wydaniem postanowienia o odrzuceniu skargi pomimo tego, że skarga została złożona w terminie, przez co skarżący poniósł szkodę (vide: pismo z dnia 20 marca 2017 r. – k. 79-81 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres właściwości rzeczowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyznaczają przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych jest precyzyjnie określony w cytowanej ustawie lub – na mocy przepisu szczególnego - w innych ustawach. Jednym zaś z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której ona dotyczy, w kognicji sądu administracyjnego. Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego skarga podlega odrzuceniu. W tym miejscu należy zaznaczyć, że stosownie do art. 63 p.p.s.a. jeżeli ustawy tak stanowią, postępowanie sądowe wszczyna się na wiosek. Nadto zgodnie z art. 64 § 3 p.p.s.a., do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Nie ulega wątpliwości, że w przypadku, gdy wniosek jest niedopuszczalny z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego należy go odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2011 r., sygn. akt I OZ 977/11, publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Merytoryczne rozpoznanie wniosku jest możliwe dopiero wtedy, gdy taki wniosek jest dopuszczalny. Przedmiotowy wniosek skarżącego nie należy do żadnych ze spraw podlejących rozpatrzeniu w jakimkolwiek trybie przewidzianym w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z tym nie podlega też zakreślonej przepisami kognicji sądów administracyjnych. Orzekanie o odszkodowaniu za niezgodne z prawem - według skarżącego – działania wojewódzkiego sądu administracyjnego nie mieści się w kompetencjach sądów administracyjnych. Generalnie kwestia odszkodowania może być przedmiotem rozpoznania przez sądy powszechne w postępowaniu cywilnym. Jest to więc sprawa cywilna, gdzie stosuje się do odpowiedzialności odszkodowawczej przepisy art. 417, art. 4171 i następne ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j.: Dz. U. z 2017 r. poz. 459). Z uwagi zatem na niewłaściwość sądu administracyjnego w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania (wynagrodzenia szkody), Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., odrzucił wniosek.