III OZ 860/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 20 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2021 r. sygn. akt II SAB/Wa 328/20 odrzucające skargę J. M. na bezczynność Prokuratora Krajowego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 17 czerwca 2021 r. sygn. akt II SAB/Wa 328/20, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 220 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej zwanej "p.p.s.a." odrzucił skargę J. M. na bezczynność Prokuratora Krajowego w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] maja 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarżącemu prawomocnie odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 28 września 2020 r. wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 1 lipca 2020 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, skarżący złożył ponownie wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postępowanie z ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy umorzono postanowieniem starszego referendarza sądowego z 16 października 2020 r. - utrzymanym w mocy postanowieniem WSA w Warszawie z 15 grudnia 2020 r. W takim stanie faktycznym w ocenie Sądu Wojewódzkiego prawomocna odmowa przyznania prawa pomocy powinna doprowadzić do podjęcia czynności wpływających na przebieg postępowania, przesunąć jego tok na kolejny etap. Odmowa przyznania prawa pomocy uzasadniała wezwanie skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi, zaś kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie może dotyczyć etapu, w stosunku do którego prawomocnie orzeczono o braku podstaw do przyznania takiej pomocy i wywoływać skutków z mocą wsteczną. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył J. M., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 214 § 1 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Ponadto w myśl art. 220 § 1 p.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata. Z powyższych przepisów wynika zasada odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego, zaś odstępstwo od tej zasady może mieć miejsce w przypadkach określonych w ustawie (M. Niezgódka-Medek [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, LEX el. 2019, komentarz do art. 214). Jednym z takich przypadków jest możliwość przyznania stronie prawa pomocy, uregulowanego w art. 243 – 262 p.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie stronie skarżącej ostatecznie odmówiono przyznania prawa pomocy. Postanowieniem WSA w Warszawie z 28 lipca 2020 r. sygn. akt II SPP/Wa 218/20 utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego z 8 lipca 2020 r. odmawiające przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając na uwadze ostateczne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, stwierdzić należy że prawidłowo wezwano skarżącego J. M. do wykonania prawomocnego zarządzenia o uiszczeniu wpisu sądowego. Wezwanie zostało skarżącemu doręczone 1 października 2020 r. i w wyznaczonym terminie skarżący nie uzupełnił wymaganych braków fiskalnych, składając ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy. W takim stanie rzeczy prawidłowo WSA w Warszawie wskazał, że złożenie kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia i tym samym nie ma wpływu na bieg terminu zakreślonego w art. 220 p.p.s.a. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że każdy ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony po prawomocnej odmowie uwzględnienia uprzednio złożonego wniosku w tym przedmiocie nie wpływa na bieg terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie (por. postanowienia NSA: z 1 października 2021 r. sygn. akt III OZ 720/21, z 20 października 2020 r. sygn. akt II OZ 862/20, z 1 marca 2017 r. sygn. akt I OZ 479/17, z 8 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OSK 810/14, z 20 lipca 2011 r. sygn. akt II OSK 1380/11, pub. orzeczenia.nsa.gov.pl). W takim stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo odrzucił skargę J. M. na bezczynność Prokuratora Krajowego w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] maja 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.