III OZ 78/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Ewa Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H.S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 stycznia 2025 r. sygn. akt IV SA/Po 930/24 w sprawie ze skargi H. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 9 października 2024 r. nr SKO.F.406.622.2023 w przedmiocie kary pieniężnej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2025 r., sygn. akt IV SA/Po 930/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 220 § 1 i 3 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako p.p.s.a.), odrzucił skargę H. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 9 października 2024 r. nr SKO.F.406.622.2023 w przedmiocie kary pieniężnej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji, podał, że pomimo doręczenia skarżącemu w dniu 16 grudnia 2024 r. wezwania do uiszczenia uzupełniającego wpisu od skargi i pouczenia o konsekwencjach zaniechania terminowego dopełnienia tego obowiązku, skarżący nie usunął braku fiskalnego skargi. Sąd wyjaśnił, że z uwagi na przedmiot zaskarżenia (należność pieniężna - art. 216 p.p.s.a.) i wartość przedmiotu zaskarżenia (wysokość kary pieniężnej), opłata od skargi wynosiła 1590 zł - a to zgodnie z art. 219 § 2 p.p.s.a. i § 1 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r., poz. 535). Natomiast skarga, przy jej wniesieniu, została opłacona kwotą 200 zł. To z tego powodu pełnomocnik skarżącego został w dniu 16 grudnia 2024 r. wezwany do uiszczenia wpisu uzupełniającego w kwocie 1390 zł. Uzasadniając wydane rozstrzygniecie, Sąd stwierdził, że siedmiodniowy termin na wniesienie wymaganej opłaty upłynął z dniem 23 grudnia 2024 r. Do tego dnia wpis uzupełniający nie został uiszczony, co w konsekwencji stanowiło podstawę do odrzucenia skargi. Brak bowiem uiszczenia pełnej kwoty wpisu sądowego jest równoznaczny w skutkach prawnych z nieuiszczeniem wpisu i powoduje odrzucenie skargi (patrz: postanowienie NSA z dnia 29 marca 2022 r. sygn. akt III OZ 202/22, dostępne w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, reprezentowany przez adwokata. Zaskarżył postanowienie w całości. Na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a., wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia przez Sąd i instancji i dalsze procedowanie sprawy wywołanej skargą, ewentualnie, na podstawie art. 194 § 3 p.p.s.a., uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść podjętego w sprawie rozstrzygnięcia, a to art. 58 § 3 w zw. z art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi pomimo braku wystąpienia ku temu ustawowych przesłanek, albowiem: 1. wbrew ustaleniu Sądu poczynionemu w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, pełnomocnik skarżącego nie został wezwany do uiszczenia uzupełniającego wpisu od skargi, w szczególności w dniu 16 grudnia 2024 r.; 2. z najdalej posuniętej ostrożności procesowej: nawet gdyby przyjąć, że wezwanie o uiszczenie uzupełniającego wpisu od skargi zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego, to Sąd pominął tę okoliczność, że skarżący przy wnoszeniu skargi uiścił wpis w kwocie 200 zł, co w konsekwencji powoduje, że odrzucenie skargi mogłoby co najwyżej dotyczyć części skargi, ponad kwotę 5.000 zł, pod warunkiem, że Sąd wcześniej wezwałby skarżącego - wobec nieuiszczenia uzupełniającego wpisu – do sprecyzowania zakresu zaskarżenia, zgodnie z art. 215 § 1 i 2 p.p.s.a.; 3. z najdalej posuniętej ostrożności procesowej: nawet gdyby przyjąć, że wezwanie o uiszczenie uzupełniającego wpisu od skargi zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego, to Sąd pominął tę okoliczność, że skarżący uiścił wpis w kwocie 200 zł zgodnie z pouczeniem zawartym w treści zaskarżonej skargą decyzji, a na podstawie art. 112 k.p.a. zastosowanie się strony postępowania do błędnego pouczenia nie może jej szkodzić. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Jak wynika z akt sprawy, na mocy zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z dnia 10 grudnia 2024 r., wezwano pełnomocnika skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 1390 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Jednocześnie wysokość wpisu została prawidłowo obliczona, tj. z uwzględnieniem zarówno przedmiotu zaskarżenia, jak też z zastosowaniem zaokrąglenia, o którym mowa w art. 219 § 2 p.p.s.a., a przede wszystkim z uwzględnieniem kwoty wpisu uiszczonego przy wniesieniu skargi – w wysokości 200 zł. Zarządzenie było zatem zarządzeniem do uiszczenia uzupełniającego wpisu sądowego i taki też przedmiot Sąd I instancji wskazał na jego wstępie i w samej treści zarządzenia. Według akt sprawy Sąd doręczył odpis zarządzenia wzywającego do uzupełnienia wpisu wraz z odpisem odpowiedzi na skargę i pismami przewodnimi (k. 20 – 22) w dniu 16 grudnia 2024 r. (k. 23 – przesyłkę w tym dniu odebrał kierownik sekretariatu kancelarii). Przesyłka zawierająca powyższe dokumenty została nadana ze wskazaniem danych osobowych pełnomocnika skarżącego i adresu jego kancelarii. Co więcej, z adnotacji na k. 20 i 21 akt sprawy wynika, że wszystkie pisma umieszczone w ww. przesyłce zostały przekazane do wysyłki do Biura Podawczego Sądu w dniu 11 grudnia 2024 r., czyli w dacie sporządzenia pism przewodnich i wydania zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu uzupełniającego. Z kolei na potwierdzeniu odbioru przesyłki (k. 23) Sąd ściśle oznaczył jej zawartość wskazując w miejscu "Rodzaj przesyłki": "1. Dor. – odpisu odp. na skargę; 2. Wezw. – do uzupełnienia wpisu sąd. (+poucz. EZD)". Z akt wynika również w sposób jednoznaczny, że wymagany zarządzeniem wpis nie został w ogóle uiszczony. Twierdzeń zażalenia o braku doręczenia zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu uzupełniającego nie można zatem uznać za wiarygodne. Subiektywne przeświadczenie strony o wadliwości doręczenia, nie może stanowić argumentu na rzecz nieuzupełnienia braków formalnych skargi w terminie. Należy bowiem podnieść, że dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Przedmiotowe domniemanie może być obalone, jednakże podejmując próbę dokonania tego należy mieć na względzie, iż dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi. Co za tym idzie, dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonywujące (tak NSA w postanowieniu z dnia 11 stycznia 2022 r., sygn. akt III FZ 820/21, Legalis nr 2650030). W przypadku zaś podważania domniemania prawdziwości (zgodności z prawdą) potwierdzenia odbioru wyłącznie samymi wyjaśnieniami (twierdzeniami) strony, co miało miejsce w niniejszej sprawie, wiarygodność tych wyjaśnień (twierdzeń) podlega zawsze ocenie sądu (por. także postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2021 r., sygn. akt I FZ 264/21, Legalis nr 2642488). Nie mogło odnieść zamierzonego skutku również i uzasadnienie postawionego zaskarżonemu postanowieniu zarzutu zamieszczone w pkt. 2. i 3. petitum zażalenia oraz w pozostałej części samego uzasadnienia zażalenia. I tak, niezasadne jest stanowisko skarżącego (składającego zażalenie) o możliwość odrzucenia skargi w części - w istocie w części proporcjonalnej do wysokości nieuiszczonego wpisu – według treści zażalenia ponad kwotę 5.000 zł, o ile Sąd wezwałby skarżącego do sprecyzowania zakresu zaskarżenia. Trzeba bowiem przypomnieć, że wezwanie do uiszczenia wpisu uzupełniającego od skargi w drodze zarządzenia przewodniczącego jest, wolą ustawodawcy, takim samym wezwaniem do uzupełnia braków fiskalnych skargi jak wezwanie do uiszczenia tego wpisu, co wynika z odesłania zamieszczonego w art. 223 § 1 p.p.s.a. Niewykonanie zatem wezwania do uzupełniana wpisu wywołuje ten sam skutek – określony w art. 220 § 3 p.p.s.a. – czyli odrzucenie skargi. Z kolei błędne pouczenie o wysokości wpisu zamieszczone przez organ w zaskarżonej decyzji nie miało w sprawie żadnego znaczenia, skoro to sąd, a nie organ, ostatecznie ustala wartość przedmiotu zaskarżenia i każdorazowo umożliwia stronie, w określonym terminie, uzupełnienie kwoty wpisu do wysokości zgodnej z obowiązującymi przepisami. Z tych powodów należało uznać, że Sąd I instancji prawidłowo zastosował przepis art. 220 §1 i § 3 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. i odrzucił skargę. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił wniesione zażalenie.