III OZ 740/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 września 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 1437/25 o odrzuceniu skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 29 kwietnia 2025 r. nr DKO-WOK.401.136.2025.kj w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej postanawia oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 września 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 1437/25, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 29 kwietnia 2025 r. nr DKO-WOK.401.136.2025.kj w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, odrzucił skargę (pkt 1); zwrócił na rzecz A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 400 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi (pkt 2). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, że A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej w skrócie: "skarżąca" lub "Spółka") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 29 kwietnia 2025 r. W wykonaniu zarządzeń Przewodniczącej Wydziału z dnia 14 lipca 2025 r., skarżąca została wezwana do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi o kwotę 350 zł, a ponadto do usunięcia braku formalnego skargi, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia, poprzez nadesłanie dokumentu, z którego wynika sposób reprezentacji Spółki (np. odpisu KRS). Przesyłka zawierająca w/w wezwania została skutecznie doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 4 sierpnia 2025 r. (karta nr 42). Pomimo upływu zakreślonego terminu nie uzupełniono braków formalnych oraz fiskalnych skargi. Z tych względów Sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a."), skargę odrzucił. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi orzekł w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia Spółki do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wyraziła niezadowolenie ze stanowiska zajętego w tej sprawie przez Sąd pierwszej instancji i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Skarżąca wskazała, że "działając przy pomocy rachunku pełnomocnika uiściła brakujący wpis sądowy" oraz dodatkowo osobiście "również uiściła po raz wtóry przedmiotowy wpis". Ponadto podkreśliła, że Rejestr Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego jest jawny, a niezależnie od tego został on już złożony na etapie postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jednym z wymogów pisma w postępowaniu sądowym jest jego podpisanie – przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, o czym stanowi art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. c p.p.s.a., w skardze należy podać numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku – numer identyfikacyjny REGON albo numer w innym właściwym rejestrze lub ewidencji, albo numer identyfikacji podatkowej strony wnoszącej pismo, niebędącej osobą fizyczną, która nie ma obowiązku wpisu we właściwym rejestrze lub ewidencji, jeżeli jest ona obowiązana do jego posiadania. Z kolei w świetle art. 28 § 1 p.p.s.a., osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Stosownie do treści art. 29 p.p.s.a. (obowiązującej na dzień wydania zaskarżonego postanowienia), przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28 p.p.s.a., mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Z art. 49 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Stosownie do jego treści, sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Powyższy przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd jest zobowiązany do odrzucenia skargi. Z powołanych przepisów wynika wyraźnie, że to na osobie dokonującej w postępowaniu sądowym czynności w imieniu osoby prawnej spoczywa obowiązek wykazania swojego umocowania. Wykładni wymienionych przepisów w odniesieniu do dokumentu mającego wykazać umocowanie do działania w imieniu podmiotu wpisanego do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego nie zmienia treść art. 4 ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j.: Dz. U. z 2025 r., poz. 869). Wbrew bowiem twierdzeniu Stowarzyszenia, możliwość samodzielnego pobrania przez sąd administracyjny wydruku komputerowego aktualnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru nie czyni wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi w postaci odpisu z KRS zbędnym, co w konsekwencji powodowałoby niemożność odrzucenia skargi z powodu niewywiązania się przez stronę z tego obowiązku. Podkreślić należy, że to na osobie działającej w imieniu jednostki organizacyjnej, stosownie do obowiązującej na dzień wydania zaskarżonego postanowienia treści art. 29 p.p.s.a., spoczywał obowiązek wykazania umocowania do działania w jej imieniu. Dlatego nie można podzielić argumentacji zażalenia, że to Sąd pierwszej instancji powinien samodzielnie zweryfikować umocowanie pełnomocnika Spółki do podpisania skargi, poprzez sprawdzenie systemu elektronicznego KRS. Wprawdzie rejestr KRS jest jawny, to jednak nie oznacza to, że Sąd może zastępować strony i uzupełniać za nie braki formalne składanych pism. Są to bowiem czynności procesowe stron, ich pełnomocników, przedstawicieli (co wynika chociażby z treści w/w art. 29 p.p.s.a. i zawartego w nim zwrotu "mają obowiązek wykazać"), które nie mogą być podejmowane przez inne podmioty. Nie ma zatem podstaw prawnych do zwolnienia strony od obowiązku uzupełnienia braków formalnych i przerzucenia ciężaru czynienia ustaleń, czy osoba dokonująca czynności posiada stosowne umocowanie, na przewodniczącego wydziału na etapie kontroli warunków formalnych skargi, bądź też na sąd na etapie oceny, czy zachodzą podstawy do odrzucenia skargi wobec niewykonania zarządzenia przewodniczącego wydziału (por. postanowienia NSA z dnia: 3 września 2013 r., sygn. akt I FSK 650/13; 13 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 2737/13; 11 grudnia 2012 r., sygn. akt II GSK 1731/12; 12 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 69/15; 8 listopada 2016 r., sygn. akt II FZ 716/16; 17 kwietnia 2014 r. sygn. akt II FSK 654/14; 4 kwietnia 2024 r., sygn. akt II FZ 9/24; 30 lipca 2025 r., sygn. akt I GZ 273/25 oraz uchwała NSA z dnia 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22). Należy zauważyć, że dopiero nowelizacja p.p.s.a., dokonana ustawą z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2025 r., poz. 1427), która weszła w życie z dniem 5 listopada 2025 r., doprowadziła do zmiany w zakresie powyższego wymogu. Na mocy art. 1 pkt 1 w/w ustawy, przepis art. 29 p.p.s.a. otrzymał brzmienie: "Przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Złożenie dokumentu wykazującego umocowanie lub jego uwierzytelnionego odpisu nie jest wymagane, jeżeli stwierdzenie przez sąd umocowania jest możliwe na podstawie wykazu lub innego rejestru, do którego sąd ma dostęp drogą elektroniczną. Podmioty te mają jednak obowiązek wskazać podstawę swojego umocowania.". Zgodnie z art. 2 ustawy nowelizującej, do postępowań prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że do zażaleń uwzględnionych od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepis art. 232 § 1 pkt 2 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. W związku z powyższym, w stanie prawnym obowiązującym w dniu 19 września 2025 r. (data wydania zaskarżonego postanowienia), istniał jeszcze obowiązek wykazania umocowania osób reprezentujących Spółkę przy pierwszej czynności w postępowaniu sądowym i to bez względu na to, czy informacja o umocowaniu wynikała z ogólnodostępnych rejestrów, np. rejestru KRS. Dokument ten, zgodnie z art. 29 p.p.s.a., należało przedłożyć przy pierwszej czynności w postępowaniu przed WSA w Warszawie, tj. przy wniesieniu skargi, a zatem okoliczność, że na etapie postępowania administracyjnego odpis z KRS został złożony do akt administracyjnych – nie miała znaczenia dla zasadności wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi. Skarżący został również prawidłowo wezwany do uzupełnienia braku fiskalnego skargi. Stosownie do treści art. 230 § 1 p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismem, o którym mowa w § 1, jest m.in. skarga (art. 230 § 2 p.p.s.a.). Nieuiszczenie opłaty od pisma czyni niemożliwym nadanie mu biegu. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie (wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo wezwał skarżącą do uzupełnienia wpisu sądowego od wniesionej skargi o kwotę 350 zł (§ 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 535; należność pieniężna objęta zaskarżoną decyzją – 25.000 zł) w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca oba w/w wezwania została skutecznie doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 4 sierpnia 2025 r. (karta nr 42), jednak ani brak formalny skargi, ani też jej brak fiskalny, nie zostały uzupełnione w zakreślonym w wezwaniach siedmiodniowym terminie, który upływał w dniu 11 sierpnia 2025 r. Z załączonego do zażalenia potwierdzenia uiszczenia opłaty 350 zł przez pełnomocnika skarżącej wynika, że przedmiotowe uzupełnienie wpisu zostało dokonane dopiero w dniu 20 sierpnia 2025 r., zaś kolejne uiszczenie opłaty 350 zł, tym razem z rachunku bankowego samej Spółki, miało miejsce w dniu wniesienia zażalenia, tj. 4 listopada 2025 r. Również odpis zupełny z Rejestru Przedsiębiorców KRS został nadesłany dopiero razem z zażaleniem. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji prawidłowo – w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. – odrzucił skargę jako niedopuszczalną. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.