III SA/Gd 1101/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 października 2016 r., nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu postanawia: zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 17 stycznia 2017 r. i zwolnić skarżącą A. R. od kosztów sądowych.

Wnioskiem z dnia 3 stycznia 2017 r. złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżąca A. R. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca oświadczyła, że zarabia najniższą pensję krajową i ma na utrzymaniu dwójkę małoletnich dzieci. Żyje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swymi rodzicami, którzy także nie posiadają dostatecznych środków finansowych. Wysokość stałych miesięcznych zobowiązań i wydatków wnioskodawczyni wyliczyła na kwotę 3630 zł, zaliczając do nich koszty wyżywienia, środków czystości, telefonu, utrzymania mieszkania, energii elektrycznej, telewizji, internetu, zajęć dodatkowych i wydatków szkolnych dzieci, telefonów dzieci, utrzymania samochodu, w tym paliwa, odzieży, obuwia, leków i wizyt lekarskich dzieci, leków i leczenia rodziców wnioskodawczyni. Łączny dochód netto osób pozostających z wnioskodawczynią we wspólnym gospodarstwie domowym wnioskodawczyni określiła na 4590 zł, w tym wynagrodzenie własne za pracę – 1360 zł, alimenty na dzieci – 900 zł, świadczenia emerytalne rodziców – 1560 zł i 770 zł. We wniosku nadto oświadczono, że wnioskodawczyni jest właścicielem samochodu osobowego o wartości 8.600 zł, zaś rodzice wnioskodawczyni są właścicielami mieszkania o wartości 140.000 zł oraz samochodu o wartości 10.000 zł. Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 1101/16 referendarz sądowy odmówił przyznania A. R. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazano, że analiza sytuacji dochodowej i majątkowej wnioskodawczyni i jej rodziny nie przemawia za uznaniem, że nie ma ona możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W złożonym od powyższego postanowienia sprzeciwie A. R. podniosła, iż jest matką, która samotnie wychowuje dwójkę dzieci, a utrzymuję się z wynagrodzenia na poziomie najniższej pensji krajowej. Wyjaśniła, że we wniosku o zwolnienie od kosztów wskazane zostały średnie wydatki miesięczne, które skarżąca była w stanie przewidzieć. Dodatkowe koszty jakie musi ona ponosić to wydatki związane np. z zakupem podręczników szkolnych dla dzieci bądź też nieplanowane jak: wycieczki szkolne, wyjścia do kina czy do teatru dzieci, a ponadto wydatki na drobne prace remontowe i konserwatorskie w lokalu mieszkalnym. Skarżąca wskazała, iż jej rodzice nie dokładają jej środków na ponoszenie kosztów utrzymania siebie i jej dzieci. Oboje są schorowani i wydają kilkaset złotych miesięcznie na leki. Zdaniem skarżącej ustalenie, iż w skali miesiąca do dyspozycji rodziny skarżącej pozostaje 1 tys. zł jest fikcyjne, gdyż każdego miesiąca jej rodzina z trudem spina domowy budżet i liczy każdą wydawaną złotówkę. Podniosła, że gdyby miała jakiekolwiek wolne środki to z pewnością nie wnosiłaby o zwolnienie od opłaty sądowej. Wyjaśniła również, iż samochód osobowy, który posiada stanowi jedyny składnik jej majątku. Jednakże jego sprzedaż wiązałaby się z utratą możliwości dojazdów do pracy i wożenia dzieci do szkoły i na zajęcia, a ponadto w sytuacji sporu co do jego własności i wniesionego powództwa jest to w realiach rynkowych na chwilę obecną niemożliwe. Skarżąca wskazała, że z uwagi na swoją sytuację rodzinną nie jest również w stanie podjąć dodatkowego zajęcia bądź zatrudnienia. Wydatek na poziomie 200 zł na poczet opłaty od skargi jest dla niej znacznym obciążeniem. Nie jest w stanie go ponieść bez doznania poważnego uszczerbku finansowego dla swojej rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako "p.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Sprzeciw skarżącej zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W ocenie Sądu wnioskodawczyni wykazała, że spełnia przesłanki ustawowe, skutkujące całkowitym uwzględnieniem jej wniosku. W złożonym sprzeciwie oświadczyła, że nie jest w stanie uiścić opłaty od skargi w wysokości 200 zł bez doznania uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśniła, iż składając wniosek o przyznanie prawa pomocy nie wskazała nieplanowanych kosztów utrzymania, które niewątpliwie wpływają na pomniejszenie jej budżetu domowego. Jej rodzice są schorowani i wydają kilkaset złotych miesięcznie na leki, co wiąże się z tym, że nie są w stanie pomóc jej finansowo. Również z uwagi na niewyjaśnioną sytuację prawną samochodu osobowego skarżącej, nie ma ona możliwości sprzedania pojazdu i pozyskania dodatkowych środków na prowadzenie niniejszego postępowania. W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, wnioskodawczyni rzeczywiście nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w tej sprawie bez poniesienia uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i swojej rodziny. Wobec wskazanych okoliczności Sąd zmienił zaskarżone postanowienie referendarza sądowego i wniosek skarżącej uwzględnił w całości. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd orzekł o zmianie zaskarżonego postanowienia referendarza sądowego i zwolnił skarżącą od kosztów sądowych. | | | |