III SA/Gd 1072/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. I., J. M. – M., T. J., T. P., M. D., M. S., M. J. i E. P. na postanowienie Komisarza Wyborczego z dnia 7 października 2020 r. znak [...] w przedmiocie odrzucenia wniosku w sprawie przeprowadzenia referendum gminnego dotyczącego odwołania Wójta Gminy przed upływem kadencji postanawia odrzucić skargę.

Postanowieniem z dnia 7 października 2020 r. znak [...] Komisarz Wyborczy odrzucił wniosek ośmiorga mieszkańców gminy K. (zwanych dalej "inicjatorami referendum") o przeprowadzenie referendum gminnego w sprawie odwołania Wójta Gminy przed upływem kadencji. Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi inicjatorów referendum w dniu 14 października 2020 r. wraz z pouczeniem, że na postanowienie przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia. Skarga na przedmiotowe postanowienie Komisarza Wyborczego wniesiona przez pełnomocnika inicjatorów referendum wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w dniu 30 października 2020 r. Zarządzeniem z dnia 2 listopada 2020 r. (doręczonym w dniu 18 listopada 2020 r.) pełnomocnik inicjatorów referendum został wezwany do wskazania w jakiej dacie otrzymał zaskarżone postanowienie oraz do nadesłania pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżących przed sądami administracyjnymi. W dniu 24 listopada 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zostało wysłane pismo pełnomocnika inicjatorów referendum wskazujące, że zaskarżone postanowienie zostało pełnomocnikowi inicjatorów referendum doręczone w dniu 14 października 2020 r. Do przedmiotowego pisma dołączono pełnomocnictwo podpisane przez sześć osób (z pominięciem podpisu skarżącej J. M. – M.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu z powodu jej wniesienia z uchybieniem ustawowego terminu. W stosunku do skarżącej J. M. – M. odrzucenie skargi ma nadto swoją podstawę w nieuzupełnieniu braku formalnego skargi w postaci pełnomocnictwa pomimo wezwania. Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 741; dalej powoływanej w skrócie jako "ustawa"), na postanowienie komisarza wyborczego odrzucające wniosek o przeprowadzenie referendum, o którym mowa w art. 22, a także w przypadku niedotrzymania przez komisarza terminu określonego w art. 24, inicjatorowi referendum służy skarga do sądu administracyjnego w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia. Wskazać należy, że przepis art. 26 ust. 1 ustawy, który jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a."), nie określa bliżej trybu składania skarg, a wskazuje jedynie, że wnosi się ją do sądu administracyjnego w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia. Wobec braku precyzyjnej regulacji w tym zakresie właściwe jest odwołanie się do ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r. poz. 1319). Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 2 ustawy, w zakresie nieuregulowanym w ustawie do referendum lokalnego stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy. W myśl zaś postanowień art. 9 § 1 Kodeksu wyborczego, ilekroć w kodeksie jest mowa o upływie terminu do wniesienia skargi, odwołania lub innego dokumentu do sądu, organu wyborczego, urzędu gminy, konsula albo kapitana statku, należy przez to rozumieć dzień złożenia skargi, odwołania lub innego dokumentu w sądzie, organowi wyborczemu, w urzędzie gminy, w konsulacie lub kapitanowi statku. Z przepisu tego należy wyprowadzić zasadę, że wnoszenie środków zaskarżenia przewidzianych w przepisach Kodeksu odbywa się bezpośrednio do sądu lub innego podmiotu kompetentnego do wypowiedzenia się w przedmiocie zasadności skargi lub odwołania. Owa bezpośredniość jest rozumiana wąsko i rygorystycznie, gdyż dla zachowania terminu konieczne jest, aby wskazana czynność wyborcza była dokonana w siedzibie sądu, organu wyborczego lub organu samorządu terytorialnego. Tak więc istotny jest dzień fizycznego wpłynięcia skargi, odwołania lub innego dokumentu do siedziby danego podmiotu, w przedmiotowym przypadku – wpłynięcia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Ustawa o referendum lokalnym, odwołując się do Kodeksu wyborczego w art. 1 ust. 2 wskazuje na konieczność odpowiedniego jego stosowania w zakresie spraw nieuregulowanych. W przedmiotowej sprawie tryb wnoszenia środków zaskarżenia określony w art. 9 § 1 Kodeksu wyborczego należy stosować wprost z uwagi na brak odnośnych regulacji w ustawie o referendum lokalnym. Wskazany art. 9 § 1 Kodeksu wyborczego dotyczy także sposobu liczenia terminu do dokonania określonych czynności, w tym wniesienia skargi do sądu i wprowadza wyjątkową w przepisach procesowych zasadę, uzależniając dotrzymanie terminu od fizycznego wpłynięcia skargi do sądu. Wymóg ten jest bardzo rygorystyczny, gdyż wyłącza zastosowanie przepisów zrównujących złożenie pisma procesowego w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego z wniesieniem pisma do sądu (zgodnie z art. 83 § 3 p.p.s.a.). Jak wynika z powyższego, ten szczególny przepis zawarty w Kodeksie wyborczym będzie miał więc zastosowanie na gruncie ustawy o referendum lokalnym. Oznacza to, że skarga w przedmiotowej sprawie wniesiona została po upływie terminu do jej wniesienia, gdyż czternastodniowy termin z art. 26 ust. 1 ustawy upłynął inicjatorom referendum bezskutecznie w dniu 28 października 2020 r. Wskazać należy, że skarga wpłynęła do tut. Sądu faktycznie w dniu 30 października 2020 r., a więc po upływie wyżej wskazanego, ustawowego terminu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skarga wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia podlega odrzuceniu. Z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd odrzuca skargę, jeżeli jej braków formalnych nie uzupełniono w wyznaczonym terminie. Brak formalny w postaci braku dokumentu pełnomocnictwa może być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. w terminie 7 dni od dnia doręczenia stosownego wezwania. W realiach sprawy, pomimo prawidłowego doręczenia wezwania z jednoczesnym pouczeniem pełnomocnika inicjatorów referendum o konsekwencjach prawnych niedokonania powyższej czynności ze skutkiem wobec wszystkich skarżących, brak ten nie został uzupełniony w wyznaczonym terminie. Przedłożone przez T. P. pełnomocnictwo nie zawiera bowiem podpisu J. M. – M. W stosunku do tej skarżącej zaszła zatem odrębna podstawa uzasadniająca odrzucenie skargi. Mając na uwadze przedstawiony powyżej stan faktyczny i prawny, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.