III SA/Gd 1021/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Adam Osik po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. Z. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: 1. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego.

Wnioskiem z dnia 10 kwietnia 2018 r. złożonym na formularzu urzędowym PPF, skarżąca D. Z. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zakres wniosku ustalono w oparciu o treść pisma skarżącej z dnia 23 marca 2018 r. (k. 36 akt). Na podstawie złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni ustalono, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie ze swym podopiecznym, który jest osobą niepełnosprawną i niezdolną do pracy. Skarżąca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, utrzymuje się zaś z przysługującego podopiecznemu świadczenia rentowego w łącznej kwocie 1930 zł oraz zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 209 zł, które w całości przeznacza na bieżącą egzystencję, w tym na zadeklarowane koszty czynszu – 300 zł, energię - 130 zł co dwa miesiące i gaz – 260 zł co dwa miesiące. Skarżąca, poza lokalem mieszkalnym, w którym zamieszkuje, nie posiada żadnego majątku, ani tez oszczędności. W tym stanie uznano, co następuje. Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Powyższe oznacza, że wnioskodawca jest w niniejszej sprawie ustawowo zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania. W konsekwencji spełnione zostały przesłanki umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, o czym referendarz sądowy, działając na podstawie art. 249a w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Odnośnie żądania ustanowienia zawodowego pełnomocnika z urzędu uznano natomiast, że instytucja prawa pomocy uregulowana w art. 243 – 262 p.p.s.a. stanowiąc jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu umożliwia dostęp do sądu osobom, które obiektywnie nie mają wystarczających środków finansowych na poniesienie kosztów prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym (obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści ww. przepisu wynika, że to na podmiocie wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji materialnej i dochodowej uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Rozstrzygnięcie złożonego wniosku uzależnione jest zatem wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Uznając oświadczenia wnioskodawcy za wiarygodne oraz biorąc pod uwagę przedstawione we wniosku okoliczności faktyczne, w tym brak zatrudnienia, uzyskiwanie niewysokiego dochodu w gospodarstwie domowym wnioskodawcy prowadzonym wspólnie z niepełnosprawnym podopiecznym, a nadto fakt braku oszczędności i majątku, uznano, że wnioskodawca, nie mając obecnie realnych możliwości poniesienia kosztów ustanowienia zawodowego pełnomocnika z wyboru spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Odnosząc wysokość zadeklarowanych przez wnioskodawcę wydatków związanych z kosztami utrzymania przyjąć należało, że wykazał on dostatecznie, że spełnia przesłankę przyznania jemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego. W związku z dokonaną oceną sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącej, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie drugim sentencji.