III OZ 98/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2021 r., sygn. akt II SO/Wa 68/21 w sprawie z wniosku K. R. o wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Z. grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 17 grudnia 2021 r., sygn. akt II SO/Wa 68/21, po rozpoznaniu wniosku K. R. (dalej: "skarżący") o wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Z. grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi wymierzył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Z. grzywnę w wysokości 1.000,00 (słownie: tysiąc) złotych oraz zasądził od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. na rzecz skarżącego kwotę 597 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący pismem z [...] września 2021 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 54 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Z. (dalej "PINB" lub "organ") grzywny za nieprzekazanie Sądowi skargi z [...] czerwca 2021 r. na bezczynność. Skarżący wskazał, że skierował do WSA w Warszawie za pośrednictwem PINB skargę na bezczynność w rozpoznaniu wniosku z [...] maja 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skargę doręczono PINB, który do dnia złożenia wniosku o wymierzenie grzywny, nie przekazał jej Sądowi. Skarżący dodał, że postanowieniem z [...] września 2021 r., sygn. akt II SO/Wa 50/21 Sąd wymierzył organowi grzywnę za nieprzekazanie ww. skargi. PINB w odpowiedzi na wniosek z [...] listopada 2021 r. wskazał, że jego zamiarem nie było i nie jest nieudostępnienie informacji publicznej, a tym bardziej pozostawienie skargi bez jej odpowiedzi i przekazania do Sądu. Zaistniała sytuacja jest wynikiem problemów technicznych i ludzkich związanych z uruchomieniem skrzynki e-PUAP na platformie cyfrowej. [...] listopada 2021 r. została otwarta skrzynka i niezwłocznie przystąpiono do przekazania żądanych informacji publicznych, które skarżący otrzymał. Ponadto PINB podniósł, że uregulował nałożoną postanowieniem z [...] września 2021 r., sygn. akt II SO/Wa 50/21 grzywnę. Organ zwrócił się o wzięcie pod uwagę, że gdy tylko odczytał wiadomości z e-PUAP niezwłocznie przystąpił do usunięcia naruszenia prawa. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji podniósł, że wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi zasługuje na uwzględnienie. Skarga została złożona za pośrednictwem platformy e-PUAP do PINB [...] czerwca 2021 r. Skargę należało przekazać do Sądu do [...] czerwca 2021 r., zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm., dalej: "u.d.i.p.". Przedmiotowa skarga – złożona za pośrednictwem platformy e-PUAP- przekazana została do Sądu [...] listopada 2021 r., jednakże bez złożonego na skardze podpisu. Skargę zarejestrowano pod sygn. akt II SAB/Wa 772/21. Sąd stwierdził, że organ przekroczył termin prawem przewidziany i nie wyjaśnił przyczyn tego zaniechania, ignorując wezwanie Sądu w tym zakresie. Uzasadniało to wymierzenie PINB grzywny za niedopełnienie obowiązków ustawowych i uniemożliwienie skarżącemu dochodzenia swych praw przed Sądem w sprawie bezczynności organu administracji. Dalej Sąd podniósł, że z akt sprawy II SAB/Wa 772/21 wynika, że Sąd pismem z [...] grudnia 2021 r., w wykonaniu zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z [...] listopada 2021 r., oraz pismem z [...] grudnia 2021 r., w wykonaniu zarządzenia z [...] grudnia 2021 r., wezwał PINB do nadesłania przedmiotowej skargi K. R. na bezczynność PINB w Z. w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] maja 2021 r. w źródłowej formie, tj. w formie elektronicznej (za pośrednictwem platformy e-PUAP) – tak jak skargę wniesiono do organu – nie modyfikując jednocześnie pliku (i jego formatu), w którym skargę nadesłano do organu. Do dnia wydania postanowienia Sądu pierwszej instancji PINB nie wykonał wezwania, nie nadesłał podpisanej skargi podpisem elektronicznym. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga nadal w takiej formie w jakiej złożona została do organu, nie została przekazana do Sądu. Mając to na uwadze Sąd uznał, że zaszła podstawa do uwzględnienia wniosku z [...] września 2021 r. o wymierzenie PINB grzywny w wysokości wskazanej w postanowieniu, na mocy art. 55 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 54 § 2 p.p.s.a. i w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. Organ wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania - art. 55 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 54 § 2 p.p.s.a. i w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. - w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niewłaściwe ich zastosowanie, gdyż organ podjął wszystkie znane mu czynności dotyczące przekazania skargi w prawidłowej formie i uchybienia w tej mierze powstały bez jego winy. Na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a., organ wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu zażalenia organ zwrócił uwagę, że skarga została przesłana do Sądu [...] listopada 2021 r. Następnie z uwagi na to, że Sąd zwrócił się o nadesłanie tej skargi w odpowiednim formacie elektronicznym skontaktowano się z Sądem w celu wyjaśnienia sprawy. Uzyskano informacje, że Sąd ma problemy techniczne z odczytaniem skargi i omawiano sposób jej wysłania, ale pomimo podjętych działań Sąd nadal nie mógł prawidłowo odczytać skargi. A zatem ze strony PINB dopełniono wszystkich formalności, żeby skargę przesłać prawidłowo. W celu przesłania skargi w systemie elektronicznym należy ją najpierw pobrać (skopiować) z tego systemu i dopiero przesłać ją dalej. Brak więc zawinienia po stronie PINB, które uzasadniałoby skorzystanie przez Sąd z zastosowania fakultatywnego środka dyscyplinującego, jakim jest nałożenie grzywny na organ. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 54 § 1 i § 1a p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. Stosownie do treści art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym, że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Przy czym, zgodnie z § 3 ust. 1-4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 maja 2019 r. w sprawie szczegółowego sposobu oraz szczegółowych warunków przekazywania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1003; dalej: "rozporządzenie Prezydenta RP"), skargę oraz odpowiedź na skargę organ przekazuje w formie lub postaci, w jakiej zostały sporządzone (ust. 1). Skargę lub odpowiedź na skargę sporządzoną w formie dokumentu elektronicznego organ przekazuje do elektronicznej skrzynki podawczej sądu (ust. 2). W przypadku gdy forma lub postać skargi i odpowiedzi na skargę różnią się, organ, przekazując dokument elektroniczny, o którym mowa w ust. 2, załącza uwierzytelnioną kopię, w formie dokumentu elektronicznego, skargi lub odpowiedzi na skargę sporządzonej w postaci papierowej (ust. 3). W przypadku, o którym mowa w ust. 3, kopię skargi lub odpowiedzi na skargę, w formie dokumentu elektronicznego, uwierzytelnia się kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną, kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub podpisem zaufanym (ust. 4). Natomiast w myśl art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy. Z powyżej przytoczonych regulacji wynika, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. sąd bada jedynie, czy organ, do którego skarga została skierowana wykonał obowiązki określone w art. 54 § 2 p.p.s.a. Przekazanie sądowi administracyjnemu skargi jest bezwzględne i obligatoryjne. Złożenie skargi stanowi żądanie strony nadania skardze określonego biegu i obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana, do uczynienia zadość temu żądaniu. W niniejszej sprawie, wniesiona za pośrednictwem platformy e-PUAP skarga K. R. z [...] czerwca 2021, została przekazana do Sądu [...] listopada 2021 r. i zarejestrowana [...] listopada 2021 r., pod sygn. akt II SAB/Wa 772/21. Skarga nie zawierała podpisu pełnomocnika skarżącego oraz nie zostało do niej dołączone urzędowe poświadczenie jej przedłożenia organowi. Z akt sprawy o sygn. II SAB/Wa 772/21 wynika, że Sąd pismem z [...] grudnia 2021 r., w wykonaniu zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z [...] listopada 2021 r., wezwał organ do nadesłania oryginału skargi wraz z urzędowym poświadczeniem przedłożenia, celem umożliwienia Sądowi weryfikacji złożonego na skardze podpisu – w terminie 7 dni. PINB przy piśmie z [...] grudnia 2021 r. przekazał skargę K. R., jednakże datowaną na [...] sierpnia 2021 r. wraz z urzędowym potwierdzeniem jej przedłożenia organowi. Sąd pismem z [...] grudnia 2021 r., w wykonaniu zarządzenia z [...] grudnia 2021 r., ponownie wezwał PINB do nadesłania przedmiotowej skargi K. R. na bezczynność PINB w Z. w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] maja 2021 r. w źródłowej formie, tj. w formie elektronicznej (za pośrednictwem platformy e-PUAP) - tak jak skargę wniesiono do organu - nie modyfikując jednocześnie pliku, w którym skargę nadesłano do organu. Organ przy piśmie procesowym z [...] lutego 2022 r. przekazał wniesioną przez skarżącego w formacie PDF niepodpisaną skargę z [...] sierpnia 2021 r., informując jednocześnie, że w takim formie została ona złożona. Jednocześnie organ oświadczył, że przesyłane do Sądu dokumenty nie są modyfikowane. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji, uwzględniając wniosek o wymierzenie grzywny rozważył wszystkie okoliczności sprawy i prawidłowo przyjął, że organ uchybił terminowi na przekazanie skargi, co uprawniło Sąd do wymierzenia mu grzywny. Skarga z [...] czerwca 2021 r. wraz z urzędowym poświadczeniem jej przedłożenia, wniesiona za pośrednictwem platformy e-PUAP, nie została do dnia wydania przez Sąd pierwszej instancji przekazana w takiej formie, w jakiej została wniesiona do organu. PINB uchybił zatem terminowi wskazanemu w art. 21 pkt 1 u.d.i.p., co przesądza o przyjęciu, że spełnione zostały przesłanki do wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Odnośnie zaś wysokości grzywny wskazać należy, że została ona wymierzona w granicach określonych w art. 154 § 6 p.p.s.a. Prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, że wymierzona kwota spełni dyscyplinująco–restrykcyjny i prewencyjny charakter grzywny. Ustawodawca w art. 154 § 6 p.p.s.a. pozostawił sądowi orzekającemu w przedmiocie wymierzenia grzywny swobodny zakres ustalenia jej wysokości, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.