III OZ 98/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. sp. z o.o. z siedzibą w P.na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 listopada 2022 r., sygn. akt: II SA/Wr 690/22 w sprawie ze skargi K. sp z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 15 czerwca 2022 r., znak: SKO 4132/7/2022 w przedmiocie ustalenia obowiązku usunięcia odpadów postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 25 listopada 2022 r., sygn. akt: II SA/Wr 690/22 odrzucił skargę K. sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 15 czerwca 2022 r., znak: SKO 4132/7/2022 w przedmiocie ustalenia obowiązku usunięcia odpadów, wskazując w uzasadnieniu postanowienia, że od skargi, pomimo prawidłowego wezwania, nie został uiszczony wpis sądowy, a także nie uzupełniono jej braków formalnych w wyznaczonym terminie, poprzez przedłożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej (KRS). Skarżący wywiódł od powyższego postanowienia zażalenie, w którym zakwestionował doręczenie przesyłki, wskazując, że mogło jedynie dojść do fikcji doręczenia, jednak nawet w takim przypadku, nie zostało pozostawione zawiadomienie po pozostawieniu przesyłki pocztowej (awizo). Skarżący zarzucił, że uznano przesyłkę za doręczoną w oparciu o jedną kartę (k. 13), podczas gdy wezwania były dwa (k. 9 i 12). Jednocześnie skarżący zarzucił wadliwe w jego ocenie domaganie się przedstawienia KRS, podczas gdy KRS stanowi rejestr jawny, natomiast skoro odpis nie został złożony, to powinno skutkować to brakiem możliwości stwierdzenia skutecznych doręczeń w toku postępowania – skoro nie można ustalić czy odebrała je osoba umocowana. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlegało oddaleniu. Jak wynika z akt sprawy, zarządzeniem z dnia 28 września 2022 r. (k. 9 akt) wezwano Spółkę do uiszczenia wpis od skargi. Odpis zarządzenia doręczono przy piśmie z dnia 17 października 2022 r. (k. 12 akt). W wykonaniu zarządzenia z dnia 28 września 2022 r. Spółkę wezwano także do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu, określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej (KRS). W aktach sprawy (k. 13) znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki zawierającej ww. wezwania, z którego wynika, że przesyłka została odebrana w dniu 20 października 2022 r. przez B.R., a więc osobę, która w imieniu Spółki wnosiła skargę. Skoro z akt sprawy wynika bezsprzecznie, że przesyłka została doręczona, to nie znajdują podstaw twierdzenia zażalenia, że do doręczenia przesyłki nie doszło. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska skarżącego, że z uwagi na jawność rejestru KRS nie było zasadne wzywanie wnoszącego skargę o nadesłanie dokumentu, z którego wynikałoby umocowanie skarżącego do działania w imieniu Spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie ma uprawnień do zastępowania strony postępowania w gromadzeniu dokumentów mających stanowić podstawę przyjęcia skargi do rozpoznania. Zgodnie z art. 28 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259) dalej p.p.s.a., osoby prawne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Organ lub osoby, o których mowa w ww. przepisie, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 p.p.s.a). Niezłożenie zaś takiego dokumentu stanowi brak formalny skargi, który podlega uzupełnieniu na wezwanie przewodniczącego wydziału (art. 49 § 1 p.p.s.a.), pod rygorem odrzucenia skargi (art. 49 § 1 w zw. a art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Przepisy te regulują istotne kwestie procesowe. Po pierwsze, właściwe ich zastosowanie daje sądowi administracyjnemu pewność, że dana osoba lub pełnomocnik są rzeczywiście upoważnieni do dokonania konkretnej czynności, po drugie stanowi gwarancję dla strony, iż będzie należycie reprezentowana w toczącym się postępowaniu. Analizowane przepisy nabierają szczególnego znaczenia, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę jak poważne konsekwencje mogą wystąpić, gdyby nie interpretować ich w sposób ścisły (art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 271 pkt 2 p.p.s.a. – nienależyta reprezentacja strony, której przejawem jest działanie w jej imieniu nieumocowanej osoby, stanowi przesłankę do wznowienia postępowania z powodu jego nieważności). W rozpoznawanej sprawie, stwierdziwszy ww. brak formalny skargi, Sąd I instancji prawidłowo wezwał skarżącą do jego usunięcia oraz pouczył o konsekwencjach niezastosowania się do wezwania, wynikających z treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., tj. o rygorze odrzucenia skargi. W sytuacji zasygnalizowanego w wezwaniu braku w przedstawionym zakresie, na skarżącej ciążył obowiązek zastosowania się do wezwania Sądu i przedłożenia dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi oraz określającego sposób reprezentacji skarżącej. Nie ma zaś podstaw, aby obowiązek polegający na wykazaniu umocowania do działania w imieniu strony przerzucać na sąd. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do działania w imieniu stron tego postępowania, a do tego doprowadziłoby nałożenie na niego obowiązku weryfikacji danych osoby działającej za stronę z danymi wynikającymi z odpowiedniego rejestru, nawet tak dostępnego jak KRS. Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i prawidłowe w świetle powołanych wyżej przepisów. Zwrócić uwagę należy, że skarżący poniekąd akceptuje fakt konieczności dokonania weryfikacji prawidłowości reprezentacji Spółki, skoro odbierając przesyłkę wzywającą do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia wpisu, na zwrotnym potwierdzeniu odbioru umieścił numer, pod jakim Spółka widnieje w KRS. Nie wypełniało to jednak zakresu wezwania skierowanego przez Sąd. Niezależnie jednak od stanowiska skarżącego w kwestii braku konieczności przedstawienia dokumentu KRS, znamienne jest także to, że odrębną, niezależną, podstawę odrzucenia skargi stanowiło nieuiszczenie wymaganego wpisu sądowego od skargi. Stosownie do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu terminu do uiszczenia wpisu od skargi, skarga podlega odrzuceniu przez sąd, zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. Skarżąca została prawidłowo wezwana do uiszczenia wpisu sądowego zarządzeniem z dnia 28 września 2022 r. W wezwaniu do uiszczenia wpisu wskazano siedmiodniowy termin na dokonanie tej czynności oraz rygor w postaci odrzucenia skargi, w sytuacji nieuiszczenia wpisu we wskazanym terminie. Przesyłka zawierająca wezwania Sądu została doręczona w dniu 20 października 2022 r. i pomimo upływu terminu wpis od skargi nie został uiszczony. Skoro nie było podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie oddalił w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.