III OZ 99/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Przewodniczącego Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 grudnia 2022 r., sygn. akt: IV SAB/Wr 341/22 w sprawie ze skargi J.M. na bezczynność Przewodniczącego Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w J. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1.uchylić zaskarżone postanowienie, 2.zwrócić z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Przewodniczącemu Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w J. kwotę 100 (słownie: sto) zł uiszczoną tytułem wpisu od zażalenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 8 czerwca 2022 r., sygn. akt: IV SAB/Wr 341/22 wymierzył Łowczemu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w J. grzywnę za nieprzekazanie kompletnych i uporządkowanych akt sprawy w terminie i pomimo wezwania. W wyniku przeprowadzonej kontroli instancyjnej Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 6 września 2022 r., sygn. akt: III OZ 504/22 uchylił zaskarżone postanowienie, wskazując, że art. 32a ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz. U. z 2022 r., poz. 1173) wśród organów Polskiego Związku Łowieckiego nie wymienia Łowczego Okręgowego (czy też Łowcy Okręgowego) Polskiego Związku Łowieckiego w J.. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że w pierwszym rzędzie należy uzupełnić braki formalne skargi, a w przypadku ustalenia, iż organ posiada zdolność sądową ponowić wezwanie, precyzyjnie wskazując, co powinno znaleźć się w aktach administracyjnych sprawy, tj. jakie dokumenty związane ze sprawą organ powinien mieć uporządkowane w aktach. Z perspektywy organu ten wykonał sądowe wezwanie, bowiem przesłał całość akt, które, jak twierdzi, posiada. Przewodniczący powinien więc jeszcze raz, precyzyjnie wskazać organowi, jakich dokumentów oczekuje, a w przypadku ich braku – organ powinien wskazać przyczyny. Dopiero wówczas Sąd powinien rozważyć ukaranie organu grzywną w trybie art. 112 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyniku powyższego orzeczenia wezwał skarżącego do oznaczenia organu, którego bezczynności skarga dotyczy. Skarżący wskazał, że organem, którego bezczynność zaskarża jest Przewodniczący Zarządu, Łowczy Okręgowy – W.M. Następnie Sąd wezwał pełnomocnika organu - zarządzeniem z dnia 15 listopada 2022 r. do nadesłania w terminie 7 dni oryginalnych (ewentualnie potwierdzonych za zgodność z oryginałem) uporządkowanych akt administracyjnych sprawy, w tym w szczególności: wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 28 września 2021 r., odpowiedzi organu na ww. wniosek, pod rygorem uznania uchybienia obowiązkom określonym w art.. 54 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (wymierzenia grzywny na podstawie art. 112 tej ustawy). Wezwanie pozostało bez odpowiedzi. Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wymierzył Przewodniczącemu Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w J. grzywnę w kwocie 500 zł, wskazując w uzasadnieniu, że reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika organ, pomimo wezwania do nadesłania akt administracyjnych sprawy, obowiązków tych nie wykonał. Uchylanie się przez organ od wykonania nałożonych obowiązków, uniemożliwia Sądowi przeprowadzenie postępowania i rozpatrzenie złożonej skargi na bezczynność organu. Sąd nie dysponuje nawet wnioskiem z dnia 28 września 2021 r., który zainicjował postępowanie przed organem, a którego kserokopii - wbrew twierdzeniom pełnomocnika organu zawartym w (uprzednio wnoszonym – przyp. NSA) zażaleniu z dnia 21 czerwca 2022 r. - nie dołączono do akt niniejszej sprawy. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik organu podniósł, że organ nie uchylał się od wykonania wezwania Sądu i przekazał uporządkowane akta sprawy, w tym wszystkie dokumenty, jakie w sprawie posiadał, lecz w ocenie sądu przekazane akta nie mieściły się w definicji "akt sprawy". Na tej podstawie Sąd przyjął, że Przewodniczący Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w J. nie wykonał ciążącego na nim obowiązku. Tymczasem w ocenie skarżącego akta zostały przekazane w formie i postaci pozwalającej na przyjęcie, że stanowią one akta sprawy. Skarżący stwierdził, że wszelkie dokumenty były uporządkowane, strony ponumerowane, nadto posiadały spis dokumentów. Jednocześnie w zażaleniu wskazano, że z przyczyn niezależnych od organu, wniosek o udzielenie informacji z dnia 28 września 2021 r. zaginął, zaś organ zdecydował o wdrożeniu procedury odtworzenia części akt administracyjnych, tj. m.in. przedmiotowego wniosku. W ocenie skarżącego obowiązki nałożone w wezwaniu zostały wykonane, bowiem akta zostały Sądowi przesłane, za wyjątkiem wniosku, co do którego zainicjowano procedurę odtworzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlegało uwzględnieniu. Jak wynika z akt sprawy, przekazane Sądowi we wcześniejszej fazie postępowania sądowego, a więc przed zarządzeniem z dnia 15 listopada 2022 r. akta dotyczące skargi J.M. zawierają, zgodnie ze spisem: kopię skargi z dnia 29 listopada 2021 r., wezwanie Sądu z dnia 4 lutego 2022 r. do nadesłania oryginału skargi i odpisu odpowiedzi na skargę, odpis odpowiedzi na skargę, wezwanie Sądu do nadesłania oryginału skargi z dnia 29 listopada 2021 r. względnie wyjaśnienia powodów, dla których przekazanie oryginału nie jest możliwe oraz odpowiedź na to wezwanie wskazującą, że organ nie posiada oryginału skargi, wezwanie Sądu z dnia 11 maja 2022 r. do nadesłania uporządkowanych i kompletnych akt administracyjnych sprawy oraz kopertę sądową, w której nadesłano to wezwanie. W realiach niniejszej sprawy podkreślenia wymaga, że z postanowienia NSA z dnia 6 września 2022 r., sygn. akt: III OZ 504/22 wynika, że organ nadesłał "oryginalne akta dot. skargi", jednak zawierały one wyłącznie treść korespondencji z sądem. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że m.in. problemy w komunikacji między sądem a organem, uzasadniają ponowienie wezwania, precyzyjnie wskazującego, co powinno znaleźć się w aktach administracyjnych sprawy, tj. jakie dokumenty związane ze sprawą organ powinien mieć uporządkowane w aktach. Przewodniczący powinien więc jeszcze raz, precyzyjnie wskazać organowi, jakich dokumentów oczekuje, a w przypadku ich braku – organ powinien wskazać przyczyny. Dopiero wówczas Sąd powinien rozważyć ukaranie organu grzywną w trybie art. 112 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe wskazania, stwierdzić należy, że Sąd nie wykonał precyzyjnie ciążącego na nim obowiązku ponowienia wezwania w sposób, jaki został wskazany przez NSA w postanowieniu z dnia 6 września 2022 r. Skoro bowiem Naczelny Sąd Administracyjny wskazał w nim, że przewodniczący powinien jeszcze raz, precyzyjnie wskazać organowi, jakich dokumentów oczekuje, a w przypadku ich braku – organ powinien wskazać przyczyny, to zarządzenie z dnia 15 listopada 2022 r. warunków tych nie spełnia. Pełnomocnika wezwano bowiem do nadesłania w terminie 7 dni oryginalnych (ewentualnie potwierdzonych za zgodność z oryginałem) uporządkowanych akt administracyjnych sprawy, w tym w szczególności: wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 28 września 2021 r., odpowiedzi organu na ww. wniosek, pod rygorem uznania uchybienia obowiązkom określonym w art.. 54 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (wymierzenia grzywny na podstawie art. 112 tej ustawy). Jak wynika z treści zażalenia, organ w dalszym ciągu pozostaje na stanowisku, że przekazał kompletne akta sprawy. Pomimo zatem okoliczności, że ponowne wezwanie zostało bez odpowiedzi organu, a dopiero w zażaleniu wskazuje on, że akta administracyjne podlegają w części odtworzeniu w zakresie "m.in. przedmiotowego wniosku", stwierdzić należy, że rolą Sądu było z uwagi na postanowienie NSA z dnia 6 września 2022 r. i jego motywy wskazane w uzasadnieniu, wystosowanie niebudzącego wątpliwości wezwania precyzującego nadesłania jakich dokumentów oczekuje Sąd. Określenie w wezwaniu, że Sąd domaga się nadesłania oryginalnych uporządkowanych akt administracyjnych sprawy, w tym w szczególności wniosku o udostępnienie informacji oraz odpowiedzi na wniosek nie zrealizowało wskazań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dlatego, pomimo, że art. 112 p.p.s.a. umożliwia ukaranie organu grzywną w sytuacji, gdy organ uchyla się od zastosowania do zarządzenia przewodniczącego oraz pomimo stwierdzenia, że wystosowane w wyniku zarządzenia z dnia 15 listopada 2022 r. wezwanie pozostało bez odpowiedzi organu, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaszły podstawy do uwzględnienia zażalenia, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia w oparciu o art. 185 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Warunkiem uznania, że zachodziły podstawy do ukarania organu grzywną była realizacja w kolejnym wezwaniu wskazań NSA wyrażonych w postanowieniu z dnia 6 września 2022 r. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że z akt sprawy wynika, że oryginał skargi zaginął, w związku z czym, Sąd doręczył skarżącemu kserokopię skargi celem jej podpisania - Sąd jest zatem w posiadaniu podpisanej skargi. Organ nadesłał do Sądu odpowiedź na wniesioną skargę wraz z odpisem. W toku postępowania (chociaż już po wydaniu kontrolowanego obecnie postanowienia) Sąd uzyskał zaś od skarżącego kopię pisma z dnia 28 września 2021 r. – wniosku, którego nierozpoznanie stało się przedmiotem skargi na bezczynność. Kwestii otrzymania od skarżącego rzeczonego wniosku nie neguje organ, skoro już z odpowiedzi na skargę wynika, że "o przedmiotowej prośbie Pana J.M. zostały poinformowane władze Koła Łowieckiego "[..]", nadto władze wskazanego koła zostały zobligowane do udzielenia informacji Panu J.M., z uwagi na fakt, iż materia sprawy dotyczy de facto gospodarki łowieckiej i dokonywania odstrzału zwierzyny na terenie obwodu dzierżawionego przez ww. koło łowieckie. Nadto bezpośrednia rozmowa z władzami koła miała załagodzić rysujący się spór ze skarżącym (..)". W tych okolicznościach sprawy, mając także na uwadze argumentację zażalenia dotyczącą oświadczenia o wstępnej fazie procedury odtworzenia części akt administracyjnych, obecnie Sąd powinien rozważyć, w jakim zakresie – o jakie dokumenty czy oświadczenia, akta sprawy mogą i powinny być uzupełnione przez organ. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu orzeczono w oparciu o art. 232 § 1 pkt 2 p.p.s.a.